Evrim Ağacı
Reklamı Kapat

Asalaklık (Parazit Yaşam), Dünyadaki En Popüler Yaşam Şeklidir!

Asalaklık (Parazit Yaşam), Dünyadaki En Popüler Yaşam Şeklidir! Michigan Radio
Tavsiye Makale
Reklamı Kapat

Bu yazı, New Scientist isimli kaynaktan birebir çevrilmiştir. Çevirmen tarafından, metin içerisinde (varsa) açıkça belirtilen kısımlar haricinde, herhangi bir ekleme, çıkarma veya değişiklik yapılmamıştır. Bu içerik, diğer tüm içeriklerimiz gibi, İçerik Kullanım İzinleri'ne tabidir.

Ekolog Kevin Lafferty şöyle diyor:

Parazitler her yerde; ama çok az dikkat çekerler. Bu, değişmeli!

Neden en az sevilen yaratıklar olan parazitler üzerine yoğunlaşmayı tercih ettiniz çalışmanızda?

Parazitoloji dersi için öğretim görevlisi asistanı olup olamayacağımı sorana kadar aslında parazitlerle ilgilenmiyordum. Bu konuda hiç ders almadım; parazitlerden tiksiniyordum. Ama öğrencilere kesip incelemeleri için getirdiğimiz balıklardan, köpek balıklarından ve omurgasız hayvanlardan çok etkileniyordum. Bir deniz biyologu olarak bu organizmalar hakkında hemen her şeyi bildiğimi düşünüyordum. Fakat hiç kimse içlerinde parazit aramamı söylememişti. Bunu yaptığımızda, birçok tür bulduk. Bu, eğitimimin koca bir parçasının tamamen ihmal edildiği gerçeğini suratıma vurdu. O noktadan sonra ben de, parazitlerin rolünü bilmenin gerçek bir ihtiyaç olduğuna karar verdim.

Parazitler doğa için ne kadar önemlidir?

Emin değiliz fakat biliyoruz ki asalaklık dünyadaki en popüler yaşam şeklidir. Çoğu hayvan türü asalaktır. Sadece insanlarda bile, 100 kadar insanlara özgü parazit türü vardır. Gezegenimizde açıklanan türler arasında, parazit olmayanların parazit yaşayanlara oranının yüzde 60'a yüzde 40 olduğu söylenir. Ama bu sayı, parazitizmin gerçek sayısını fazlasıyla küçümsüyor. Aslında sayılar parazitik yaşamdan yanadır.

Bu kadar yaygınsa neden daha fazla dikkate almıyoruz? 

Parazitler üzerine yöneldiğimiz çalışmalar genellikle onları nasıl öldürebiliriz ya da nasıl engelleyebiliriz şeklinde oluyor. Bu, onların ekolojik rollerini anlamak için iyi bir yol değil. Eski ekologlar parazitlerin farkındaydı, fakat modern zamanlarda parazitlere karşı olan düşünme biçimimiz değişti. Organizmaların içine bakmak için pek bir eğitim verilmiyordu. Neyse ki son 10 yılda bu konuda inanılmaz bir ilgi artışı gördük.

Ekosistemler için parazitlerin önemi nedir? 

Parazitler ekosistemlerin ayrılmaz, temel bileşenleridir. Daha az el değmiş ekosistemlerde, daha fazla parazit bulursunuz. Bu, parazitlerin bulunduğu sistemlerin dengesinin bozulduğunu düşünen insanları şaşırtabilir. Genelde gördüğümüz, dengesi bozulmamış yerlerde parazit bulma ihtimalinin daha yüksek olduğudur. 

Fakat size parazitler hakkında romantik şarkılar söylemek istemiyorum ya da onların mükemmel olduğunu iddia etmeyeceğim. Sonuçta onlar bizim düşmanlarımız. Vücudunda parazit taşıyan kimse, onlara karşı sıcak duygular beslemez.

İklim değişimi parazitleri nasıl etkileyecek?

Serbest yaşayan organizmalar için beklentimiz, iklim değişimi ile bazı kazananlar ve kaybedenler olacak. Parazitlerin çoğu için de aynı durum geçerli. Yaşam alanları kayacak; kayamayanlar ise yok olacak veya sayıları azalacak. Mesela Afrika’daki sıtma riski haritası tamamıyla değişebilir, fakat bu değişim sonucu durum daha kötü olmak zorunda değil. Bu oldukça tartışmalı bir ifade, çünkü daha önce de iklim değişikliği sonucu daha hasta bir dünya ortaya çıkacağı konusunda birçok şey yazıldı çizildi. 

Hiç ilginç bir parazite "ev sahipliği" yaptınız mı?  

Parazitlerle ilgili ilk tecrübem bir yaz kampında olmuştu. Bir kene, testisime yapışmıştı. Bu, duygusal olarak da yaralayıcıydı. Kamptaki bütün çocuklar, kamp danışmanın kibritle keneyi yakmaya çalışırken beni gördüler. 

Bu İçerik Size Ne Hissettirdi?
  • İğrenç! 3
  • Umut Verici! 1
  • Güldürdü 1
  • Merak Uyandırıcı! 1
  • Korkutucu! 1
  • Muhteşem! 0
  • Tebrikler! 0
  • Bilim Budur! 0
  • Mmm... Çok sapyoseksüel! 0
  • İnanılmaz 0
  • Üzücü! 0
  • Grrr... *@$# 0
Kaynaklar ve İleri Okuma
  1. Çeviri Kaynağı: New Scientist | Arşiv Bağlantısı

Evrim Ağacı'na her ay sadece 1 kahve ısmarlayarak destek olmak ister misiniz?

Şu iki siteden birini kullanarak şimdi destek olabilirsiniz:

kreosus.com/evrimagaci | patreon.com/evrimagaci

Çıktı Bilgisi: Bu sayfa, Evrim Ağacı yazdırma aracı kullanılarak 29/09/2020 22:45:12 tarihinde oluşturulmuştur. Evrim Ağacı'ndaki içeriklerin tamamı, birden fazla editör tarafından, durmaksızın elden geçirilmekte, güncellenmekte ve geliştirilmektedir. Dolayısıyla bu çıktının alındığı tarihten sonra yapılan güncellemeleri görmek ve bu içeriğin en güncel halini okumak için lütfen şu adrese gidiniz: https://evrimagaci.org/s/1333

İçerik Kullanım İzinleri: Evrim Ağacı'ndaki yazılı içerikler orijinallerine hiçbir şekilde dokunulmadığı müddetçe izin alınmaksızın paylaşılabilir, kopyalanabilir, yapıştırılabilir, çoğaltılabilir, basılabilir, dağıtılabilir, yayılabilir, alıntılanabilir. Ancak bu içeriklerin hiçbiri izin alınmaksızın değiştirilemez ve değiştirilmiş halleri Evrim Ağacı'na aitmiş gibi sunulamaz. Benzer şekilde, içeriklerin hiçbiri, söz konusu içeriğin açıkça belirtilmiş yazarlarından ve Evrim Ağacı'ndan başkasına aitmiş gibi sunulamaz. Bu sayfa izin alınmaksızın düzenlenemez, Evrim Ağacı logosu, yazar/editör bilgileri ve içeriğin diğer kısımları izin alınmaksızın değiştirilemez veya kaldırılamaz.

Reklamı Kapat
Güncel
Karma
Agora
Instagram
Bilgi
Cinsiyet
Balıklar
Darwin
Yemek
Evrenin Genişlemesi
Doğum
Evrimsel Biyoloji
Uçma
Kelebek
Kitap
Hominid
Moleküler Biyoloji
Entropi
Tutarlılık
Çocuk
Canlılık Cansızlık
Hafıza
Nöron Hücresi
Sosyal Mesafelendirme
Alkol
Şempanzeler
Renk
Yok Oluş
Aslan
Daha Fazla İçerik Göster
Daha Fazla İçerik Göster
Reklamı Kapat
Reklamsız Deneyim

Evrim Ağacı'nın çalışmalarına Kreosus, Patreon veya YouTube üzerinden maddi destekte bulunarak hem Türkiye'de bilim anlatıcılığının gelişmesine katkı sağlayabilirsiniz, hem de site ve uygulamamızı reklamsız olarak deneyimleyebilirsiniz. Reklamsız deneyim, Evrim Ağacı'nda çeşitli kısımlarda gösterilen Google reklamlarını ve destek çağrılarını görmediğiniz, daha temiz bir site deneyimi sunmaktadır.

Kreosus

Kreosus'ta her 10₺'lik destek, 1 aylık reklamsız deneyime karşılık geliyor. Bu sayede, tek seferlik destekçilerimiz de, aylık destekçilerimiz de toplam destekleriyle doğru orantılı bir süre boyunca reklamsız deneyim elde edebiliyorlar.

Kreosus destekçilerimizin reklamsız deneyimi, destek olmaya başladıkları anda devreye girmektedir ve ek bir işleme gerek yoktur.

Patreon

Patreon destekçilerimiz, destek miktarından bağımsız olarak, Evrim Ağacı'na destek oldukları süre boyunca reklamsız deneyime erişmeyi sürdürebiliyorlar.

Patreon destekçilerimizin Patreon ile ilişkili e-posta hesapları, Evrim Ağacı'ndaki üyelik e-postaları ile birebir aynı olmalıdır. Patreon destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi 24 saat alabilmektedir.

YouTube

YouTube destekçilerimizin hepsi otomatik olarak reklamsız deneyime şimdilik erişemiyorlar ve şu anda, YouTube üzerinden her destek seviyesine reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. YouTube Destek Sistemi üzerinde sunulan farklı seviyelerin açıklamalarını okuyarak, hangi ayrıcalıklara erişebileceğinizi öğrenebilirsiniz.

Eğer seçtiğiniz seviye reklamsız deneyim ayrıcalığı sunuyorsa, destek olduktan sonra YouTube tarafından gösterilecek olan bağlantıdaki formu doldurarak reklamsız deneyime erişebilirsiniz. YouTube destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi, formu doldurduktan sonra 24-72 saat alabilmektedir.

Diğer Platformlar

Bu 3 platform haricinde destek olan destekçilerimize ne yazık ki reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. Destekleriniz sayesinde sistemlerimizi geliştirmeyi sürdürüyoruz ve umuyoruz bu ayrıcalıkları zamanla genişletebileceğiz.

Giriş yapmayı unutmayın!

Reklamsız deneyim için, maddi desteğiniz ile ilişkilendirilmiş olan Evrim Ağacı hesabınıza üye girişi yapmanız gerekmektedir. Giriş yapmadığınız takdirde reklamları görmeye devam edeceksinizdir.

Destek Ol
Türkiye'deki bilimseverlerin buluşma noktasına hoşgeldiniz!

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close
“En güçlü veya en zeki olan değil, değişime en çok uyum sağlayabilen hayatta kalır.”
Leon C. Megginson
Geri Bildirim Gönder