Asalaklık (Parazit Yaşam), Dünyadaki En Popüler Yaşam Şeklidir!

Asalaklık (Parazit Yaşam), Dünyadaki En Popüler Yaşam Şeklidir! Michigan Radio
Yazar Rachel Nuwer Çağrı Mert Bakırcı Editör Çağrı Mert Bakırcı
2 dakika
7,984 Okunma Sayısı
Notlarım
Reklamı Kapat

Ekolog Kevin Lafferty şöyle diyor:

Parazitler her yerde; ama çok az dikkat çekerler. Bu, değişmeli!

Neden en az sevilen yaratıklar olan parazitler üzerine yoğunlaşmayı tercih ettiniz çalışmanızda?

Parazitoloji dersi için öğretim görevlisi asistanı olup olamayacağımı sorana kadar aslında parazitlerle ilgilenmiyordum. Bu konuda hiç ders almadım; parazitlerden tiksiniyordum. Ama öğrencilere kesip incelemeleri için getirdiğimiz balıklardan, köpek balıklarından ve omurgasız hayvanlardan çok etkileniyordum. Bir deniz biyologu olarak bu organizmalar hakkında hemen her şeyi bildiğimi düşünüyordum. Fakat hiç kimse içlerinde parazit aramamı söylememişti. Bunu yaptığımızda, birçok tür bulduk. Bu, eğitimimin koca bir parçasının tamamen ihmal edildiği gerçeğini suratıma vurdu. O noktadan sonra ben de, parazitlerin rolünü bilmenin gerçek bir ihtiyaç olduğuna karar verdim.

Parazitler doğa için ne kadar önemlidir?

Emin değiliz fakat biliyoruz ki asalaklık dünyadaki en popüler yaşam şeklidir. Çoğu hayvan türü asalaktır. Sadece insanlarda bile, 100 kadar insanlara özgü parazit türü vardır. Gezegenimizde açıklanan türler arasında, parazit olmayanların parazit yaşayanlara oranının yüzde 60'a yüzde 40 olduğu söylenir. Ama bu sayı, parazitizmin gerçek sayısını fazlasıyla küçümsüyor. Aslında sayılar parazitik yaşamdan yanadır.

Reklamı Kapat

Bu kadar yaygınsa neden daha fazla dikkate almıyoruz? 

Parazitler üzerine yöneldiğimiz çalışmalar genellikle onları nasıl öldürebiliriz ya da nasıl engelleyebiliriz şeklinde oluyor. Bu, onların ekolojik rollerini anlamak için iyi bir yol değil. Eski ekologlar parazitlerin farkındaydı, fakat modern zamanlarda parazitlere karşı olan düşünme biçimimiz değişti. Organizmaların içine bakmak için pek bir eğitim verilmiyordu. Neyse ki son 10 yılda bu konuda inanılmaz bir ilgi artışı gördük.

Ekosistemler için parazitlerin önemi nedir? 

Parazitler ekosistemlerin ayrılmaz, temel bileşenleridir. Daha az el değmiş ekosistemlerde, daha fazla parazit bulursunuz. Bu, parazitlerin bulunduğu sistemlerin dengesinin bozulduğunu düşünen insanları şaşırtabilir. Genelde gördüğümüz, dengesi bozulmamış yerlerde parazit bulma ihtimalinin daha yüksek olduğudur. 

Fakat size parazitler hakkında romantik şarkılar söylemek istemiyorum ya da onların mükemmel olduğunu iddia etmeyeceğim. Sonuçta onlar bizim düşmanlarımız. Vücudunda parazit taşıyan kimse, onlara karşı sıcak duygular beslemez.

İklim değişimi parazitleri nasıl etkileyecek?

Serbest yaşayan organizmalar için beklentimiz, iklim değişimi ile bazı kazananlar ve kaybedenler olacak. Parazitlerin çoğu için de aynı durum geçerli. Yaşam alanları kayacak; kayamayanlar ise yok olacak veya sayıları azalacak. Mesela Afrika’daki sıtma riski haritası tamamıyla değişebilir, fakat bu değişim sonucu durum daha kötü olmak zorunda değil. Bu oldukça tartışmalı bir ifade, çünkü daha önce de iklim değişikliği sonucu daha hasta bir dünya ortaya çıkacağı konusunda birçok şey yazıldı çizildi. 

Hiç ilginç bir parazite "ev sahipliği" yaptınız mı?  

Parazitlerle ilgili ilk tecrübem bir yaz kampında olmuştu. Bir kene, testisime yapışmıştı. Bu, duygusal olarak da yaralayıcıydı. Kamptaki bütün çocuklar, kamp danışmanın kibritle keneyi yakmaya çalışırken beni gördüler. 

Okundu Olarak İşaretle
Bu İçerik Size Ne Hissettirdi?
  • İğrenç! 4
  • Tebrikler! 2
  • Güldürdü 2
  • Bilim Budur! 1
  • Umut Verici! 1
  • Merak Uyandırıcı! 1
  • Korkutucu! 1
  • Muhteşem! 0
  • Mmm... Çok sapyoseksüel! 0
  • İnanılmaz 0
  • Üzücü! 0
  • Grrr... *@$# 0
Kaynaklar ve İleri Okuma
  1. Çeviri Kaynağı: New Scientist | Arşiv Bağlantısı

Evrim Ağacı'na her ay sadece 1 kahve ısmarlayarak destek olmak ister misiniz?

Şu iki siteden birini kullanarak şimdi destek olabilirsiniz:

kreosus.com/evrimagaci | patreon.com/evrimagaci

Çıktı Bilgisi: Bu sayfa, Evrim Ağacı yazdırma aracı kullanılarak 26/10/2021 20:10:29 tarihinde oluşturulmuştur. Evrim Ağacı'ndaki içeriklerin tamamı, birden fazla editör tarafından, durmaksızın elden geçirilmekte, güncellenmekte ve geliştirilmektedir. Dolayısıyla bu çıktının alındığı tarihten sonra yapılan güncellemeleri görmek ve bu içeriğin en güncel halini okumak için lütfen şu adrese gidiniz: https://evrimagaci.org/s/1333

İçerik Kullanım İzinleri: Evrim Ağacı'ndaki yazılı içerikler orijinallerine hiçbir şekilde dokunulmadığı müddetçe izin alınmaksızın paylaşılabilir, kopyalanabilir, yapıştırılabilir, çoğaltılabilir, basılabilir, dağıtılabilir, yayılabilir, alıntılanabilir. Ancak bu içeriklerin hiçbiri izin alınmaksızın değiştirilemez ve değiştirilmiş halleri Evrim Ağacı'na aitmiş gibi sunulamaz. Benzer şekilde, içeriklerin hiçbiri, söz konusu içeriğin açıkça belirtilmiş yazarlarından ve Evrim Ağacı'ndan başkasına aitmiş gibi sunulamaz. Bu sayfa izin alınmaksızın düzenlenemez, Evrim Ağacı logosu, yazar/editör bilgileri ve içeriğin diğer kısımları izin alınmaksızın değiştirilemez veya kaldırılamaz.

Reklamı Kapat
Size Özel
İçerikler
Instagram
Öğrenme Alanı
Su
Elementler
Besin
Kadın Sağlığı
Oksijen
Hastalıkların Tedavisi
Yas
Yeni Koronavirüs
Santigrat Derece
Evrimsel Biyoloji
İngiltere
Neandertal
Avrupa
Tardigrad
Goril
Karanlık
Okyanus
Güneş Sistemi
Renk
Covıd-19
Mucize
Bağışıklık
Evrim
Elektron
Daha Fazla İçerik Göster
Evrim Ağacı'na Destek Ol
Evrim Ağacı'nın %100 okur destekli bir bilim platformu olduğunu biliyor muydunuz? Evrim Ağacı'nın maddi destekçileri arasına katılarak Türkiye'de bilimin yayılmasına güç katmak için hemen buraya tıklayın.
Popüler Yazılar
30 gün
90 gün
1 yıl
EA Akademi
Evrim Ağacı Akademi (ya da kısaca EA Akademi), 2010 yılından beri ürettiğimiz makalelerden oluşan ve kendi kendinizi bilimin çeşitli dallarında eğitebileceğiniz bir çevirim içi eğitim girişimi! Evrim Ağacı Akademi'yi buraya tıklayarak görebilirsiniz. Daha fazla bilgi için buraya tıklayın.
Etkinlik & İlan
Bilim ile ilgili bir etkinlik mi düzenliyorsunuz? Yoksa bilim insanlarını veya bilimseverleri ilgilendiren bir iş, staj, çalıştay, makale çağrısı vb. bir duyurunuz mu var? Etkinlik & İlan Platformumuzda paylaşın, milyonlarca bilimsevere ulaşsın.
Podcast
Evrim Ağacı'nın birçok içeriğinin profesyonel ses sanatçıları tarafından seslendirildiğini biliyor muydunuz? Bunların hepsini Podcast Platformumuzda dinleyebilirsiniz. Ayrıca Spotify, iTunes, Google Podcast ve YouTube bağlantılarını da bir arada bulabilirsiniz.
Yazı Geçmişi
Okuma Geçmişi
Notlarım
İlerleme Durumunu Güncelle
Okudum
Sonra Oku
Not Ekle
Kaldığım Yeri İşaretle
Göz Attım

Evrim Ağacı tarafından otomatik olarak takip edilen işlemleri istediğin zaman durdurabilirsin.
[Site ayalarına git...]

Filtrele
Listele
Bu yazıdaki hareketlerin
Devamını Göster
Filtrele
Listele
Tüm Okuma Geçmişin
Devamını Göster
0/10000

Göster

Şifremi unuttum Üyelik Aktivasyonu

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close
Geri Bildirim Gönder
Reklamsız Deneyim

Evrim Ağacı'nın çalışmalarına Kreosus, Patreon veya YouTube üzerinden maddi destekte bulunarak hem Türkiye'de bilim anlatıcılığının gelişmesine katkı sağlayabilirsiniz, hem de site ve uygulamamızı reklamsız olarak deneyimleyebilirsiniz. Reklamsız deneyim, Evrim Ağacı'nda çeşitli kısımlarda gösterilen Google reklamlarını ve destek çağrılarını görmediğiniz, daha temiz bir site deneyimi sunmaktadır.

Kreosus

Kreosus'ta her 10₺'lik destek, 1 aylık reklamsız deneyime karşılık geliyor. Bu sayede, tek seferlik destekçilerimiz de, aylık destekçilerimiz de toplam destekleriyle doğru orantılı bir süre boyunca reklamsız deneyim elde edebiliyorlar.

Kreosus destekçilerimizin reklamsız deneyimi, destek olmaya başladıkları anda devreye girmektedir ve ek bir işleme gerek yoktur.

Patreon

Patreon destekçilerimiz, destek miktarından bağımsız olarak, Evrim Ağacı'na destek oldukları süre boyunca reklamsız deneyime erişmeyi sürdürebiliyorlar.

Patreon destekçilerimizin Patreon ile ilişkili e-posta hesapları, Evrim Ağacı'ndaki üyelik e-postaları ile birebir aynı olmalıdır. Patreon destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi 24 saat alabilmektedir.

YouTube

YouTube destekçilerimizin hepsi otomatik olarak reklamsız deneyime şimdilik erişemiyorlar ve şu anda, YouTube üzerinden her destek seviyesine reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. YouTube Destek Sistemi üzerinde sunulan farklı seviyelerin açıklamalarını okuyarak, hangi ayrıcalıklara erişebileceğinizi öğrenebilirsiniz.

Eğer seçtiğiniz seviye reklamsız deneyim ayrıcalığı sunuyorsa, destek olduktan sonra YouTube tarafından gösterilecek olan bağlantıdaki formu doldurarak reklamsız deneyime erişebilirsiniz. YouTube destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi, formu doldurduktan sonra 24-72 saat alabilmektedir.

Diğer Platformlar

Bu 3 platform haricinde destek olan destekçilerimize ne yazık ki reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. Destekleriniz sayesinde sistemlerimizi geliştirmeyi sürdürüyoruz ve umuyoruz bu ayrıcalıkları zamanla genişletebileceğiz.

Giriş yapmayı unutmayın!

Reklamsız deneyim için, maddi desteğiniz ile ilişkilendirilmiş olan Evrim Ağacı hesabınıza üye girişi yapmanız gerekmektedir. Giriş yapmadığınız takdirde reklamları görmeye devam edeceksinizdir.

Destek Ol
Sizi Takip Ediyor

Devamını Oku
Evrim Ağacı Uygulamasını
İndir
Chromium Tabanlı Mobil Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
İlk birkaç girişinizde zaten tarayıcınız size uygulamamızı indirmeyi önerecek. Önerideki tuşa tıklayarak uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu öneriyi, yukarıdaki videoda görebilirsiniz. Eğer bu öneri artık gözükmüyorsa, Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Chromium Tabanlı Masaüstü Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
Yeni uygulamamızı kurmak için tarayıcı çubuğundaki kurulum tuşuna tıklayın. "Yükle" (Install) tuşuna basarak kurulumu tamamlayın. Dilerseniz, Evrim Ağacı İleri Web Uygulaması'nı görev çubuğunuza sabitleyin. Uygulama logosuna sağ tıklayıp, "Görev Çubuğuna Sabitle" seçeneğine tıklayabilirsiniz. Eğer bu seçenek gözükmüyorsa, tarayıcının Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Safari Mobil Uygulama
Sırasıyla Paylaş -> Ana Ekrana Ekle -> Ekle tuşlarına basarak yeni mobil uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu basamakları görmek için yukarıdaki videoyu izleyebilirsiniz.

Daha fazla bilgi almak için tıklayın