Evrim Ağacı
Reklamı Kapat

Bir T-rex'ten Koşarak Kaçabilir Misiniz?

Bir T-rex'ten Koşarak Kaçabilir Misiniz?
Tavsiye Makale
Reklamı Kapat

Bu yazı, io9 isimli kaynaktan birebir çevrilmiştir. Çevirmen tarafından, metin içerisinde (varsa) açıkça belirtilen kısımlar haricinde, herhangi bir ekleme, çıkarma veya değişiklik yapılmamıştır. Bu içerik, diğer tüm içeriklerimiz gibi, İçerik Kullanım İzinleri'ne tabidir.

Bu sorunun aslen sormak istediği şey, elbette ki, T. rex gibi devasa ve süper-popüler bir dinozorun gerçekte ne kadar hızlı olduğudur. Yukarıdaki soruya hemen cevap verelim: 2007 yılında yayınlanan ve Dünya'nın en prestijli bilim oluşumlarından biri olan Kraliyet Cemiyeti'nin raporuna göre cevap çok net bir şekilde "hayır". Dinozor biyomekaniği üzerinde çalışan uzmanlar, T. rex'in son derece hızlı bir hayvan olduğunu düşünüyorlar. Ancak buna rağmen T. rex, muhtemelen sandığınız kadar abartılı bir hıza da sahip değil... Çünkü 2007'den beri yapılan bazı güncellenmiş modeller T. rex'in 6 ton değil, 8 tona kadar çıkabilen bir ağırlığa sahip olduğunu tespit etti. Bu da, dev canavarları birazcık daha yavaşlatıyor ve varınız yoğunuzla koşmanız halinde kurtulmanız konusunda ufak bir pencere aralıyor.

T. rex gibi iki ayağı üzerinde durabilen, içlerinden kuşların da evrimleştiği teropod dinozorların hızı çok uzun yıllardır tartışma konusudur. Tabii ki daha ufak olanların hızları konusundaki şüpheler daha azdır. Örneğin Deinonychus (Jurassic Park'ın hatalı bir şekilde Velociraptor ismiyle gösterdiği dinozorlar) gibi raptorların müthiş hızlara erişebildiklerini biliyoruz. Fakat T. rex gibi devler söz konusu olduğunda işler biraz karışıyor. Devasa cüsseleri ve uzun, iri kuyruklarıyla bu hayvanların yavaş olmaları gerektiği düşünülüyordu. Fakat biyomekanik analizlerin büyük bir kısmı bu hayvanların sanılandan çok yüksek hızlara erişebildiğini gösteriyor. Örneğin bir aralar T. rex'lerin saatte 72.5 kilometre hıza çıkabildiklerini gösteren yayınlar bulunmaktaydı. Fakat daha güncel araştırmalar, kütleyle ilgili daha net sonuçlara ulaşarak, bu hızı birazcık değiştirdi. Nature ayarındaki dergilerde yayınlanan bu makalelerden bazıları T. rex hızını müthiş bir şekilde azaltarak saatte 32.8 kilometreye kadar çekiyor.

Bu durumda T. rex'lerin hızının muhtemelen saatte 33-73 kilometre arasında olduğunu düşünebiliriz. Zira önceki raporlar da yabana atılabilecek çalışmalar değiller. Öyleyse, T. rex'ten koşarak kaçmak mümkün mü? Hızınızı Dünya şampiyonu Usain Bolt ile kıyaslayabilirsiniz: onun erişebildiği maksimum hız, saatte 45 kilometre kadar. Eğer çok hızlıysanız, hantal T. rex'lerden birinden kaçabilme şansınız var gibi gözüküyor.

Son olarak, 2007 tarihli Proceedings of Royal Society B dergisinde çıkan sonuçlara kısaca bir göz atalım. Daha anlaşılır olması için, saniyede koşulabilecek metreye göre bir kıyaslama yapalım:

  1. Homo sapiens:     7.9 m/s
  2. Tyrannosaurus:     8.0 m/s
  3. Allosaurus:        9.4 m/s
  4. Dilophosaurus:     10.5 m/s
  5. Velociraptor:      10.8 m/s
  6. Dromaius:        13.3 m/s
  7. Struthio:          15.4 m/s
  8. Compsoghnathus:  17.8 m/s

Bu sıralamada göze çarpan ilk şey, dinozorun kütlesi azaldıkça, hızının ciddi anlamda arttığıdır. İkincisi ise, rapora göre T. rex'in hızı bizden sadece her saniye 10 santimetre fazladır. Buradan çıkarılabilecek sonuç açık ve nettir: yan yana başlayacak olsak, bir T. rex'i geçmemiz ortalamada mümkün değildir. Çünkü ortalama bir insan, ortalama bir T. rex'ten birazcık da olsa yavaştır. Hele ki eski raporların birazcık bile doğruluk payı varsa, T. rex'in hızı saniyede 20 metreye kadar ulaşabilir! 

Tabii ki bunu düşünerek sakın sabit kalarak görmesini engelleyebileceğinizi düşünmeyin. Jurassic Park'ın hatalı varsayımlarından birisi de budur: T. rex'ler sizi hareket etmeseniz de harika bir şekilde görürler. Dolayısıyla ola ki bir T. rex görürseniz, varınızı yoğunuzu ortaya koyarak koşun. Belki yeterince şanslıysanız, sizden önce yorulacaktır.

Bu İçerik Size Ne Hissettirdi?
  • Tebrikler! 3
  • Güldürdü 2
  • Korkutucu! 1
  • Muhteşem! 0
  • Bilim Budur! 0
  • Mmm... Çok sapyoseksüel! 0
  • İnanılmaz 0
  • Umut Verici! 0
  • Merak Uyandırıcı! 0
  • Üzücü! 0
  • Grrr... *@$# 0
  • İğrenç! 0
Kaynaklar ve İleri Okuma
  1. Çeviri Kaynağı: io9 | Arşiv Bağlantısı

Evrim Ağacı'na her ay sadece 1 kahve ısmarlayarak destek olmak ister misiniz?

Şu iki siteden birini kullanarak şimdi destek olabilirsiniz:

kreosus.com/evrimagaci | patreon.com/evrimagaci

Çıktı Bilgisi: Bu sayfa, Evrim Ağacı yazdırma aracı kullanılarak 27/10/2020 19:04:46 tarihinde oluşturulmuştur. Evrim Ağacı'ndaki içeriklerin tamamı, birden fazla editör tarafından, durmaksızın elden geçirilmekte, güncellenmekte ve geliştirilmektedir. Dolayısıyla bu çıktının alındığı tarihten sonra yapılan güncellemeleri görmek ve bu içeriğin en güncel halini okumak için lütfen şu adrese gidiniz: https://evrimagaci.org/s/3255

İçerik Kullanım İzinleri: Evrim Ağacı'ndaki yazılı içerikler orijinallerine hiçbir şekilde dokunulmadığı müddetçe izin alınmaksızın paylaşılabilir, kopyalanabilir, yapıştırılabilir, çoğaltılabilir, basılabilir, dağıtılabilir, yayılabilir, alıntılanabilir. Ancak bu içeriklerin hiçbiri izin alınmaksızın değiştirilemez ve değiştirilmiş halleri Evrim Ağacı'na aitmiş gibi sunulamaz. Benzer şekilde, içeriklerin hiçbiri, söz konusu içeriğin açıkça belirtilmiş yazarlarından ve Evrim Ağacı'ndan başkasına aitmiş gibi sunulamaz. Bu sayfa izin alınmaksızın düzenlenemez, Evrim Ağacı logosu, yazar/editör bilgileri ve içeriğin diğer kısımları izin alınmaksızın değiştirilemez veya kaldırılamaz.

Reklamı Kapat
Güncel
Karma
Agora
Instagram
Kitap
Yumurtalık
Diş Hekimi
Grip
Bilim İnsanları
Şehir Hastanesi
Sosyal Mesafelendirme
Akciğer
Entropi
Göğüs Hastalığı
Editör Seçkisi
Maske Takmak
Koku
Toplum
Psikoloji
Abiyogenez
Evrimsel Psikoloji
Hematoloji
Hız
Metabolizma
Neandertaller
Bağışıklık Sistemi
Salgın
Kanıt
Einstein
Daha Fazla İçerik Göster
Daha Fazla İçerik Göster
Reklamı Kapat
Reklamsız Deneyim

Evrim Ağacı'nın çalışmalarına Kreosus, Patreon veya YouTube üzerinden maddi destekte bulunarak hem Türkiye'de bilim anlatıcılığının gelişmesine katkı sağlayabilirsiniz, hem de site ve uygulamamızı reklamsız olarak deneyimleyebilirsiniz. Reklamsız deneyim, Evrim Ağacı'nda çeşitli kısımlarda gösterilen Google reklamlarını ve destek çağrılarını görmediğiniz, daha temiz bir site deneyimi sunmaktadır.

Kreosus

Kreosus'ta her 10₺'lik destek, 1 aylık reklamsız deneyime karşılık geliyor. Bu sayede, tek seferlik destekçilerimiz de, aylık destekçilerimiz de toplam destekleriyle doğru orantılı bir süre boyunca reklamsız deneyim elde edebiliyorlar.

Kreosus destekçilerimizin reklamsız deneyimi, destek olmaya başladıkları anda devreye girmektedir ve ek bir işleme gerek yoktur.

Patreon

Patreon destekçilerimiz, destek miktarından bağımsız olarak, Evrim Ağacı'na destek oldukları süre boyunca reklamsız deneyime erişmeyi sürdürebiliyorlar.

Patreon destekçilerimizin Patreon ile ilişkili e-posta hesapları, Evrim Ağacı'ndaki üyelik e-postaları ile birebir aynı olmalıdır. Patreon destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi 24 saat alabilmektedir.

YouTube

YouTube destekçilerimizin hepsi otomatik olarak reklamsız deneyime şimdilik erişemiyorlar ve şu anda, YouTube üzerinden her destek seviyesine reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. YouTube Destek Sistemi üzerinde sunulan farklı seviyelerin açıklamalarını okuyarak, hangi ayrıcalıklara erişebileceğinizi öğrenebilirsiniz.

Eğer seçtiğiniz seviye reklamsız deneyim ayrıcalığı sunuyorsa, destek olduktan sonra YouTube tarafından gösterilecek olan bağlantıdaki formu doldurarak reklamsız deneyime erişebilirsiniz. YouTube destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi, formu doldurduktan sonra 24-72 saat alabilmektedir.

Diğer Platformlar

Bu 3 platform haricinde destek olan destekçilerimize ne yazık ki reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. Destekleriniz sayesinde sistemlerimizi geliştirmeyi sürdürüyoruz ve umuyoruz bu ayrıcalıkları zamanla genişletebileceğiz.

Giriş yapmayı unutmayın!

Reklamsız deneyim için, maddi desteğiniz ile ilişkilendirilmiş olan Evrim Ağacı hesabınıza üye girişi yapmanız gerekmektedir. Giriş yapmadığınız takdirde reklamları görmeye devam edeceksinizdir.

Destek Ol
Türkiye'deki bilimseverlerin buluşma noktasına hoşgeldiniz!

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close
“Bilimle sihir yapabilirsiniz; ancak sihirle bilim yapamazsanız.”
Erica Dunning
Geri Bildirim Gönder