Evrim Ağacı
Reklamı Kapat

Bakteriler (Bacteria)

Bakteriler (Bacteria) Pedram Türkoğlu
Reklamı Kapat

Bu içerik, Evrim Ağacı'nın Yaşam Ağacı projesinin bir parçası olarak hazırlanmıştır. Yaşam Ağacı projesinin amacı, başta Türkiye'de bulunan türleri, Türkiye'deki doğa gözlemcilerimizin özgün fotoğraf ve video içerikleri ışığında, evrimsel akrabalık ilişkilerine uygun bir şekilde filogenetik bir ağaç üzerinde kategorize etmek, nihayetinde ise Dünya'daki tüm türleri yavaş yavaş Yaşam Ağacı'na eklemektir.

Bu yazı, Evrim Ağacı'nın tür gözlemleri ve türlere dair bilgileri barındıran Yaşam Ağacı projesinin bir parçası olarak hazırlanmıştır.

Gözlem Bilgileri

Ana görselde, Bülent Ecevit Üniversitesi Tıp Fakültesi'nde ışık mikroskobundan çektiğimiz yüzlerce bakterinin görüntüsüne bakıyorsunuz.

Tanım ve Genel Bilgiler

Taksonomik bir alan olan Bacteria (Bakteriler), en büyük prokaryotik mikroorganizma grubudur. Genellikle 0.5 ila 5 mikrometre uzunluğundadırlar; küre, çubuk, spiral gibi birçok şekilde vücut yapısına sahip olabilirler.

Evrimsel Tarih ve Taksonomi

Bakteriler, Dünya'da ilk evrimleşen canlı gruplarından birisidir. Bakterilerin atasının, 4 milyar yıl kadar önce gezegenimiz üzerinde evrimleşen ilk canlı formları olduğu düşünülmektedir. Bakteriler ile arkelerin ortak atası ise, 3.2 ila 2.5 milyar yıl önce yaşamış bir hipertermofil canlı olduğu düşünülmektedir. Ayrıca bakteriler, ökaryotlar ile arkelerin ayrımında da rol oynamışlardır: Endosimbiyotik Teori çerçevesinde izah edildiği üzere, ökaryotların atası konumundaki türler, alfaproteobakteriyel simbiyontlara evrimleşmişlerdir. Bu canlılar, antik bakterileri vücutlarında hapsederek mitokondri veya hidrogenozomlar haline getirmişlerdir. Daha sonradan bu simbiyontlar, siyanobakteri benzeri bakterileri vücutlarına alarak, günümüzdeki bitki ve alg kloroplastlarının atalarının evrimini mümkün kılmışlardır.

3 milyar yıl kadar bir süre boyunca, çoğu organizma mikroskobik yapıdaydı ve bakteriler ile arkeler, baskın yaşam formlarıydı. Her ne kadar stromatolitler gibi bakteri fosilleri keşfedilmiş olsa da, belirgin bir morfolojiye sahip olmamalarından ötürü bakteriyel evrimin tarihini fosiller yoluyla araştırmak oldukça zordur. Bu nedenle bakterilerin evrimsel tarihi, çoğunlukla genetik araştırmalar üzerinden çalışılmaktadır.

Ekolojik Dağılım ve Habitat

Gezegenimizin hemen her yerinde bulunurlar: toprakta, suda, asidik sıcak kaynak sularında, radyoaktif atık bölgelerinde, Dünya kabuğunun derinliklerinde...

Diyet ve Metabolizma

Bakterilerde çok çeşitli metabolizme çeşitleri bulunmaktadır. Öyle ki, bakteriler uzunca bir süre bu özelliklerine göre kategorize edilmişlerdir; ancak sonradan, bu özelliklerin genetik yapıları ile örtüşmediği fark edilip, bu şekilde yapılan taksonomiden uzaklaşılmıştır. Bakteriler, enerjilerini ya fotosentez yoluyla ışıktan (buna fototropi denir), ya da oksidasyon yoluyla kimyasallardan (buna kemotrofi denir) alırlar.

Popülasyon

Sadece 1 mililitre tatlısu içinde 1 milyon civarında, 1 gram toprak içindeyse 40 milyon civarında bakteri hücresi bulunmaktadır. Dünya üzerinde toplamda 510305*10^{30} bakteri olduğu tahmin edilmektedir. Bu sayıdaki bakterinin toplam kütlesi (biyokütlesi) Dünya üzerindeki bütün bitki ve hayvanların toplam kütlesinden daha büyüktür.

İnsanlarla Etkileşim

Bakteriler, birçok diğer bitki ve hayvanla olduğu gibi, insanlarla da simbiyotik veya parazitik ilişki içerisindedir. İnsan vücudunda bakteri yoğunluğu en yüksek olan yer sindirim kanalıdır; sonrasında ise deri yüzeyidir. Vücudumuzdaki bakterilerin büyük çoğunluğu zararsızdır; hatta savunma sistemimize katkı sağlamaktadır. Ancak zararlı bakteriler, insanda kolera, frengi, şarbon, leprosi, bubonik veba, solunum enfeksiyonları, verem gibi hastalıklara neden olabilmektedir.

Etimoloji

Bakteri sözcüğü, Yunancadaki bakterion sözcüğünün Latinceye çevrilmesinden türetilmiştir. Bu sözcük, Yunancada "asa" veya "kamış" anlamına gelmektedir. Bu ismin verilme nedeni, ilk keşfedilen bakterilerin çubuk şeklinde olmasıdır.

Bu İçerik Size Ne Hissettirdi?
  • Muhteşem! 3
  • Mmm... Çok sapyoseksüel! 2
  • İnanılmaz 2
  • Merak Uyandırıcı! 2
  • Tebrikler! 1
  • Bilim Budur! 1
  • Güldürdü 0
  • Umut Verici! 0
  • Üzücü! 0
  • Grrr... *@$# 0
  • İğrenç! 0
  • Korkutucu! 0
Kaynaklar ve İleri Okuma

Evrim Ağacı'na her ay sadece 1 kahve ısmarlayarak destek olmak ister misiniz?

Şu iki siteden birini kullanarak şimdi destek olabilirsiniz:

kreosus.com/evrimagaci | patreon.com/evrimagaci

Çıktı Bilgisi: Bu sayfa, Evrim Ağacı yazdırma aracı kullanılarak 03/08/2020 18:30:26 tarihinde oluşturulmuştur. Evrim Ağacı'ndaki içeriklerin tamamı, birden fazla editör tarafından, durmaksızın elden geçirilmekte, güncellenmekte ve geliştirilmektedir. Dolayısıyla bu çıktının alındığı tarihten sonra yapılan güncellemeleri görmek ve bu içeriğin en güncel halini okumak için lütfen şu adrese gidiniz: https://evrimagaci.org/s/7229

İçerik Kullanım İzinleri: Evrim Ağacı'ndaki yazılı içerikler orijinallerine hiçbir şekilde dokunulmadığı müddetçe izin alınmaksızın paylaşılabilir, kopyalanabilir, yapıştırılabilir, çoğaltılabilir, basılabilir, dağıtılabilir, yayılabilir, alıntılanabilir. Ancak bu içeriklerin hiçbiri izin alınmaksızın değiştirilemez ve değiştirilmiş halleri Evrim Ağacı'na aitmiş gibi sunulamaz. Benzer şekilde, içeriklerin hiçbiri, söz konusu içeriğin açıkça belirtilmiş yazarlarından ve Evrim Ağacı'ndan başkasına aitmiş gibi sunulamaz. Bu sayfa izin alınmaksızın düzenlenemez, Evrim Ağacı logosu, yazar/editör bilgileri ve içeriğin diğer kısımları izin alınmaksızın değiştirilemez veya kaldırılamaz.

Reklamı Kapat
Güncel
Agora
Instagram
Nükleotit
Amerika
Sosyal
Çocuklar İçin Bilim
Renk
Farmakoloji
Rna
Kertenkele
Vegan
Gelişim
Evrimsel Biyoloji
Mikoloji
Genom
Solunum
Hareket
Yağ
Evrenin Genişlemesi
Protein
Evrim Ağacı
Hominid
Sahtebilim
Duygu
Işık
Toplumsal Cinsiyet
Sıcaklık
Daha Fazla İçerik Göster
Daha Fazla İçerik Göster
Reklamı Kapat
Reklamsız Deneyim

Evrim Ağacı'nın çalışmalarına Kreosus, Patreon veya YouTube üzerinden maddi destekte bulunarak hem Türkiye'de bilim anlatıcılığının gelişmesine katkı sağlayabilirsiniz, hem de site ve uygulamamızı reklamsız olarak deneyimleyebilirsiniz. Reklamsız deneyim, Evrim Ağacı'nda çeşitli kısımlarda gösterilen Google reklamlarını ve destek çağrılarını görmediğiniz, daha temiz bir site deneyimi sunmaktadır.

Kreosus

Kreosus'ta her 10₺'lik destek, 1 aylık reklamsız deneyime karşılık geliyor. Bu sayede, tek seferlik destekçilerimiz de, aylık destekçilerimiz de toplam destekleriyle doğru orantılı bir süre boyunca reklamsız deneyim elde edebiliyorlar.

Kreosus destekçilerimizin reklamsız deneyimi, destek olmaya başladıkları anda devreye girmektedir ve ek bir işleme gerek yoktur.

Patreon

Patreon destekçilerimiz, destek miktarından bağımsız olarak, Evrim Ağacı'na destek oldukları süre boyunca reklamsız deneyime erişmeyi sürdürebiliyorlar.

Patreon destekçilerimizin Patreon ile ilişkili e-posta hesapları, Evrim Ağacı'ndaki üyelik e-postaları ile birebir aynı olmalıdır. Patreon destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi 24 saat alabilmektedir.

YouTube

YouTube destekçilerimizin hepsi otomatik olarak reklamsız deneyime şimdilik erişemiyorlar ve şu anda, YouTube üzerinden her destek seviyesine reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. YouTube Destek Sistemi üzerinde sunulan farklı seviyelerin açıklamalarını okuyarak, hangi ayrıcalıklara erişebileceğinizi öğrenebilirsiniz.

Eğer seçtiğiniz seviye reklamsız deneyim ayrıcalığı sunuyorsa, destek olduktan sonra YouTube tarafından gösterilecek olan bağlantıdaki formu doldurarak reklamsız deneyime erişebilirsiniz. YouTube destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi, formu doldurduktan sonra 24-72 saat alabilmektedir.

Diğer Platformlar

Bu 3 platform haricinde destek olan destekçilerimize ne yazık ki reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. Destekleriniz sayesinde sistemlerimizi geliştirmeyi sürdürüyoruz ve umuyoruz bu ayrıcalıkları zamanla genişletebileceğiz.

Giriş yapmayı unutmayın!

Reklamsız deneyim için, maddi desteğiniz ile ilişkilendirilmiş olan Evrim Ağacı hesabınıza üye girişi yapmanız gerekmektedir. Giriş yapmadığınız takdirde reklamları görmeye devam edeceksinizdir.

Destek Ol
Türkiye'deki bilimseverlerin buluşma noktasına hoşgeldiniz!

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close
“Hiç denediniz mi? Başarısız oldunuz mu? Fark etmez. Tekrar deneyin. Tekrar başarısız olun. Daha iyi başarısız olun.”
Samuel Beckett
Geri Bildirim Gönder