Evrim Ağacı
Reklamı Kapat
Reklamı Kapat

Bu içerik, Evrim Ağacı'nın Yaşam Ağacı projesinin bir parçası olarak hazırlanmıştır. Yaşam Ağacı projesinin amacı, başta Türkiye'de bulunan türleri, Türkiye'deki doğa gözlemcilerimizin özgün fotoğraf ve video içerikleri ışığında, evrimsel akrabalık ilişkilerine uygun bir şekilde filogenetik bir ağaç üzerinde kategorize etmek, nihayetinde ise Dünya'daki tüm türleri yavaş yavaş Yaşam Ağacı'na eklemektir.

Bu yazı, Evrim Ağacı'nın tür gözlemleri ve türlere dair bilgileri barındıran Yaşam Ağacı projesinin bir parçası olarak hazırlanmıştır.

Kafa tepesindeki siyah tüyler, Garrulus glandarius atricapillus alt türü olduğunu gösteriyor.
Kafa tepesindeki siyah tüyler, Garrulus glandarius atricapillus alt türü olduğunu gösteriyor.
Pedram Türkoğlu

Gözlem Bilgileri

Safranbolu'da ağaçlarla dolu parkta karşılaştık. Ağaçların arasında bir çift karatavuk (Turdus merula) ile birlikte uçuşurken gözlemlediğimiz bir alakarga veya kestane kargası. Siyah tüylerle kaplı kafa tepesi ve Orta Doğu'da yayılım gösteren zoocoğrafyası, Garrulus glandarius atricapillus alt türü olduğunu gösteriyor.

Tanım ve Genel Bilgiler

Kanat lekeleri mavi ve beyaz, kuyruk sokumu beyaz, kuyruğu siyahtır. Çok güçlü, çığlığa benzeyen karakteristik sesleriyle yerlerini hemen belli ederler. Kanadın önündeki mavi renk üzerine siyah çizgiler karakteristiktir. Kendileri aynı zamanda en renkli kargagillerden (Corvidae) birisidir.

Uçarken ani bir şekilde kanatlarını vücutlarına tamamen yapıştırıp, uzaklaştırabilirler. Dolayısıyla ibibik gibi kesikli uçuş tarzları ile tanınabilirler.
Uçarken ani bir şekilde kanatlarını vücutlarına tamamen yapıştırıp, uzaklaştırabilirler. Dolayısıyla ibibik gibi kesikli uçuş tarzları ile tanınabilirler.
Pedram Türkoğlu

Evrimsel Tarih ve Taksonomi

Alakarga (Garrulus glandarius) türlerinde, yaygın olarak kafa tepeleri de vücutları ile aynı renktedir. Ancak Ortadoğu'da yayılım gösteren Garrulus glandarius atricapillus alt türünün kafa tepeside, taç veya şapka benzeri siyah tüyler bulunur. Tıpkı bu gözlemlediklerimiz gibi.

Ekolojik Dağılım ve Habitat

Ormanlar, meyve bahçeleri ve parklarda yaşayıp ürerler. Ülkemizde neredeyse her yerde görülebilirler. Büyük ormanlık parklar, meşe ağaçlarının bulunduğu alanlar, bağ ve bahçeler gibi ağaçlık arazileri tercih ederler. Ancak çoğunlukla ağaçlık parklarlarda rastlanırlar.

Davranış ve Etoloji

Yemek için topladığı palamutları birer birer toprağa gömebilir. Önce bir delik kazar, palamudu içine koyar ve daha sonra diğer hayvanların bunu fark etmemesi için itinayla deliğin üstünü kapatır. Bu yerleri daha sonra tekrar bulabilmek için dikkatlice işaret koyar. Belli ağaçlar, düşmüş kütükler, kaya parçaları gibi nesneleri işaret olarak kullanır. Hatta bazen buralara küçük taş parçaları taşıyarak bile yanlarına işaret koyabilir. İyi hafızalarına rağmen bazen sakladıkları meşe palatmutlarının yerlerini unuturlar, bu da yeni meşe filizlerinin çıkmasına sebep olur. Sonbahar sırasında gömülü olan meşe palamudu ile; kışın ise fındık, omurgasızlar ve kestanelerle beslenebilirler. Diğer Corvidae üyesi kargagiller gibi yas ve kin tutarlar.

İstanbul/Emirgan'da gözlemlediğimiz bir başka birey.
İstanbul/Emirgan'da gözlemlediğimiz bir başka birey.
Özgür Kocaman

Diyet ve Metabolizma

Alakargalar omnivordur, yani her şeyi yerler. Hayvansal artıkları, omurgasızları ve onların larvalarını yiyebilirler.

Etimoloji

İngilizce jay olarak bilinen alakarga veya kestane kargası, halk arasında genelde yaygın alakarga (Garrulus glandarius) türü için kullanılırken; alaca karga ismi ise bazı bölgelerde saksağan (Pica pica) için kullanılabilir. Ayrıca Garrulus glandarius atricapillus alt türü de İngilizce'de "black-capped jay" diye tanımlanır. Dolayısıyla Türkçe, "kara tepeli alakarga" şeklinde gayriresmi bir çeviri yapabiliriz belki.

Öte yandan ne yazık ki İngilizce'de "common" terimi, Türkçe'de hatalı bir şekilde "bayağı" veya "adi" diye yerini almıştır. Bunun doğrusu "yaygın" diye kullanmaktır. Aynı şekilde ek konulmayan tür isminden de "yaygın" terimi anlaşılmalıdır. Örneğin "karabatak" dendiğinde, "yaygın karabatak" olan Phalacrocorax carbo türü anlaşılmalıdır.

Bu İçerik Size Ne Hissettirdi?
  • Muhteşem! 3
  • Tebrikler! 1
  • Bilim Budur! 1
  • Mmm... Çok sapyoseksüel! 1
  • Umut Verici! 1
  • Merak Uyandırıcı! 1
  • Güldürdü 0
  • İnanılmaz 0
  • Üzücü! 0
  • Grrr... *@$# 0
  • İğrenç! 0
  • Korkutucu! 0
Kaynaklar ve İleri Okuma
  • Mustafa Sözen, Mustafa Erturhan, Kerem Ali Boyla, Tuncer Tozsin, Murat Soydaş. (2018). Zonguldak Kuşları. ISBN: 978-605-4610-77-8. Yayınevi: T.C. Orman ve Su İşleri Bakanlığı.
  • Alper Tükel. Alakarga. (05 Mart 2020). Alındığı Tarih: 05 Mart 2020. Alındığı Yer: TRAKUS | Arşiv Bağlantısı
  • Vikipedi. Alakarga. (05 Mart 2020). Alındığı Tarih: 05 Mart 2020. Alındığı Yer: Vikipedi | Arşiv Bağlantısı

Evrim Ağacı'na her ay sadece 1 kahve ısmarlayarak destek olmak ister misiniz?

Şu iki siteden birini kullanarak şimdi destek olabilirsiniz:

kreosus.com/evrimagaci | patreon.com/evrimagaci

Çıktı Bilgisi: Bu sayfa, Evrim Ağacı yazdırma aracı kullanılarak 30/09/2020 00:12:17 tarihinde oluşturulmuştur. Evrim Ağacı'ndaki içeriklerin tamamı, birden fazla editör tarafından, durmaksızın elden geçirilmekte, güncellenmekte ve geliştirilmektedir. Dolayısıyla bu çıktının alındığı tarihten sonra yapılan güncellemeleri görmek ve bu içeriğin en güncel halini okumak için lütfen şu adrese gidiniz: https://evrimagaci.org/s/5402

İçerik Kullanım İzinleri: Evrim Ağacı'ndaki yazılı içerikler orijinallerine hiçbir şekilde dokunulmadığı müddetçe izin alınmaksızın paylaşılabilir, kopyalanabilir, yapıştırılabilir, çoğaltılabilir, basılabilir, dağıtılabilir, yayılabilir, alıntılanabilir. Ancak bu içeriklerin hiçbiri izin alınmaksızın değiştirilemez ve değiştirilmiş halleri Evrim Ağacı'na aitmiş gibi sunulamaz. Benzer şekilde, içeriklerin hiçbiri, söz konusu içeriğin açıkça belirtilmiş yazarlarından ve Evrim Ağacı'ndan başkasına aitmiş gibi sunulamaz. Bu sayfa izin alınmaksızın düzenlenemez, Evrim Ağacı logosu, yazar/editör bilgileri ve içeriğin diğer kısımları izin alınmaksızın değiştirilemez veya kaldırılamaz.

Reklamı Kapat
Güncel
Karma
Agora
Instagram
Bilgi
Cinsiyet
Balıklar
Darwin
Yemek
Evrenin Genişlemesi
Doğum
Evrimsel Biyoloji
Uçma
Kelebek
Kitap
Hominid
Moleküler Biyoloji
Entropi
Tutarlılık
Çocuk
Canlılık Cansızlık
Hafıza
Nöron Hücresi
Sosyal Mesafelendirme
Alkol
Şempanzeler
Renk
Yok Oluş
Aslan
Daha Fazla İçerik Göster
Daha Fazla İçerik Göster
Reklamı Kapat
Reklamsız Deneyim

Evrim Ağacı'nın çalışmalarına Kreosus, Patreon veya YouTube üzerinden maddi destekte bulunarak hem Türkiye'de bilim anlatıcılığının gelişmesine katkı sağlayabilirsiniz, hem de site ve uygulamamızı reklamsız olarak deneyimleyebilirsiniz. Reklamsız deneyim, Evrim Ağacı'nda çeşitli kısımlarda gösterilen Google reklamlarını ve destek çağrılarını görmediğiniz, daha temiz bir site deneyimi sunmaktadır.

Kreosus

Kreosus'ta her 10₺'lik destek, 1 aylık reklamsız deneyime karşılık geliyor. Bu sayede, tek seferlik destekçilerimiz de, aylık destekçilerimiz de toplam destekleriyle doğru orantılı bir süre boyunca reklamsız deneyim elde edebiliyorlar.

Kreosus destekçilerimizin reklamsız deneyimi, destek olmaya başladıkları anda devreye girmektedir ve ek bir işleme gerek yoktur.

Patreon

Patreon destekçilerimiz, destek miktarından bağımsız olarak, Evrim Ağacı'na destek oldukları süre boyunca reklamsız deneyime erişmeyi sürdürebiliyorlar.

Patreon destekçilerimizin Patreon ile ilişkili e-posta hesapları, Evrim Ağacı'ndaki üyelik e-postaları ile birebir aynı olmalıdır. Patreon destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi 24 saat alabilmektedir.

YouTube

YouTube destekçilerimizin hepsi otomatik olarak reklamsız deneyime şimdilik erişemiyorlar ve şu anda, YouTube üzerinden her destek seviyesine reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. YouTube Destek Sistemi üzerinde sunulan farklı seviyelerin açıklamalarını okuyarak, hangi ayrıcalıklara erişebileceğinizi öğrenebilirsiniz.

Eğer seçtiğiniz seviye reklamsız deneyim ayrıcalığı sunuyorsa, destek olduktan sonra YouTube tarafından gösterilecek olan bağlantıdaki formu doldurarak reklamsız deneyime erişebilirsiniz. YouTube destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi, formu doldurduktan sonra 24-72 saat alabilmektedir.

Diğer Platformlar

Bu 3 platform haricinde destek olan destekçilerimize ne yazık ki reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. Destekleriniz sayesinde sistemlerimizi geliştirmeyi sürdürüyoruz ve umuyoruz bu ayrıcalıkları zamanla genişletebileceğiz.

Giriş yapmayı unutmayın!

Reklamsız deneyim için, maddi desteğiniz ile ilişkilendirilmiş olan Evrim Ağacı hesabınıza üye girişi yapmanız gerekmektedir. Giriş yapmadığınız takdirde reklamları görmeye devam edeceksinizdir.

Destek Ol
Türkiye'deki bilimseverlerin buluşma noktasına hoşgeldiniz!

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close
“Bilgisayarlardan nefret edenlerle ilgili sorun şudur: Gerçekte bilgisayarlardan değil, üşengeç bilgisayar programcılarından nefret ederler.”
Larry Niven
Geri Bildirim Gönder