Gece Modu

Bu içerik, Evrim Ağacı'nın Yaşam Ağacı projesinin bir parçası olarak hazırlanmıştır. Yaşam Ağacı projesinin amacı, başta Türkiye'de bulunan türleri, Türkiye'deki doğa gözlemcilerimizin özgün fotoğraf ve video içerikleri ışığında, evrimsel akrabalık ilişkilerine uygun bir şekilde filogenetik bir ağaç üzerinde kategorize etmek, nihayetinde ise Dünya'daki tüm türleri yavaş yavaş Yaşam Ağacı'na eklemektir.

Bu yazı, Evrim Ağacı'nın tür gözlemleri ve türlere dair bilgileri barındıran Yaşam Ağacı projesinin bir parçası olarak hazırlanmıştır.

Kafa tepesindeki siyah tüyler, Garrulus glandarius atricapillus alt türü olduğunu gösteriyor.
Kafa tepesindeki siyah tüyler, Garrulus glandarius atricapillus alt türü olduğunu gösteriyor.
Pedram Türkoğlu

Gözlem Bilgileri

Safranbolu'da ağaçlarla dolu parkta karşılaştık. Ağaçların arasında bir çift karatavuk (Turdus merula) ile birlikte uçuşurken gözlemlediğimiz bir alakarga veya kestane kargası. Siyah tüylerle kaplı kafa tepesi ve Orta Doğu'da yayılım gösteren zoocoğrafyası, Garrulus glandarius atricapillus alt türü olduğunu gösteriyor.

Tanım ve Genel Bilgiler

Kanat lekeleri mavi ve beyaz, kuyruk sokumu beyaz, kuyruğu siyahtır. Çok güçlü, çığlığa benzeyen karakteristik sesleriyle yerlerini hemen belli ederler. Kanadın önündeki mavi renk üzerine siyah çizgiler karakteristiktir. Kendileri aynı zamanda en renkli kargagillerden (Corvidae) birisidir.

Uçarken ani bir şekilde kanatlarını vücutlarına tamamen yapıştırıp, uzaklaştırabilirler. Dolayısıyla ibibik gibi kesikli uçuş tarzları ile tanınabilirler.
Uçarken ani bir şekilde kanatlarını vücutlarına tamamen yapıştırıp, uzaklaştırabilirler. Dolayısıyla ibibik gibi kesikli uçuş tarzları ile tanınabilirler.
Pedram Türkoğlu

Evrimsel Tarih ve Taksonomi

Alakarga (Garrulus glandarius) türlerinde, yaygın olarak kafa tepeleri de vücutları ile aynı renktedir. Ancak Ortadoğu'da yayılım gösteren Garrulus glandarius atricapillus alt türünün kafa tepeside, taç veya şapka benzeri siyah tüyler bulunur. Tıpkı bu gözlemlediklerimiz gibi.

Ekolojik Dağılım ve Habitat

Ormanlar, meyve bahçeleri ve parklarda yaşayıp ürerler. Ülkemizde neredeyse her yerde görülebilirler. Büyük ormanlık parklar, meşe ağaçlarının bulunduğu alanlar, bağ ve bahçeler gibi ağaçlık arazileri tercih ederler. Ancak çoğunlukla ağaçlık parklarlarda rastlanırlar.

Davranış ve Etoloji

Yemek için topladığı palamutları birer birer toprağa gömebilir. Önce bir delik kazar, palamudu içine koyar ve daha sonra diğer hayvanların bunu fark etmemesi için itinayla deliğin üstünü kapatır. Bu yerleri daha sonra tekrar bulabilmek için dikkatlice işaret koyar. Belli ağaçlar, düşmüş kütükler, kaya parçaları gibi nesneleri işaret olarak kullanır. Hatta bazen buralara küçük taş parçaları taşıyarak bile yanlarına işaret koyabilir. İyi hafızalarına rağmen bazen sakladıkları meşe palatmutlarının yerlerini unuturlar, bu da yeni meşe filizlerinin çıkmasına sebep olur. Sonbahar sırasında gömülü olan meşe palamudu ile; kışın ise fındık, omurgasızlar ve kestanelerle beslenebilirler. Diğer Corvidae üyesi kargagiller gibi yas ve kin tutarlar.

İstanbul/Emirgan'da gözlemlediğimiz bir başka birey.
İstanbul/Emirgan'da gözlemlediğimiz bir başka birey.
Özgür Kocaman

Diyet ve Metabolizma

Alakargalar omnivordur, yani her şeyi yerler. Hayvansal artıkları, omurgasızları ve onların larvalarını yiyebilirler.

Etimoloji

İngilizce jay olarak bilinen alakarga veya kestane kargası, halk arasında genelde yaygın alakarga (Garrulus glandarius) türü için kullanılırken; alaca karga ismi ise bazı bölgelerde saksağan (Pica pica) için kullanılabilir. Ayrıca Garrulus glandarius atricapillus alt türü de İngilizce'de "black-capped jay" diye tanımlanır. Dolayısıyla Türkçe, "kara tepeli alakarga" şeklinde gayriresmi bir çeviri yapabiliriz belki.

Öte yandan ne yazık ki İngilizce'de "common" terimi, Türkçe'de hatalı bir şekilde "bayağı" veya "adi" diye yerini almıştır. Bunun doğrusu "yaygın" diye kullanmaktır. Aynı şekilde ek konulmayan tür isminden de "yaygın" terimi anlaşılmalıdır. Örneğin "karabatak" dendiğinde, "yaygın karabatak" olan Phalacrocorax carbo türü anlaşılmalıdır.

Bu İçerik Size Ne Hissettirdi?
  • 1
  • 0
  • 0
  • 0
  • 0
  • 0
  • 0
  • 0
  • 0
  • 0
  • 0
  • 0
Kaynaklar ve İleri Okuma
  • Mustafa Sözen, Mustafa Erturhan, Kerem Ali Boyla, Tuncer Tozsin, Murat Soydaş. (2018). Zonguldak Kuşları. ISBN: 978-605-4610-77-8. Yayın Evi: T.C. Orman ve Su İşleri Bakanlığı.
  • Alper Tükel. Alakarga. (2020, Mart 05). Alındığı Tarih: 05 Mart 2020. Alındığı Yer: TRAKUS
  • Vikipedi. Alakarga. (2020, Mart 05). Alındığı Tarih: 05 Mart 2020. Alındığı Yer: Vikipedi

Evrim Ağacı'na her ay sadece 1 kahve ısmarlayarak destek olmak ister misiniz?

Şu iki siteden birini kullanarak şimdi destek olabilirsiniz:

kreosus.com/evrimagaci | patreon.com/evrimagaci

Çıktı Bilgisi: Bu sayfa, Evrim Ağacı yazdırma aracı kullanılarak 21/10/2019 19:26:44 tarihinde oluşturulmuştur. Evrim Ağacı'ndaki içeriklerin tamamı, birden fazla editör tarafından, durmaksızın elden geçirilmekte, güncellenmekte ve geliştirilmektedir. Dolayısıyla bu çıktının alındığı tarihten sonra yapılan güncellemeleri görmek ve bu içeriğin en güncel halini okumak için lütfen şu adrese gidiniz: https://evrimagaci.org/s/5402

İçerik Kullanım İzinleri: Evrim Ağacı'ndaki yazılı içerikler orijinallerine hiçbir şekilde dokunulmadığı müddetçe izin alınmaksızın paylaşılabilir, kopyalanabilir, yapıştırılabilir, çoğaltılabilir, basılabilir, dağıtılabilir, yayılabilir, alıntılanabilir. Ancak bu içeriklerin hiçbiri izin alınmaksızın değiştirilemez ve değiştirilmiş halleri Evrim Ağacı'na aitmiş gibi sunulamaz. Benzer şekilde, içeriklerin hiçbiri, söz konusu içeriğin açıkça belirtilmiş yazarlarından ve Evrim Ağacı'ndan başkasına aitmiş gibi sunulamaz. Bu sayfa izin alınmaksızın düzenlenemez, Evrim Ağacı logosu, yazar/editör bilgileri ve içeriğin diğer kısımları izin alınmaksızın değiştirilemez veya kaldırılamaz.

Soru Sorun!
Öğrenmeye Devam Edin!
Evrim Ağacı %100 okur destekli bir bilim platformudur. Maddi destekte bulunarak Türkiye'de modern bilimin gelişmesine güç katmak ister misiniz?
Destek Ol
Gizle
Türkiye'deki bilimseverlerin buluşma noktasına hoşgeldiniz!

Göster

Şifremi unuttum Üyelik Aktivasyonu

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close
“Bir hükümet, içindekiler ne kadar iyiyse o kadar iyidir.”
Drew Pearson
Geri Bildirim Gönder