Antik Mısır'da Bulunan, Buğday ve Arpaya İşemeye Dayalı Hamilelik Testi İşlevsel mi?

Antik Mısır'da Bulunan, Buğday ve Arpaya İşemeye Dayalı Hamilelik Testi İşlevsel mi? Kitchen Doctor
 Tuygur CanSeçkin 2. Yazar Tuygur Can Seçkin  BirtanÇiçekçi 3. Yazar Birtan Çiçekçi
2 dakika
21,222 Okunma Sayısı
Notlarım
Reklamı Kapat

İddia

Antik Mısır'a ait hiyerogliflerde antik bir hamilelik testi görülür: Bu teste göre, hamilelik şüphesi olan bir kadın her sabah idrarıyla biri buğday, diğeri arpa dolu iki torbayı doldurur. Aynı işlemi hamilelik şüphesi bulunmayan başka bir kadın da yapar. Hamilelik şüphesi olan kadının idrarını yaptığı torbalar diğerinden önce çimlenirse, gebelik tescillenmiş olurdu.

Gerçek mi?

Gerçek
Gerçek

İddianın Kökeni

En meşhuru Milliyet gazetesinin Molatik dijital ekindeki bir yazı olmak üzere, birçok kaynakta Antik Mısır'daki bu ilginç gebelik testine yer verilmektedir. Söz konusu hiyeroglif, Danimarka'nın Kopenhag kentindeki Carlsberg koleksiyonunda bulunan 3500 yıllık bir papirüsten aktarılmıştır ve böyle bir gebelik testinin Antik Mısır'da kullanıldığı iddiası doğrudur.

Bilgiler

1963 yılında arkeologlar ve diğer bilim insanları, Antik Mısır'da halk arasında yaygın olarak kullanılan bu yöntemin işlevselliğini test etmişlerdir. Yapılan ve sonuçları Medical History jurnalinde yayınlanan deneyde, bu yöntemin %70 isabetlilikle hamileliği tespit edebildiği gösterilmiştir. Araştırmada, erkeklerin veya hamile olmayan kadınların idrarının da bitkilerin çimlenme hızını yavaşlattığı göstermiştir. Makalenin "Sonuçlar" kısmı şöyledir:

  1. Hamile kadınlar, hamile olmayan kadınlar ve normal erkeklerden alınan idrar, her birinden ikişer çeşit buğday ve arpa tohumlarına eklenmiştir. Distile edilmiş su, kontrol grubu olarak kullanılmıştır.
  2. Erkeklerden veya hamile olmayan kadınlar alınan idrarda herhangi bir bitki büyümesi gözlenmemiştir.
  3. Havalandırma uygulandığında, idrarın büyüme baskılayıcı etkisi ortadan kalkmıştır.
  4. Hamile kadınlardan alınan idrar, 40 vakadan 12'sinde bitki büyümesini engellemiştir. Geri kalanında ise dikkate değer büyüme gözlenmiştir.
  5. Vardığımız sonuç şudur: Eğer büyüme varsa, idrar muhtemelen hamile bir kadına aittir. Ancak tersi her zaman doğru değildir.
  6. Tahıl büyümesine bakarak bebek cinsiyeti tahmin edilemez.

40 vakadan 28 isabetli tahmin, yani %70'lik başarı oranı, rastgele atıp tutturma ihtimali olan %50'den dikkate değer miktarda yüksek olduğu için, Antik Mısırlılar'a ait bu yöntem "kısmen işlevsel bir yöntem" olarak kayıtlara geçmiştir. Hele ki Antik Mısır'daki tıp tekniklerinin günümüze kıyasla düzeyi düşünülecek olursa... Bu yöntem öylesine işlevsel bulunmuştur ki, 1699 yılına kadar kullanımına rastlamak mümkündür. Hatta Anadolu topraklarında bu yöntemin 1960'lara kadar, yani modern Türkiye Cumhuriyeti tarihinde bile kullanıldığını gösteren kaynaklar bulunmaktadır.

Reklamı Kapat

Ancak şu önemle vurgulanmalıdır: Günümüzde %99'dan yüksek isabet oranıyla gebeliği tespit eden yöntemler varken; bu antik yönteme başvurmanın hiçbir mantıklı gerekçesi bulunmamaktadır. Gebelik şüpheniz varsa, eczaneden alabileceğiniz bir gebelik testiyle veya hekim yardımıyla bu şüphenize netlik katabilirsiniz. Bu testlerde östrojen veya progesteron gibi hormonlara değil, İnsan Koryonik Gonadotropin (hCG) isimli bir hormonun seviyesine bakılmakta ve hamilelik son derece isabetli bir şekilde bilinebilmektedir.

Dahası, bu tarz nadir "kısmî başarılı" yöntemlerin isabetli olması, diğer mitlerin geçerliliği yönünde bize hiçbir bilgi vermemektedir. Sağlıkla ilgili birçok halk efsanesi, vaadettiği sonuçları sunamamakta ve hatta kimi zaman insan sağlığına zarar vermektedir.

Antik Mısır'daki Yöntem Nasıl Çalışıyor?

Eski Mısır ve muhtemelen Sümer'de de kullanılan bu testin çalışma prensibi, hamile kadınların idrarının yüksek oranda östrojen ve progesteron içerdiğinden, özellikle de tahılların filizlenmesinde yardımcı olabilecek östrojen içermesindendir. Estradiyol gibi östrojen steroid hormonlarının bitki büyümesine hız kattığını gösteren araştırmalar bulmak mümkündür. Hatta birçok bitki yetiştiricisi, çiçek saksılarına doğum kontrol hapı koyarak büyümeyi hızlandırmayı bilir; çünkü bu haplarda da östrojen ve progesteron bulunur.

Peki niye iki kap kullanılıyor ve birinin içine arpa, diğerine buğday konuyor? İşte işin bu kısmı sahtebilimdir: Antik Mısırlılar'ın inanışına göre, iki kaptan içinde arpa olan önce çimlenirse bebek erkek, buğday önce çimlenirse bebek kız olacaktır. Bunun bilimsel bir geçerliliği olmadığı gibi, rastgele tahmin yönteminin vereceği %50 ihtimalden daha iyi bir olasılık vermemektedir.

Okundu Olarak İşaretle
Bu İçerik Size Ne Hissettirdi?
  • Muhteşem! 21
  • Bilim Budur! 15
  • Tebrikler! 13
  • İnanılmaz 12
  • Merak Uyandırıcı! 11
  • Mmm... Çok sapyoseksüel! 6
  • Umut Verici! 2
  • Güldürdü 1
  • Üzücü! 1
  • Grrr... *@$# 1
  • İğrenç! 1
  • Korkutucu! 1
Kaynaklar ve İleri Okuma

Evrim Ağacı'na her ay sadece 1 kahve ısmarlayarak destek olmak ister misiniz?

Şu iki siteden birini kullanarak şimdi destek olabilirsiniz:

kreosus.com/evrimagaci | patreon.com/evrimagaci

Çıktı Bilgisi: Bu sayfa, Evrim Ağacı yazdırma aracı kullanılarak 17/10/2021 04:01:40 tarihinde oluşturulmuştur. Evrim Ağacı'ndaki içeriklerin tamamı, birden fazla editör tarafından, durmaksızın elden geçirilmekte, güncellenmekte ve geliştirilmektedir. Dolayısıyla bu çıktının alındığı tarihten sonra yapılan güncellemeleri görmek ve bu içeriğin en güncel halini okumak için lütfen şu adrese gidiniz: https://evrimagaci.org/s/7573

İçerik Kullanım İzinleri: Evrim Ağacı'ndaki yazılı içerikler orijinallerine hiçbir şekilde dokunulmadığı müddetçe izin alınmaksızın paylaşılabilir, kopyalanabilir, yapıştırılabilir, çoğaltılabilir, basılabilir, dağıtılabilir, yayılabilir, alıntılanabilir. Ancak bu içeriklerin hiçbiri izin alınmaksızın değiştirilemez ve değiştirilmiş halleri Evrim Ağacı'na aitmiş gibi sunulamaz. Benzer şekilde, içeriklerin hiçbiri, söz konusu içeriğin açıkça belirtilmiş yazarlarından ve Evrim Ağacı'ndan başkasına aitmiş gibi sunulamaz. Bu sayfa izin alınmaksızın düzenlenemez, Evrim Ağacı logosu, yazar/editör bilgileri ve içeriğin diğer kısımları izin alınmaksızın değiştirilemez veya kaldırılamaz.

Reklamı Kapat
Size Özel
İçerikler
Instagram
Covıd-19
Avrupa
Toplum
Bakteriler
Orman
Atmosfer
Yiyecek
Biyolojik Antropoloji
Beslenme Davranışı
Lgbt
İklim Değişimi
Sağlık
Kanıt
Diş Hekimliği
Tedavi
Tıp
Hayatta Kalma
Moleküler Biyoloji
İnsanın Evrimi
Köpekler
Evrim Ağacı
Protein
Evrimleşme
Wuhan
Çeşitlilik
Daha Fazla İçerik Göster
Evrim Ağacı'na Destek Ol
Evrim Ağacı'nın %100 okur destekli bir bilim platformu olduğunu biliyor muydunuz? Evrim Ağacı'nın maddi destekçileri arasına katılarak Türkiye'de bilimin yayılmasına güç katmak için hemen buraya tıklayın.
Popüler Yazılar
30 gün
90 gün
1 yıl
EA Akademi
Evrim Ağacı Akademi (ya da kısaca EA Akademi), 2010 yılından beri ürettiğimiz makalelerden oluşan ve kendi kendinizi bilimin çeşitli dallarında eğitebileceğiniz bir çevirim içi eğitim girişimi! Evrim Ağacı Akademi'yi buraya tıklayarak görebilirsiniz. Daha fazla bilgi için buraya tıklayın.
Etkinlik & İlan
Bilim ile ilgili bir etkinlik mi düzenliyorsunuz? Yoksa bilim insanlarını veya bilimseverleri ilgilendiren bir iş, staj, çalıştay, makale çağrısı vb. bir duyurunuz mu var? Etkinlik & İlan Platformumuzda paylaşın, milyonlarca bilimsevere ulaşsın.
Podcast
Evrim Ağacı'nın birçok içeriğinin profesyonel ses sanatçıları tarafından seslendirildiğini biliyor muydunuz? Bunların hepsini Podcast Platformumuzda dinleyebilirsiniz. Ayrıca Spotify, iTunes, Google Podcast ve YouTube bağlantılarını da bir arada bulabilirsiniz.
Yazı Geçmişi
Okuma Geçmişi
Notlarım
İlerleme Durumunu Güncelle
Okudum
Sonra Oku
Not Ekle
Kaldığım Yeri İşaretle
Göz Attım

Evrim Ağacı tarafından otomatik olarak takip edilen işlemleri istediğin zaman durdurabilirsin.
[Site ayalarına git...]

Filtrele
Listele
Bu yazıdaki hareketlerin
Devamını Göster
Filtrele
Listele
Tüm Okuma Geçmişin
Devamını Göster
0/10000

Göster

Şifremi unuttum Üyelik Aktivasyonu

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close
Geri Bildirim Gönder
Reklamsız Deneyim

Evrim Ağacı'nın çalışmalarına Kreosus, Patreon veya YouTube üzerinden maddi destekte bulunarak hem Türkiye'de bilim anlatıcılığının gelişmesine katkı sağlayabilirsiniz, hem de site ve uygulamamızı reklamsız olarak deneyimleyebilirsiniz. Reklamsız deneyim, Evrim Ağacı'nda çeşitli kısımlarda gösterilen Google reklamlarını ve destek çağrılarını görmediğiniz, daha temiz bir site deneyimi sunmaktadır.

Kreosus

Kreosus'ta her 10₺'lik destek, 1 aylık reklamsız deneyime karşılık geliyor. Bu sayede, tek seferlik destekçilerimiz de, aylık destekçilerimiz de toplam destekleriyle doğru orantılı bir süre boyunca reklamsız deneyim elde edebiliyorlar.

Kreosus destekçilerimizin reklamsız deneyimi, destek olmaya başladıkları anda devreye girmektedir ve ek bir işleme gerek yoktur.

Patreon

Patreon destekçilerimiz, destek miktarından bağımsız olarak, Evrim Ağacı'na destek oldukları süre boyunca reklamsız deneyime erişmeyi sürdürebiliyorlar.

Patreon destekçilerimizin Patreon ile ilişkili e-posta hesapları, Evrim Ağacı'ndaki üyelik e-postaları ile birebir aynı olmalıdır. Patreon destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi 24 saat alabilmektedir.

YouTube

YouTube destekçilerimizin hepsi otomatik olarak reklamsız deneyime şimdilik erişemiyorlar ve şu anda, YouTube üzerinden her destek seviyesine reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. YouTube Destek Sistemi üzerinde sunulan farklı seviyelerin açıklamalarını okuyarak, hangi ayrıcalıklara erişebileceğinizi öğrenebilirsiniz.

Eğer seçtiğiniz seviye reklamsız deneyim ayrıcalığı sunuyorsa, destek olduktan sonra YouTube tarafından gösterilecek olan bağlantıdaki formu doldurarak reklamsız deneyime erişebilirsiniz. YouTube destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi, formu doldurduktan sonra 24-72 saat alabilmektedir.

Diğer Platformlar

Bu 3 platform haricinde destek olan destekçilerimize ne yazık ki reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. Destekleriniz sayesinde sistemlerimizi geliştirmeyi sürdürüyoruz ve umuyoruz bu ayrıcalıkları zamanla genişletebileceğiz.

Giriş yapmayı unutmayın!

Reklamsız deneyim için, maddi desteğiniz ile ilişkilendirilmiş olan Evrim Ağacı hesabınıza üye girişi yapmanız gerekmektedir. Giriş yapmadığınız takdirde reklamları görmeye devam edeceksinizdir.

Destek Ol
Sizi Takip Ediyor

Devamını Oku
Evrim Ağacı Uygulamasını
İndir
Chromium Tabanlı Mobil Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
İlk birkaç girişinizde zaten tarayıcınız size uygulamamızı indirmeyi önerecek. Önerideki tuşa tıklayarak uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu öneriyi, yukarıdaki videoda görebilirsiniz. Eğer bu öneri artık gözükmüyorsa, Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Chromium Tabanlı Masaüstü Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
Yeni uygulamamızı kurmak için tarayıcı çubuğundaki kurulum tuşuna tıklayın. "Yükle" (Install) tuşuna basarak kurulumu tamamlayın. Dilerseniz, Evrim Ağacı İleri Web Uygulaması'nı görev çubuğunuza sabitleyin. Uygulama logosuna sağ tıklayıp, "Görev Çubuğuna Sabitle" seçeneğine tıklayabilirsiniz. Eğer bu seçenek gözükmüyorsa, tarayıcının Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Safari Mobil Uygulama
Sırasıyla Paylaş -> Ana Ekrana Ekle -> Ekle tuşlarına basarak yeni mobil uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu basamakları görmek için yukarıdaki videoyu izleyebilirsiniz.

Daha fazla bilgi almak için tıklayın