Paylaşım Yap
Tüm Reklamları Kapat

Bilim, Hata Yapma ve O Hataları Düzelterek Gerçeklere Ulaşma Sanatıdır!

Hatalardan Korkmayın; Hele ki Onları Düzeltmekten Korkmuyorsanız!

Bilim, Hata Yapma ve O Hataları Düzelterek Gerçeklere Ulaşma Sanatıdır! Hugh Walpole (İngiliz Yazar, 1884-1941)
Bütün bilimlerde hatalar, doğrulardan önce gelir ve hatanın sonradan ortaya çıkmasındansa, önden gitmesi daha iyidir.
2 dakika
2,688
Tüm Reklamları Kapat

Walpole, bu kısa ve öz sözünde gerçekten çok önemli bir noktaya vurgu yapıyor. Bilim, bir açıdan bakıldığında, hata yapma sanatıdır. Bir mühendisin şunu dediğini sıklıkla duyarsınız: "Hiçbir zaman bir ürün, ilk denendiği anda çalışmaz." Mutlaka hatalar olacaktır. Benzer şekilde, doğa bilimlerinde de ileri sürülen hipotezler pek nadiren ilk atışta %100 isabetlidir. Çoğu zaman onlarca, hatta yüzlerce defa açıklamak istediğimiz soruna yönelik geçici cevaplarımız olan hipotezlerimizi değiştirmek, güncellemek, geliştirmek zorunda kalırız. Bunu yapmamızı sağlayan, hatalarımızdır. Hatalar, her ne kadar toplum içerisinde negatif anlamlı bir sözcük haline getirildiyse de, bilim için sıradan bir gerçekliktir. Şöyle ifade edelim: Hatalar olmasaydı, bilim olmazdı.

Ancak hata demişken, yanlış anlaşılmasın... Hatanın binbir türlü çeşidi vardır ve bilimdekiler, bizim "dürüst hata" veya "faydalı hata" dediğimiz hatalardır. Bu hatalar, insan aklının ve bilimsel metodolojinin sınırlılığından kaynaklanırlar. Yapacak bir şey yoktur, istemsiz olarak oluşurlar. Yapan kişi bunu fark etmez, dürüsttür. Ancak bunu yapması müthiş avantajlıdır, zira hata sayesinde, gerçeğe bir adım daha yaklaşırız.

Hatalar, bilim açısından son derece faydalı araçlardır. Bunun en ilginç ve örneklerinden birisini, genetik analizlerde görürüz: genetik bilimciler, bir genin nasıl "doğru" çalıştığını anlamak için, genin "hatalı" versiyonlarına bakarlar. Çünkü düzgün çalışan bir şeyin nasıl çalıştığını anlamak zordur. Ancak sistemin genel olarak nasıl çalışması gerektiğine (veya çalıştığına) dair genel bir fikriniz varsa, o çalışma sürekliliğinden sistemi alıkoyacak her hata, sizin için o sistemi daha detaylı anlamanız için bir araçtır. Bilim insanları, bu aracı manipüle etmeyi en iyi bilen uzmanlardan oluşur.

Tüm Reklamları Kapat

Ancak hatanın bir de "kötü" olanı vardır. Ne yazık ki diğer alanlara göre çok daha nadir olsa da, buna bilimde de rastlarız. Öte yandan bu tür "hata"lara daha sık rastladığımız yer, bilimi kendi çarpık emellerine ait eden diğer felsefe ve hayat görüşleridir. Sahtebilim, bunun en güzel (!) örneklerinden birisidir. Halkı kandırmaya, manipüle etmeye, yanıltmaya yönelik bilgiler, bilim maskesi altında halk arasına yayılır ve sabit hale getirilir. Bunlar, düzeltmesi en zor olan hatalardır. Bilimde dürüstçe yapılan en zor hata bile, en kötü birkaç ay veya yılda düzeltilebilir. Ancak art niyetli bir şekilde söylenen yalanları düzeltmesi, asırlar sürebilir! 

Bu nedenle, eğer ki bilimi öğrenmek ve anlamak istiyorsanız, hata yapmaktan korkmamanız gerekir. Hatalar iyi ve öğreticidir. Biz, Evrim Ağacı olarak dürüstlüğümüze tamamen inandığımız için hata yapmaktan en ufak miktarda korkmuyoruz. Zira yapacağımız her hatayı düzeltmek, en fazla birkaç saatimizi alacaktır. Ancak bilimi öğrenmek isteyenlerin yapması gereken bir diğer önemli şey, art niyetli hataları dürüst hatalardan isabetli bir şekilde ayırabilmektir. Bu, çok zor bir zanaattir ve son derece donanımlı, uyanık, bilgili ve deneyimli olmayı gerektirir. Fakat her insan bu düzeye araştırarak, sorgulayarak, merak ederek ulaşabilir ve bizce, ulaşmalıdır da.

Varsın hatalarınız önden gitsin. Sonradan ortaya çıkmalarından iyidir.

Bu Makaleyi Alıntıla
Okundu Olarak İşaretle
20
0
  • Paylaş
  • Alıntıla
  • Alıntıları Göster
Paylaş
Sonra Oku
Notlarım
Yazdır / PDF Olarak Kaydet
Bize Ulaş
Yukarı Zıpla

İçeriklerimizin bilimsel gerçekleri doğru bir şekilde yansıtması için en üst düzey çabayı gösteriyoruz. Gözünüze doğru gelmeyen bir şey varsa, mümkünse güvenilir kaynaklarınızla birlikte bize ulaşın!

Bu içeriğimizle ilgili bir sorunuz mu var? Buraya tıklayarak sorabilirsiniz.

Soru & Cevap Platformuna Git
Bu İçerik Size Ne Hissettirdi?
  • Muhteşem! 8
  • Tebrikler! 4
  • Bilim Budur! 4
  • Mmm... Çok sapyoseksüel! 2
  • İnanılmaz 1
  • Umut Verici! 1
  • Merak Uyandırıcı! 1
  • Üzücü! 1
  • Grrr... *@$# 1
  • İğrenç! 1
  • Korkutucu! 1
  • Güldürdü 0
Tüm Reklamları Kapat

Evrim Ağacı'na her ay sadece 1 kahve ısmarlayarak destek olmak ister misiniz?

Şu iki siteden birini kullanarak şimdi destek olabilirsiniz:

kreosus.com/evrimagaci | patreon.com/evrimagaci

Çıktı Bilgisi: Bu sayfa, Evrim Ağacı yazdırma aracı kullanılarak 24/05/2024 10:53:25 tarihinde oluşturulmuştur. Evrim Ağacı'ndaki içeriklerin tamamı, birden fazla editör tarafından, durmaksızın elden geçirilmekte, güncellenmekte ve geliştirilmektedir. Dolayısıyla bu çıktının alındığı tarihten sonra yapılan güncellemeleri görmek ve bu içeriğin en güncel halini okumak için lütfen şu adrese gidiniz: https://evrimagaci.org/s/810

İçerik Kullanım İzinleri: Evrim Ağacı'ndaki yazılı içerikler orijinallerine hiçbir şekilde dokunulmadığı müddetçe izin alınmaksızın paylaşılabilir, kopyalanabilir, yapıştırılabilir, çoğaltılabilir, basılabilir, dağıtılabilir, yayılabilir, alıntılanabilir. Ancak bu içeriklerin hiçbiri izin alınmaksızın değiştirilemez ve değiştirilmiş halleri Evrim Ağacı'na aitmiş gibi sunulamaz. Benzer şekilde, içeriklerin hiçbiri, söz konusu içeriğin açıkça belirtilmiş yazarlarından ve Evrim Ağacı'ndan başkasına aitmiş gibi sunulamaz. Bu sayfa izin alınmaksızın düzenlenemez, Evrim Ağacı logosu, yazar/editör bilgileri ve içeriğin diğer kısımları izin alınmaksızın değiştirilemez veya kaldırılamaz.

Keşfet
Akış
İçerikler
Gündem
Ses
Hindistan
Temel
Sıcak
Yangın
Vejetaryen
Kalori
Oyun Teorisi
Maskeler
Isı
Mavi
Eşeyli Üreme
Jüpiter
Klinik Mikrobiyoloji
Hayvan Davranışları
Uzay Aracı
Anatomi
Antibiyotik
Diyet
Koku
Kitap
Sıcaklık
Charles Darwin
Ay Görevleri
Toplumsal Cinsiyet
Aklımdan Geçen
Komünite Seç
Aklımdan Geçen
Fark Ettim ki...
Bugün Öğrendim ki...
İşe Yarar İpucu
Bilim Haberleri
Hikaye Fikri
Video Konu Önerisi
Başlık
Gündem
Bugün bilimseverlerle ne paylaşmak istersin?
Bağlantı
Kurallar
Komünite Kuralları
Bu komünite, aklınızdan geçen düşünceleri Evrim Ağacı ailesiyle paylaşabilmeniz içindir. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu komünitenin ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Bilim kimliğinizi önceleyin.
Evrim Ağacı bir bilim platformudur. Dolayısıyla aklınızdan geçen her şeyden ziyade, bilim veya yaşamla ilgili olabilecek düşüncelerinizle ilgileniyoruz.
2
Propaganda ve baskı amaçlı kullanmayın.
Herkesin aklından her şey geçebilir; fakat bu platformun amacı, insanların belli ideolojiler için propaganda yapmaları veya başkaları üzerinde baskı kurma amacıyla geliştirilmemiştir. Paylaştığınız fikirlerin değer kattığından emin olun.
3
Gerilim yaratmayın.
Gerilim, tersleme, tahrik, taciz, alay, dedikodu, trollük, vurdumduymazlık, duyarsızlık, ırkçılık, bağnazlık, nefret söylemi, azınlıklara saldırı, fanatizm, holiganlık, sloganlar yasaktır.
4
Değer katın; hassas konulardan ve öznel yoruma açık alanlardan uzak durun.
Bu komünitenin amacı okurlara hayatla ilgili keyifli farkındalıklar yaşatabilmektir. Din, politika, spor, aktüel konular gibi anlık tepkilere neden olabilecek konulardaki tespitlerden kaçının. Ayrıca aklınızdan geçenlerin Türkiye’deki bilim komünitesine değer katması beklenmektedir.
5
Cevap hakkı doğurmayın.
Bu platformda cevap veya yorum sistemi bulunmamaktadır. Dolayısıyla aklınızdan geçenlerin, tespit edilebilir kişilere cevap hakkı doğurmadığından emin olun.
Ekle
Soru Sor
Sosyal
Yeniler
Daha Fazla İçerik Göster
Popüler Yazılar
30 gün
90 gün
1 yıl
Evrim Ağacı'na Destek Ol

Evrim Ağacı'nın %100 okur destekli bir bilim platformu olduğunu biliyor muydunuz? Evrim Ağacı'nın maddi destekçileri arasına katılarak Türkiye'de bilimin yayılmasına güç katın.

Evrim Ağacı'nı Takip Et!
Yazı Geçmişi
Okuma Geçmişi
Notlarım
İlerleme Durumunu Güncelle
Okudum
Sonra Oku
Not Ekle
Kaldığım Yeri İşaretle
Göz Attım

Evrim Ağacı tarafından otomatik olarak takip edilen işlemleri istediğin zaman durdurabilirsin.
[Site ayalarına git...]

Filtrele
Listele
Bu yazıdaki hareketlerin
Devamını Göster
Filtrele
Listele
Tüm Okuma Geçmişin
Devamını Göster
0/10000
Bu Makaleyi Alıntıla
Evrim Ağacı Formatı
APA7
MLA9
Chicago
Ç. M. Bakırcı. Bilim, Hata Yapma ve O Hataları Düzelterek Gerçeklere Ulaşma Sanatıdır!. (22 Şubat 2012). Alındığı Tarih: 24 Mayıs 2024. Alındığı Yer: https://evrimagaci.org/s/810
Bakırcı, Ç. M. (2012, February 22). Bilim, Hata Yapma ve O Hataları Düzelterek Gerçeklere Ulaşma Sanatıdır!. Evrim Ağacı. Retrieved May 24, 2024. from https://evrimagaci.org/s/810
Ç. M. Bakırcı. “Bilim, Hata Yapma ve O Hataları Düzelterek Gerçeklere Ulaşma Sanatıdır!.” Edited by Çağrı Mert Bakırcı. Evrim Ağacı, 22 Feb. 2012, https://evrimagaci.org/s/810.
Bakırcı, Çağrı Mert. “Bilim, Hata Yapma ve O Hataları Düzelterek Gerçeklere Ulaşma Sanatıdır!.” Edited by Çağrı Mert Bakırcı. Evrim Ağacı, February 22, 2012. https://evrimagaci.org/s/810.
ve seni takip ediyor

Göster

Şifremi unuttum Üyelik Aktivasyonu

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close