Ay'a Giden Çin'in Chang'e 4 Aracında Filizlenen İlk Bitkiler!

Çin Uzay Ajansı, 3 Ocak 2019 tarihinde Chang'e 4 isimli uzay aracını Ay'ın karanlık yüzünde bulunan 13 km derinlikteki Aitken havzasına indirmeyi başarmıştı. Bu kratere inen Chang'e 4'ün, çeşitli kimyasal ve jeofiziksel araştırmaların yanında biyolojik/ekolojik araştırmalar da yapması planlanıyor. Öyle ki daha şimdiden Gossypium cinsi pamuk bitkisinin tohumları filizlenmeye başlamış bile! Önceden Uluslararası Uzay İstasyonu'nda bitki yetiştirilmişti; ancak Ay'da ilk kez yetiştiriliyor. Eğer Ay'dan başarılı şekilde hasat alınabilirse astronotlar Mars görevlerinde yiyecek tedariği için Dünya'ya geri dönmek zorunda kalmayacak.

Boing Boing

Change'e 4'te Lunar Mikro Ekosistem adı verdikleri 3 kg ağırlığında, 18 cm uzunluğunda ve 16 cm genişliğinde ufak bir hazne bulunuyor. Haznenin içinde Dünya'dan taşınan ipek böceği (Bombyx mori) larvaları ve meyve sineği (Drosophila melanogaster) larvaları yanında patates, domates, pamuk tohumları ve maya mantarları bulunuyor. Ayrıca içerisinde bilimsel araştırmalarda sık sık kullanılan Arabidopsis thaliana bitkisi de bulunuyor. Kendisinin ufak bir genomu (130-140 Mbp), beş kromozomu vardır ve neredeyse hiç tekrarlayan geni yoktur. Yaklaşık 5 haftalık kısa gelişim/üretim süresi (yaklaşık beş hafta), yüksek tohum verimi (bitki başına 40.000'e kadar tohum), kendi kendine tozlaşma yetenekleri ve diğer avantajları yüzünden model bir bitkidir. Dolayısıyla Ay'da gözlemek için oldukça idealdir.

Space

İzole ekosistemlerde astrobiyolojik ekoloji açısından bilgi edinilmesi için hazırlanan bu çalışma planına Çin'den 28 üniversite dahil oldu. Haznenin içinde büyüyen larvalardan karbondioksit, filizlenen bitkilerden ise fotosentez yoluyla oksijen salınımı ile kapalı bir döngü oluşturulması hedefleniyor. İçerisinde bulundukları haznede yeterli toprak ve besin bulunuyor. Fakat düşük kütle çekimi ve dengesiz sıcaklık açısından neler yapabilecekleri merak uyandırıcı. Çünkü Ay'da dikkate alınmayacak kadar ince bir atmosfer var. Bu da gündüzleri sıcaklığın 127 dereceye, geceleri ise -173 dereceye ulaşmasına neden oluyor. Dolayısıyla ekosistemin nasıl bir evrim süreci izleyeceği incelenmek isteniyor. Gelecekte Ay'da bir yerleşim yeri kurulursa bu çalışmadan elde edilen bilgiler tarım açısından büyük fayda sağlayacaktır. İnsanlığın Ay'daki ilk biyolojik deneyi gelecek araştırmalara büyük ilham ve umut kaynağı olacaktır! Yeni filizler yeşertmek sizin elinizde!