Bazı Sinekkuşları, Diğer Kuşların Duyamayacağı Frekansta Sesler Çıkararak Kur Yapıyor!

Bazı Sinekkuşları, Diğer Kuşların Duyamayacağı Frekansta Sesler Çıkararak Kur Yapıyor! eBird
Çağrı Mert Bakırcı Editör Çağrı Mert Bakırcı
3 dakika
532 Okunma Sayısı
Notlarım
Reklamı Kapat
Tarihi Geçmiş Haber

Bu haber 3 ay öncesine aittir. Haber güncelliğini yitirmiş olabilir; ancak arşivsel değeri ve bilimsel gelişme/ilerleme anlamındaki önemi dolayısıyla yayında tutulmaktadır. Ayrıca konuyla ilgili gelişmeler yaşandıkça bu içerik de güncellenebilir.

Kuşların duyabildiği frekans aralığını aşan sesleri, sinekkuşlarının duyup duymadığını araştırmak için Science Advances dergisinde yayınlanan bir makalede, bir sinnekkuşu türü olan Ekvadorlu Hillstar'ın (Oreotrochilus chimborazo) sinirsel ve davranışsal özellikleri gözlendi.[1] Çalışmada sinekkuşları, oynatılan yüksek frekanslı seslere karşı vücut duruşlarını değiştirerek tepki gösterdi. Davranışsal ve sinirsel gözlemler, sinekkuşlarının yüksek frekanstaki sesleri duyabildiğini ortaya çıkardı.

And Dağları'nın yüksek enlemlerinde yaşayan bir sinek kuşu olan O. chimborazo, bugüne kadar bilinen herhangi bir kuşun vokalizasyonuna göre çok yüksek (13.4 kHz kadar) yüksek frekanslı şarkı üretiyor. Bu şarkının frekansı, aynı zamanda çoğu kuşun işitme aralığının da (2-8 kHz arası) çok ötesindedir. Sinekkuşları bu açıdan, bazı baykuşlar dışındaki kuşların da yüksek frekanstaki sesleri duyabildiğine dair bir örnek oluşturuyor.

Ancak baykuşların aksine sinek kuşlarında yüksek frekansta duyma özelliği, avlanmak için değil, özellikle de erkeklerin kur yapması amacıyla evrimleşti. Dişi sinek kuşları ise erkeklerin aksine daha düşük rakımlarda bulunuyor ve erkekler onlara kur yaparken kendileri de tüneme, yiyecek arama, yuva yapma gibi (bir su kaynağının yakınında olmak üzere) davranışlar gerçekleştiriyor.

Reklamı Kapat

Yuva yapılan yerde akış halindeki su kaynağı yüksek rakımlı bölgelerdeki rüzgar sesinin üstlendiği rolü üstleniyor: ek bir ortam gürültüsü (İng: "ambient noise") yaratıyor. Yüksek frekans (HF) sesler üreten (özellikle kur yapılan dönemi kastediyoruz) diğer And bölgesinin sinek kuşu türleri incelendiğinde, yüksek frekanslı seslerinin ortam gürültüsünün baskılanması için geliştirildiği anlaşıldı. Bunun yanı sıra sinek kuşu erkeklerinin kendilerine ait bölgelerde daha yüksek sesler çıkardığı da tespit edildi. Bu, HF seslerin geliştirilmesinin aynı zamanda bireylerin bulundukları alanları korumaları için (territoriality) bir adaptasyon da olduğunu gösteriyor.

Figür 1: A) HF (Yüksek frekans) vokalizasyonunun spektrogramı ve güç spektrumu.  B) HF şarkı üreten bir erkek O. chimborazo'nun fotoğrafı. Yanaklardaki tüyler şarkı söylerken parlıyor. Fotoğraf: Fernanda G. Duque, Georgia State University  C) Çalışmada uyarılar için iki farklı ses kullanıldı: ortam gürültüsü (ambient noise) ve yüksek frekanslı bir şarkı (HF song). Bu seslere karşı sinek kuşlarının sesin kaynağına doğru yaklaşma (approach), baş eğme, boyun uzatma (head/neck) ve vücut duruşundaki değişiklikler (body posture) olmak üzere davranışsal tepkiler gösterdiği gözlemlendi.
Figür 1: A) HF (Yüksek frekans) vokalizasyonunun spektrogramı ve güç spektrumu. B) HF şarkı üreten bir erkek O. chimborazo'nun fotoğrafı. Yanaklardaki tüyler şarkı söylerken parlıyor. Fotoğraf: Fernanda G. Duque, Georgia State University C) Çalışmada uyarılar için iki farklı ses kullanıldı: ortam gürültüsü (ambient noise) ve yüksek frekanslı bir şarkı (HF song). Bu seslere karşı sinek kuşlarının sesin kaynağına doğru yaklaşma (approach), baş eğme, boyun uzatma (head/neck) ve vücut duruşundaki değişiklikler (body posture) olmak üzere davranışsal tepkiler gösterdiği gözlemlendi.
Science advances

O. chimborazo’da diğer kuşların aksine vokal organ (syrinx) göğüs kafesinin dışında bulunmaktadır, bu da O. Chimborazoların yüksek frekans (İng: "high frequency" ya da kısaca "HF") seslerin üretimi ve algılanışı için adaptasyonlar geliştirmesini diğer kuşlardan ayırt eden bu özelliğin açıklaması olarak karşımıza çıkarıyor.

Sadece davranışsal değil, sinirsel anlamda da sinek kuşlarının yüksek frekanstaki sesleri duyabildiğine ilişkin kanıtlar mevcut. Bu kanıtların tespiti için sinek kuşlarının beyinlerinde ZENK'e verilen tepki incelendi. Ekvador bölgesindeki Chimborazo dağının çevresindeki iki bölgeden O. chimborazo sinek kuşları toplandı. Birbirlerinden izole edilen sinek kuşları, deneyin başlangıcından itibaren 15 dakikada bir sükroz çözeltisi ile inşa edilen akustik bir odada beslendiler. 25 dakika boyunca sessizlik ya da yüksek frekanslı bir şarkı olan uyaranlara maruz bırakıldılar ve beyinlerinin olabilecek en yüksek ZENK protein seviyelerine ulaşması için oda içinde 65 dakika daha dinlendirildiler. ZENK deneyi sonucunda yüksek frekanstaki sesleri duyduklarında ZENK proteini üretimlerinin arttığı gözlemlendi (Görsel 2'de bunu görebilirsiniz).

Fig 2: HF şarkıya gösterilen sinirsel tepkiler
Fig 2: HF şarkıya gösterilen sinirsel tepkiler
Science Advance

Vokal iletişim; saldırganlık, bölgesel rekabet, kur yapma gibi çeşitli sosyal bağlamların temel bir bileşenidir. Vokal sinyallerin etkili olabilmesi için alıcı bunları tespit edebilmeli ve hangi amaçla gönderildiğini ayırt edebilmelidir. Deney sonucu elde edilen bulgular akustik olarak zorlu koşullarda sosyal etkileşimleri kolaylaştırmak için vokal sinyallerin ve işitsel algının birlikte evrimi konusundaki bilimsel anlayışı genişletmeye katkıda bulunabilir.

Okundu Olarak İşaretle
Bu İçerik Size Ne Hissettirdi?
  • Muhteşem! 2
  • Tebrikler! 2
  • Merak Uyandırıcı! 1
  • Bilim Budur! 0
  • Mmm... Çok sapyoseksüel! 0
  • Güldürdü 0
  • İnanılmaz 0
  • Umut Verici! 0
  • Üzücü! 0
  • Grrr... *@$# 0
  • İğrenç! 0
  • Korkutucu! 0
Kaynaklar ve İleri Okuma
  • ^ F. G. Duque, et al. High-Frequency Hearing In A Hummingbird. (17 Temmuz 2020). Alındığı Tarih: 14 Temmuz 2021. Alındığı Yer: Science Advances doi: 10.1126/sciadv.abb9393. | Arşiv Bağlantısı

Evrim Ağacı'na her ay sadece 1 kahve ısmarlayarak destek olmak ister misiniz?

Şu iki siteden birini kullanarak şimdi destek olabilirsiniz:

kreosus.com/evrimagaci | patreon.com/evrimagaci

Çıktı Bilgisi: Bu sayfa, Evrim Ağacı yazdırma aracı kullanılarak 26/10/2021 15:12:39 tarihinde oluşturulmuştur. Evrim Ağacı'ndaki içeriklerin tamamı, birden fazla editör tarafından, durmaksızın elden geçirilmekte, güncellenmekte ve geliştirilmektedir. Dolayısıyla bu çıktının alındığı tarihten sonra yapılan güncellemeleri görmek ve bu içeriğin en güncel halini okumak için lütfen şu adrese gidiniz: https://evrimagaci.org/s/9135

İçerik Kullanım İzinleri: Evrim Ağacı'ndaki yazılı içerikler orijinallerine hiçbir şekilde dokunulmadığı müddetçe izin alınmaksızın paylaşılabilir, kopyalanabilir, yapıştırılabilir, çoğaltılabilir, basılabilir, dağıtılabilir, yayılabilir, alıntılanabilir. Ancak bu içeriklerin hiçbiri izin alınmaksızın değiştirilemez ve değiştirilmiş halleri Evrim Ağacı'na aitmiş gibi sunulamaz. Benzer şekilde, içeriklerin hiçbiri, söz konusu içeriğin açıkça belirtilmiş yazarlarından ve Evrim Ağacı'ndan başkasına aitmiş gibi sunulamaz. Bu sayfa izin alınmaksızın düzenlenemez, Evrim Ağacı logosu, yazar/editör bilgileri ve içeriğin diğer kısımları izin alınmaksızın değiştirilemez veya kaldırılamaz.

Reklamı Kapat
Size Özel
İçerikler
Instagram
Biyografi
Atom
Homo Sapiens
Metal
Yaşam
Evrimleşme
Virüsler
Sıvı
Eğitim
Bilim Felsefesi
Sağlık
Hastalık Yayılımı
Homeostasis
Sinir
Obezite
Periyodik Cetvel
Ortak Ata
Matematik
Hastalık Kontrolü
Çağ
Su
Balıklar
Filogenetik
Aslan
Stres
Daha Fazla İçerik Göster
Evrim Ağacı'na Destek Ol
Evrim Ağacı'nın %100 okur destekli bir bilim platformu olduğunu biliyor muydunuz? Evrim Ağacı'nın maddi destekçileri arasına katılarak Türkiye'de bilimin yayılmasına güç katmak için hemen buraya tıklayın.
Popüler Yazılar
30 gün
90 gün
1 yıl
EA Akademi
Evrim Ağacı Akademi (ya da kısaca EA Akademi), 2010 yılından beri ürettiğimiz makalelerden oluşan ve kendi kendinizi bilimin çeşitli dallarında eğitebileceğiniz bir çevirim içi eğitim girişimi! Evrim Ağacı Akademi'yi buraya tıklayarak görebilirsiniz. Daha fazla bilgi için buraya tıklayın.
Etkinlik & İlan
Bilim ile ilgili bir etkinlik mi düzenliyorsunuz? Yoksa bilim insanlarını veya bilimseverleri ilgilendiren bir iş, staj, çalıştay, makale çağrısı vb. bir duyurunuz mu var? Etkinlik & İlan Platformumuzda paylaşın, milyonlarca bilimsevere ulaşsın.
Podcast
Evrim Ağacı'nın birçok içeriğinin profesyonel ses sanatçıları tarafından seslendirildiğini biliyor muydunuz? Bunların hepsini Podcast Platformumuzda dinleyebilirsiniz. Ayrıca Spotify, iTunes, Google Podcast ve YouTube bağlantılarını da bir arada bulabilirsiniz.
Yazı Geçmişi
Okuma Geçmişi
Notlarım
İlerleme Durumunu Güncelle
Okudum
Sonra Oku
Not Ekle
Kaldığım Yeri İşaretle
Göz Attım

Evrim Ağacı tarafından otomatik olarak takip edilen işlemleri istediğin zaman durdurabilirsin.
[Site ayalarına git...]

Filtrele
Listele
Bu yazıdaki hareketlerin
Devamını Göster
Filtrele
Listele
Tüm Okuma Geçmişin
Devamını Göster
0/10000

Göster

Şifremi unuttum Üyelik Aktivasyonu

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close
Geri Bildirim Gönder
Reklamsız Deneyim

Evrim Ağacı'nın çalışmalarına Kreosus, Patreon veya YouTube üzerinden maddi destekte bulunarak hem Türkiye'de bilim anlatıcılığının gelişmesine katkı sağlayabilirsiniz, hem de site ve uygulamamızı reklamsız olarak deneyimleyebilirsiniz. Reklamsız deneyim, Evrim Ağacı'nda çeşitli kısımlarda gösterilen Google reklamlarını ve destek çağrılarını görmediğiniz, daha temiz bir site deneyimi sunmaktadır.

Kreosus

Kreosus'ta her 10₺'lik destek, 1 aylık reklamsız deneyime karşılık geliyor. Bu sayede, tek seferlik destekçilerimiz de, aylık destekçilerimiz de toplam destekleriyle doğru orantılı bir süre boyunca reklamsız deneyim elde edebiliyorlar.

Kreosus destekçilerimizin reklamsız deneyimi, destek olmaya başladıkları anda devreye girmektedir ve ek bir işleme gerek yoktur.

Patreon

Patreon destekçilerimiz, destek miktarından bağımsız olarak, Evrim Ağacı'na destek oldukları süre boyunca reklamsız deneyime erişmeyi sürdürebiliyorlar.

Patreon destekçilerimizin Patreon ile ilişkili e-posta hesapları, Evrim Ağacı'ndaki üyelik e-postaları ile birebir aynı olmalıdır. Patreon destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi 24 saat alabilmektedir.

YouTube

YouTube destekçilerimizin hepsi otomatik olarak reklamsız deneyime şimdilik erişemiyorlar ve şu anda, YouTube üzerinden her destek seviyesine reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. YouTube Destek Sistemi üzerinde sunulan farklı seviyelerin açıklamalarını okuyarak, hangi ayrıcalıklara erişebileceğinizi öğrenebilirsiniz.

Eğer seçtiğiniz seviye reklamsız deneyim ayrıcalığı sunuyorsa, destek olduktan sonra YouTube tarafından gösterilecek olan bağlantıdaki formu doldurarak reklamsız deneyime erişebilirsiniz. YouTube destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi, formu doldurduktan sonra 24-72 saat alabilmektedir.

Diğer Platformlar

Bu 3 platform haricinde destek olan destekçilerimize ne yazık ki reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. Destekleriniz sayesinde sistemlerimizi geliştirmeyi sürdürüyoruz ve umuyoruz bu ayrıcalıkları zamanla genişletebileceğiz.

Giriş yapmayı unutmayın!

Reklamsız deneyim için, maddi desteğiniz ile ilişkilendirilmiş olan Evrim Ağacı hesabınıza üye girişi yapmanız gerekmektedir. Giriş yapmadığınız takdirde reklamları görmeye devam edeceksinizdir.

Destek Ol
Sizi Takip Ediyor

Devamını Oku
Evrim Ağacı Uygulamasını
İndir
Chromium Tabanlı Mobil Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
İlk birkaç girişinizde zaten tarayıcınız size uygulamamızı indirmeyi önerecek. Önerideki tuşa tıklayarak uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu öneriyi, yukarıdaki videoda görebilirsiniz. Eğer bu öneri artık gözükmüyorsa, Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Chromium Tabanlı Masaüstü Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
Yeni uygulamamızı kurmak için tarayıcı çubuğundaki kurulum tuşuna tıklayın. "Yükle" (Install) tuşuna basarak kurulumu tamamlayın. Dilerseniz, Evrim Ağacı İleri Web Uygulaması'nı görev çubuğunuza sabitleyin. Uygulama logosuna sağ tıklayıp, "Görev Çubuğuna Sabitle" seçeneğine tıklayabilirsiniz. Eğer bu seçenek gözükmüyorsa, tarayıcının Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Safari Mobil Uygulama
Sırasıyla Paylaş -> Ana Ekrana Ekle -> Ekle tuşlarına basarak yeni mobil uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu basamakları görmek için yukarıdaki videoyu izleyebilirsiniz.

Daha fazla bilgi almak için tıklayın