Alakarga (Garrulus glandarius)
/old/profile_images/53a9aeabf633d1823eddeed08bb7f92e.jpg){kind=small}
/profile/3ac21593301a7a8c5ef0502235fdc1c2.jpeg){kind=small}
- Taksonomi
- Ornitoloji
Bu Makalede Neler Öğreneceksiniz?
AI ile Özet Oluşturabilirsiniz.- Garrulus glandarius atricapillus alt türü, siyah kafa tepesindeki tüylerle ve Orta Doğu'daki yayılımıyla ayırt edilir ve Türkiye'de ağaçlık alanlarda yaygın olarak görülür.
- Alakargalar, palamutları toprakta saklayarak daha sonra bulmak için çevredeki nesneleri işaret olarak kullanır ve bu davranışları sayesinde yeni meşe filizlerinin çıkmasına katkıda bulunurlar.
- Omnivor beslenme alışkanlığına sahip olan alakargalar, hayvansal artıkları, omurgasızları ve larvaları tüketirken, kesikli uçuş tarzları ve renkli kanat desenleri ile tanınırlar.
/old/content_media/30241dfea2ff091be5e41784e5fca5ec.jpg)
Gözlem Bilgileri
Safranbolu'da ağaçlarla dolu parkta karşılaştık. Ağaçların arasında bir çift karatavuk (Turdus merula) ile birlikte uçuşurken gözlemlediğimiz bir alakarga veya kestane kargası. Siyah tüylerle kaplı kafa tepesi ve Orta Doğu'da yayılım gösteren zoocoğrafyası, Garrulus glandarius atricapillus alt türü olduğunu gösteriyor.
Tanım ve Genel Bilgiler
Kanat lekeleri mavi ve beyaz, kuyruk sokumu beyaz, kuyruğu siyahtır. Çok güçlü, çığlığa benzeyen karakteristik sesleriyle yerlerini hemen belli ederler. Kanadın önündeki mavi renk üzerine siyah çizgiler karakteristiktir. Kendileri aynı zamanda en renkli kargagillerden (Corvidae) birisidir.
/old/content_media/25d773405b5d116ef99d5b4f069dfa8b.jpg)
Evrimsel Tarih ve Taksonomi
Alakarga (Garrulus glandarius) türlerinde, yaygın olarak kafa tepeleri de vücutları ile aynı renktedir. Ancak Ortadoğu'da yayılım gösteren Garrulus glandarius atricapillus alt türünün kafa tepeside, taç veya şapka benzeri siyah tüyler bulunur. Tıpkı bu gözlemlediklerimiz gibi.
Ekolojik Dağılım ve Habitat
Ormanlar, meyve bahçeleri ve parklarda yaşayıp ürerler. Ülkemizde neredeyse her yerde görülebilirler. Büyük ormanlık parklar, meşe ağaçlarının bulunduğu alanlar, bağ ve bahçeler gibi ağaçlık arazileri tercih ederler. Ancak çoğunlukla ağaçlık parklarlarda rastlanırlar.
Davranış ve Etoloji
Yemek için topladığı palamutları birer birer toprağa gömebilir. Önce bir delik kazar, palamudu içine koyar ve daha sonra diğer hayvanların bunu fark etmemesi için itinayla deliğin üstünü kapatır. Bu yerleri daha sonra tekrar bulabilmek için dikkatlice işaret koyar. Belli ağaçlar, düşmüş kütükler, kaya parçaları gibi nesneleri işaret olarak kullanır. Hatta bazen buralara küçük taş parçaları taşıyarak bile yanlarına işaret koyabilir. İyi hafızalarına rağmen bazen sakladıkları meşe palatmutlarının yerlerini unuturlar, bu da yeni meşe filizlerinin çıkmasına sebep olur. Sonbahar sırasında gömülü olan meşe palamudu ile; kışın ise fındık, omurgasızlar ve kestanelerle beslenebilirler. Diğer Corvidae üyesi kargagiller gibi yas ve kin tutarlar.
/old/content_media/0f281f872abf6302813392667861c99f.jpg)
Diyet ve Metabolizma
Alakargalar omnivordur, yani her şeyi yerler. Hayvansal artıkları, omurgasızları ve onların larvalarını yiyebilirler.
Etimoloji
İngilizce jay olarak bilinen alakarga veya kestane kargası, halk arasında genelde yaygın alakarga (Garrulus glandarius) türü için kullanılırken; alaca karga ismi ise bazı bölgelerde saksağan (Pica pica) için kullanılabilir. Ayrıca Garrulus glandarius atricapillus alt türü de İngilizce'de "black-capped jay" diye tanımlanır. Dolayısıyla Türkçe, "kara tepeli alakarga" şeklinde gayriresmi bir çeviri yapabiliriz belki.
Öte yandan ne yazık ki İngilizce'de "common" terimi, Türkçe'de hatalı bir şekilde "bayağı" veya "adi" diye yerini almıştır. Bunun doğrusu "yaygın" diye kullanmaktır. Aynı şekilde ek konulmayan tür isminden de "yaygın" terimi anlaşılmalıdır. Örneğin "karabatak" dendiğinde, "yaygın karabatak" olan Phalacrocorax carbo türü anlaşılmalıdır.
Bu makale üzerine konuşmaya devam et
Topluluk sohbetine katıl, yorum bırak veya ayrıntılı bir soru sor.
- Tebrikler!15
- Muhteşem!4
- Merak Uyandırıcı!2
- Mmm... Çok sapyoseksüel!1
- İnanılmaz1
- Bilim Budur!0
- Güldürdü0
- Umut Verici!0
- Üzücü!0
- Grrr... *@$#0
- İğrenç!0
- Korkutucu!0
- Mustafa Sözen, Mustafa Erturhan, Kerem Ali Boyla, Tuncer Tozsin, Murat Soydaş. (2018). Zonguldak Kuşları. ISBN: 978-605-4610-77-8. Yayınevi: T.C. Orman ve Su İşleri Bakanlığı.
- Alper Tükel. Alakarga. (5 Mart 2020). Alındığı Tarih: 5 Mart 2020. Alındığı Yer: TRAKUS | Arşiv Bağlantısı
- Vikipedi. Alakarga. (5 Mart 2020). Alındığı Tarih: 5 Mart 2020. Alındığı Yer: Vikipedi | Arşiv Bağlantısı
Evrim Ağacı'na her ay sadece 1 kahve ısmarlayarak destek olmak ister misiniz?
Şu iki siteden birini kullanarak şimdi destek olabilirsiniz:
kreosus.com/evrimagaci | patreon.com/evrimagaci
Çıktı Bilgisi: Bu sayfa, Evrim Ağacı yazdırma aracı kullanılarak 04.09.2026 12:48:23 tarihinde oluşturulmuştur. Evrim Ağacı'ndaki içeriklerin tamamı, birden fazla editör tarafından, durmaksızın elden geçirilmekte, güncellenmekte ve geliştirilmektedir. Dolayısıyla bu çıktının alındığı tarihten sonra yapılan güncellemeleri görmek ve bu içeriğin en güncel halini okumak için lütfen şu adrese gidiniz: evrimagaci.org/s/5402
İçerik Kullanım İzinleri: Evrim Ağacı'ndaki yazılı içerikler orijinallerine hiçbir şekilde dokunulmadığı müddetçe izin alınmaksızın paylaşılabilir, kopyalanabilir, yapıştırılabilir, çoğaltılabilir, basılabilir, dağıtılabilir, yayılabilir, alıntılanabilir. Ancak bu içeriklerin hiçbiri izin alınmaksızın değiştirilemez ve değiştirilmiş halleri Evrim Ağacı'na aitmiş gibi sunulamaz. Benzer şekilde, içeriklerin hiçbiri, söz konusu içeriğin açıkça belirtilmiş yazarlarından ve Evrim Ağacı'ndan başkasına aitmiş gibi sunulamaz.