Bilimin Mürekkebi... (İbn Battuta)

Bilimin Mürekkebi... (İbn Battuta)
3 dakika
1,073 Okunma Sayısı
Notlarım
Reklamı Kapat
Bilimin mürekkebi, şehidin kanından kutsaldır.

İbn Battuta ("Gezginler gezgini" olarak bilinen Faslı hukukçu, gezgin, alim, coğrafyacı ve bilim insanı)

Şu anda kulağa tuhaf geliyor; ancak bir zamanlar bilimin kalbi İslam/Doğu coğrafyasında atıyordu. Köklerini Antik Yunan'ın çağ ötesi isimlerinden alan İslam alimleri, Evren'in sırlarını aydınlatmak için varlarını yoklarını ortaya koyuyorlardı. Batının bütün bilimi, Antik Yunan'a ve ondan gücünü alan İslam biliminin omuzlarının üzerine inşa edilmiş haldedir. Ancak bilim, çocuk işi değildir. İkinci plana atılmayı, araçlaştırılmayı, göz ardı edilmeyi kabul etmez. Bilimden uzaklaşan toplum, bilimi sırf bir oyuncak veya araç haline getiren toplum, er ya da geç yok olmaya ve zayıflamaya mahkumdur. İslam alimleri birkaç yüzyıl boyunca bu gerçeği çok net bir şekilde anlamışlardı ve bu gerçekle yaşamışlar, bilimi el üstünde tutmuşlardı. İbn Battuta, tuhaf bir şekilde ülkemizde az bilinen, Dünya'da özellikle coğrafya konusundaysa köşebaşı isim olarak bilinen bir gezgin ve bilim insanıdır. Yukarıda gördüğünüz sözü de, bunun en net ve güçlü örneklerinden birisidir.

Söz esasında Celaleddin Suyuti'nin Camiu's Sağir isimli hadis kitabında İslam peygamberi Muhammed'e atfedilmiş olsa da, Suyuti'nin kendisi de dahil olmak üzere birçok İslam uzmanı tarafından hadis "zayıf ihtimalle geçerli bir hadis" olarak nitelendirilmiştir. Bu nedenle söz, sonradan çeşitli kişilerce kullanılmıştır; ancak muhtemelen sözün en fazla yakıştığı isimlerden biri, bilim konusundaki çalışmalarıyla kendini gerçekten ispatlamış olan İbn Battuta'dır. Biz de o sebeple kendisine atfediyoruz ve bu sözü, onu tanıtmak için bir fırsat olarak kullanmak istiyoruz (ki elbette, böyle muhteşem bir sözü kimin söylediği çok da önemli değildir; kim söylediyse alnından öpmek gerekir).

İbn Battuta'yı anlatmakla bitmez; ancak kısaca özetleyecek olursak, Orta Çağ olarak bilinen Batı'da bilimin baskılanıp ayaklar altına alındığı karanlık dönemde, gezegen üzerinde en fazla yol kat eden isim, İbn Battuta'dır. Yaptığı bütün bu geziler sayesinde "İslam Gezgini" unvanına layık görülmüştür. Yolculuğu 1325 yılında, 21 yaşındayken doğum yeri olan Fas'ta başlamıştır ve tam 5000 kilometre yol kat ederek Arap Yarımadası'ndaki Mekke'ye uğrayarak hac farzını yerine getirmiştir. Ömrünün 29 yılını alan yolculuğu boyunca Asya, Avrupa ve Afrika'da sayısız bölgeye gitmiş (bunlar arasında Delhi, Çin, Maldivler, Afrika sahilleri gibi yerler bulunur), haritalar üretmiş, analizler yapmıştır. Toplamda 121.000 kilometre yol kat etmiştir! Bu, Dünyaca ünlü gezgin Marco Polo'nun tüm ömrü boyunca yaptığı seyahatin toplam miktarının 3 katıdır! Gezilerinde yaptığı gözlemleri ve incelemeleri Rıhle (Yolculuk) isimli kitabında toplamıştır. Bu eser, günümüz erken coğrafyasının en kapsamlı ve en öncü kitaplarından biri sayılmaktadır ve halen kıymetli bilgiler edinilmektedir.

Reklamı Kapat

Günümüzde bizler değerini pek bilmiyor olsak da, Batı değerini bilmiştir ve Ay'da keşfedilen kraterlerden birisine adı verilmiştir. Batı kaynaklarında ismi "tüm zamanların en müthiş gezgini" olarak geçmektedir.

Not: Bu arada, sözü bu şekilde söyleyince yanlış anlaşılmalara neden olabilir. Evrim Ağacı olarak bizim sözden anladığımız, amacın elbette ki "şehit kanını yermek" olmadığı. Bunun yerine, her ne sebeple olursa olsun savaşmaya, kendi fikrini kılıç zoruyla kabul ettirmeye, kan dökmeye yönelik mücadelelere kıyasla, bilimsel araştırmanın, düşünmenin, sorgulamanın, yani gerçeği arama mücadelesinin yeğ olduğu söylenmek isteniyor. Zira istediğiniz kadar bağırın, çağırın, kan dökün, yalvarın, aksini söyleyin, gerçek bir tanedir ve o gerçeğe yalnızca tarafsız ve özgür bilimsel araştırmalarla ulaşabiliriz. Gerçeğe ulaştıktan sonra da, diğer insanların şahsi kanaatleri zaten herhangi bir öneme sahip olmayacaktır. En azından bizim bu sözden anladığımız, çıkardığımız, üzerine kafa yorduğumuz anlamı bu. Paylaşmak istedik.

Okundu Olarak İşaretle
Bu İçerik Size Ne Hissettirdi?
  • Muhteşem! 1
  • Tebrikler! 0
  • Bilim Budur! 0
  • Mmm... Çok sapyoseksüel! 0
  • Güldürdü 0
  • İnanılmaz 0
  • Umut Verici! 0
  • Merak Uyandırıcı! 0
  • Üzücü! 0
  • Grrr... *@$# 0
  • İğrenç! 0
  • Korkutucu! 0
Kaynaklar ve İleri Okuma
  • National Geographic Answer Book. (2020). National Geographic Answer Book.
  • HaikuDeck. Ibn Battuta. (27 Mayıs 2020). Alındığı Tarih: 27 Mayıs 2020. Alındığı Yer: HaikuDeck | Arşiv Bağlantısı
  • Wikiquote. Muhammad. (27 Mayıs 2020). Alındığı Tarih: 27 Mayıs 2020. Alındığı Yer: Wikiquote | Arşiv Bağlantısı
  • Wikipedia. Ibn Battuta. (27 Mayıs 2020). Alındığı Tarih: 27 Mayıs 2020. Alındığı Yer: Wikipedia | Arşiv Bağlantısı

Evrim Ağacı'na her ay sadece 1 kahve ısmarlayarak destek olmak ister misiniz?

Şu iki siteden birini kullanarak şimdi destek olabilirsiniz:

kreosus.com/evrimagaci | patreon.com/evrimagaci

Çıktı Bilgisi: Bu sayfa, Evrim Ağacı yazdırma aracı kullanılarak 03/08/2021 00:23:03 tarihinde oluşturulmuştur. Evrim Ağacı'ndaki içeriklerin tamamı, birden fazla editör tarafından, durmaksızın elden geçirilmekte, güncellenmekte ve geliştirilmektedir. Dolayısıyla bu çıktının alındığı tarihten sonra yapılan güncellemeleri görmek ve bu içeriğin en güncel halini okumak için lütfen şu adrese gidiniz: https://evrimagaci.org/s/3275

İçerik Kullanım İzinleri: Evrim Ağacı'ndaki yazılı içerikler orijinallerine hiçbir şekilde dokunulmadığı müddetçe izin alınmaksızın paylaşılabilir, kopyalanabilir, yapıştırılabilir, çoğaltılabilir, basılabilir, dağıtılabilir, yayılabilir, alıntılanabilir. Ancak bu içeriklerin hiçbiri izin alınmaksızın değiştirilemez ve değiştirilmiş halleri Evrim Ağacı'na aitmiş gibi sunulamaz. Benzer şekilde, içeriklerin hiçbiri, söz konusu içeriğin açıkça belirtilmiş yazarlarından ve Evrim Ağacı'ndan başkasına aitmiş gibi sunulamaz. Bu sayfa izin alınmaksızın düzenlenemez, Evrim Ağacı logosu, yazar/editör bilgileri ve içeriğin diğer kısımları izin alınmaksızın değiştirilemez veya kaldırılamaz.

Reklamı Kapat
Size Özel
İçerikler
Instagram
Besin
Koku
Astronot
Doğa Yasaları
Kuantum
Nadir
Makale
Yavru
Anne
Tutarlılık
Amerika
Şehir Hastanesi
Genel Halk
Kanıt
Sinek
Kimyasal Bağ
Çocuklar İçin Bilim
Erkek
Şempanze
Habercilik
Bilim
Editör Seçkisi
Çiftleşme
Yüz
Koronavirüs
Daha Fazla İçerik Göster
Evrim Ağacı'na Destek Ol
Evrim Ağacı'nın %100 okur destekli bir bilim platformu olduğunu biliyor muydunuz? Evrim Ağacı'nın maddi destekçileri arasına katılarak Türkiye'de bilimin yayılmasına güç katmak için hemen buraya tıklayın.
Popüler Yazılar
30 gün
90 gün
1 yıl
EA Akademi
Evrim Ağacı Akademi (ya da kısaca EA Akademi), 2010 yılından beri ürettiğimiz makalelerden oluşan ve kendi kendinizi bilimin çeşitli dallarında eğitebileceğiniz bir çevirim içi eğitim girişimi! Evrim Ağacı Akademi'yi buraya tıklayarak görebilirsiniz. Daha fazla bilgi için buraya tıklayın.
Etkinlik & İlan
Bilim ile ilgili bir etkinlik mi düzenliyorsunuz? Yoksa bilim insanlarını veya bilimseverleri ilgilendiren bir iş, staj, çalıştay, makale çağrısı vb. bir duyurunuz mu var? Etkinlik & İlan Platformumuzda paylaşın, milyonlarca bilimsevere ulaşsın.
Podcast
Evrim Ağacı'nın birçok içeriğinin profesyonel ses sanatçıları tarafından seslendirildiğini biliyor muydunuz? Bunların hepsini Podcast Platformumuzda dinleyebilirsiniz. Ayrıca Spotify, iTunes, Google Podcast ve YouTube bağlantılarını da bir arada bulabilirsiniz.
Yazı Geçmişi
Okuma Geçmişi
Notlarım
İlerleme Durumunu Güncelle
Okudum
Sonra Oku
Not Ekle
Kaldığım Yeri İşaretle
Göz Attım

Evrim Ağacı tarafından otomatik olarak takip edilen işlemleri istediğin zaman durdurabilirsin.
[Site ayalarına git...]

Filtrele
Listele
Bu yazıdaki hareketlerin
Devamını Göster
Filtrele
Listele
Tüm Okuma Geçmişin
Devamını Göster
0/10000

Göster

Şifremi unuttum Üyelik Aktivasyonu

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close
Geri Bildirim Gönder
Reklamsız Deneyim

Evrim Ağacı'nın çalışmalarına Kreosus, Patreon veya YouTube üzerinden maddi destekte bulunarak hem Türkiye'de bilim anlatıcılığının gelişmesine katkı sağlayabilirsiniz, hem de site ve uygulamamızı reklamsız olarak deneyimleyebilirsiniz. Reklamsız deneyim, Evrim Ağacı'nda çeşitli kısımlarda gösterilen Google reklamlarını ve destek çağrılarını görmediğiniz, daha temiz bir site deneyimi sunmaktadır.

Kreosus

Kreosus'ta her 10₺'lik destek, 1 aylık reklamsız deneyime karşılık geliyor. Bu sayede, tek seferlik destekçilerimiz de, aylık destekçilerimiz de toplam destekleriyle doğru orantılı bir süre boyunca reklamsız deneyim elde edebiliyorlar.

Kreosus destekçilerimizin reklamsız deneyimi, destek olmaya başladıkları anda devreye girmektedir ve ek bir işleme gerek yoktur.

Patreon

Patreon destekçilerimiz, destek miktarından bağımsız olarak, Evrim Ağacı'na destek oldukları süre boyunca reklamsız deneyime erişmeyi sürdürebiliyorlar.

Patreon destekçilerimizin Patreon ile ilişkili e-posta hesapları, Evrim Ağacı'ndaki üyelik e-postaları ile birebir aynı olmalıdır. Patreon destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi 24 saat alabilmektedir.

YouTube

YouTube destekçilerimizin hepsi otomatik olarak reklamsız deneyime şimdilik erişemiyorlar ve şu anda, YouTube üzerinden her destek seviyesine reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. YouTube Destek Sistemi üzerinde sunulan farklı seviyelerin açıklamalarını okuyarak, hangi ayrıcalıklara erişebileceğinizi öğrenebilirsiniz.

Eğer seçtiğiniz seviye reklamsız deneyim ayrıcalığı sunuyorsa, destek olduktan sonra YouTube tarafından gösterilecek olan bağlantıdaki formu doldurarak reklamsız deneyime erişebilirsiniz. YouTube destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi, formu doldurduktan sonra 24-72 saat alabilmektedir.

Diğer Platformlar

Bu 3 platform haricinde destek olan destekçilerimize ne yazık ki reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. Destekleriniz sayesinde sistemlerimizi geliştirmeyi sürdürüyoruz ve umuyoruz bu ayrıcalıkları zamanla genişletebileceğiz.

Giriş yapmayı unutmayın!

Reklamsız deneyim için, maddi desteğiniz ile ilişkilendirilmiş olan Evrim Ağacı hesabınıza üye girişi yapmanız gerekmektedir. Giriş yapmadığınız takdirde reklamları görmeye devam edeceksinizdir.

Destek Ol
Sizi Takip Ediyor

Devamını Oku
Evrim Ağacı Uygulamasını
İndir
Chromium Tabanlı Mobil Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
İlk birkaç girişinizde zaten tarayıcınız size uygulamamızı indirmeyi önerecek. Önerideki tuşa tıklayarak uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu öneriyi, yukarıdaki videoda görebilirsiniz. Eğer bu öneri artık gözükmüyorsa, Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Chromium Tabanlı Masaüstü Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
Yeni uygulamamızı kurmak için tarayıcı çubuğundaki kurulum tuşuna tıklayın. "Yükle" (Install) tuşuna basarak kurulumu tamamlayın. Dilerseniz, Evrim Ağacı İleri Web Uygulaması'nı görev çubuğunuza sabitleyin. Uygulama logosuna sağ tıklayıp, "Görev Çubuğuna Sabitle" seçeneğine tıklayabilirsiniz. Eğer bu seçenek gözükmüyorsa, tarayıcının Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Safari Mobil Uygulama
Sırasıyla Paylaş -> Ana Ekrana Ekle -> Ekle tuşlarına basarak yeni mobil uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu basamakları görmek için yukarıdaki videoyu izleyebilirsiniz.

Daha fazla bilgi almak için tıklayın