Bilim, İnsanların Talep Ettiği ve İnsanları Heyecanlandıran Ürünleri Üretmekle Mükellef midir?
Richard Feynman'ın NASA'ya Tavsiyeleri Bize Bir Fikir Verebilir!

Richard Feynman, bir keresinde şöyle yazmıştı:
Bir teknolojinin başarılı olabilmesi için gerçeklerin, halkla ilişkilerden öncelikli olması gerekmektedir. Çünkü doğayı kandıramazsınız.

İlk bakışta oldukça üstü kapalı gibi gözüken, ünlü fizikçi Richard Feynman'ın bu sözü, aslında günümüz teknolojik gelişimlerine yönelik çok önemli bir imada bulunmaktadır.
Bu cümle, Feynman'ın insanlı ve insansız uzay uçuşları için NASA'ya bilirkişi olarak yaptığı analiz raporunun Ek F bölümünün kapanış cümlesidir. Ek içerisinde NASA'nın ne tip projelere ağırlık vermesi gerektiği konusunda tavsiyelerde bulunmaktadır.
Devlet ve NASA'nın üst düzey yetkilileri, NASA'nın insanların ağzını açık bırakacak pek bir iş yapmıyor olmasından endişe duymaktadırlar. Ay'a 6 defa insan indirmek muazzam bir başarı olsa da, bunun gibi insanları heyecanlandıracak diğer projeler halk tarafından pek anlaşılmadığı için takdir edilmemektedir. Örneğin insanlığın inşa ettiği en pahalı ve en karmaşık araç olan Uluslararası Uzay İstasyonu (ISS) gibi bir proje bile, Ay'a insan göndermek kadar ilgi çekmemektedir. Halbuki ISS sayesinde bugüne kadar öğrendiklerimiz, Ay'a gittiğimiz seferlerde öğrendiklerimizden kat kat fazladır.
Feynman, NASA'ya yaptığı tavsiyede halkın "heyecanlanması adına" yapılan uçuk projelerden uzak durulması gerektiği konusunda yetkilileri uyarmaktadır. Aslolanın gerçekçilik ve bilim olduğunu hatırlatmaktadır. İnsanların er ya da geç NASA'nın halihazırda yapmakta olduklarının değerini anlayacağını söylemekte, sırf insanları büyülemek adına yapılacak ama bilim tarafı kısmen zayıf olan işlerden uzak durulması gerektiği konusunda tavsiye vermektedir.
En nihayetinde vergiler sayesinde ayakta duran NASA'nın bu çekincesi anlaşılır olsa da, Feynman'ın bu uyarısı günümüzde halkın beklentileri ile bilimsel gerçekliğin gereksinimleri arasındaki uyuşmazlığı anlamak konusunda bize yol gösterici olmaktadır.
Sonuçta, dediği gibi... Havalı gibi gözüken, gösterişe dayalı işlerle halkı kandırabilirsiniz; ancak bilimi asla.
Evrim Ağacı'nda tek bir hedefimiz var: Bilimsel gerçekleri en doğru, tarafsız ve kolay anlaşılır şekilde Türkiye'ye ulaştırmak. Ancak tahmin edebileceğiniz Türkiye'de bilim anlatmak hiç kolay bir iş değil; hele ki bir yandan ekonomik bir hayatta kalma mücadelesi verirken...
O nedenle sizin desteklerinize ihtiyacımız var. Eğer yazılarımızı okuyanların %1'i bize bütçesinin elverdiği kadar destek olmayı seçseydi, bir daha tek bir reklam göstermeden Evrim Ağacı'nın bütün bilim iletişimi faaliyetlerini sürdürebilirdik. Bir düşünün: sadece %1'i...
O %1'i inşa etmemize yardım eder misiniz? Evrim Ağacı Premium üyesi olarak, ekibimizin size ve Türkiye'ye bilimi daha etkili ve profesyonel bir şekilde ulaştırmamızı mümkün kılmış olacaksınız. Ayrıca size olan minnetimizin bir ifadesi olarak, çok sayıda ayrıcalığa erişim sağlayacaksınız.
Makalelerimizin bilimsel gerçekleri doğru bir şekilde yansıtması için en üst düzey çabayı gösteriyoruz. Gözünüze doğru gelmeyen bir şey varsa, mümkünse güvenilir kaynaklarınızla birlikte bize ulaşın!
Bu makalemizle ilgili merak ettiğin bir şey mi var? Buraya tıklayarak sorabilirsin.
Soru & Cevap Platformuna Git- 16
- 10
- 5
- 4
- 3
- 2
- 2
- 2
- 1
- 1
- 1
- 1
- R. Feynman. Appendix F - Personal Observations On The Reliability Of The Shuttle. (9 Haziran 1986). Alındığı Tarih: 6 Kasım 2019. Alındığı Yer: NASA | Arşiv Bağlantısı
Evrim Ağacı'na her ay sadece 1 kahve ısmarlayarak destek olmak ister misiniz?
Şu iki siteden birini kullanarak şimdi destek olabilirsiniz:
kreosus.com/evrimagaci | patreon.com/evrimagaci
Çıktı Bilgisi: Bu sayfa, Evrim Ağacı yazdırma aracı kullanılarak 22/02/2025 13:34:00 tarihinde oluşturulmuştur. Evrim Ağacı'ndaki içeriklerin tamamı, birden fazla editör tarafından, durmaksızın elden geçirilmekte, güncellenmekte ve geliştirilmektedir. Dolayısıyla bu çıktının alındığı tarihten sonra yapılan güncellemeleri görmek ve bu içeriğin en güncel halini okumak için lütfen şu adrese gidiniz: https://evrimagaci.org/s/4463
İçerik Kullanım İzinleri: Evrim Ağacı'ndaki yazılı içerikler orijinallerine hiçbir şekilde dokunulmadığı müddetçe izin alınmaksızın paylaşılabilir, kopyalanabilir, yapıştırılabilir, çoğaltılabilir, basılabilir, dağıtılabilir, yayılabilir, alıntılanabilir. Ancak bu içeriklerin hiçbiri izin alınmaksızın değiştirilemez ve değiştirilmiş halleri Evrim Ağacı'na aitmiş gibi sunulamaz. Benzer şekilde, içeriklerin hiçbiri, söz konusu içeriğin açıkça belirtilmiş yazarlarından ve Evrim Ağacı'ndan başkasına aitmiş gibi sunulamaz. Bu sayfa izin alınmaksızın düzenlenemez, Evrim Ağacı logosu, yazar/editör bilgileri ve içeriğin diğer kısımları izin alınmaksızın değiştirilemez veya kaldırılamaz.