Afrikalılar da Neandertal Genleri Taşıyor; Ancak Bu Genlerin Kökeni Göçler!
/old/content_media/8c515369c4f3e5500cb406df6e918d42.jpg)
- Çeviri
- Evrimsel Antropoloji
Bu Makalede Neler Öğreneceksin?
Bu bölümü yapay zekâ hazırlar.- Afrikalıların genomlarında da beklenmedik oranda Neandertal genleri bulunmakta olup, bu genlerin kaynağı doğrudan Neandertaller değil, son 20 bin yıldaki Avrupa'dan Afrika'ya yapılan geri göçlerdir.
- Araştırmalar, Afrikalıların genomlarının yaklaşık %0,3'ünün Neandertal kökenli olduğunu ve bu genlerin özellikle bağışıklık sistemi ve ultraviyole ışınlarından korunma gibi faydalı işlevler için pozitif seçilim gösterdiğini ortaya koymuştur.
- Neandertal genlerinin dağılımındaki farklılıklar, Doğu Asyalıların neden Avrupalılardan daha fazla Neandertal DNA'sı taşıdığını açıklamaya yardımcı olmakta ve önceki analizlerde Afrikalı genomlarının karşılaştırma için kullanılması nedeniyle bazı önyargıların oluştuğunu göstermektedir.
Bilim insanları Neandertaller'in hala Avrupalı ve Asyalıların genlerinde yaşıyor olduklarını yıllardır anlatmaktalar. Fakat şimdiye kadar Afrikalıları bu senaryoya dahil etmemişlerdi, çünkü türler arası çiftleşme Afrika'nın dışında gerçekleşmişti. Yeni çalışma, bu hikayenin yeniden yazılmasına sebep olacak gibi görünüyor. Analizlere göre, Afrikalılar da beklenmedik oranda Neandertal genleri taşıyorlar. Ama bu genlerin kaynağı doğrudan Neandertaller değil, son 20 bin yıldaki Avrupa'dan Afrika'ya yapılan göçler.
Almanya'daki Max Planck İnsan Tarihi Enstitüsünden antropolog Michael Petraglia, Neandertal genlerini de içeren gen akışının, Afrika'nın içinde ve dışında tüm modern insanlar arasında gerçekleşmiş olduğunu gösteren bulguların oldukça önemli olduğunu vurguluyor. Cell dergisinde yayınlanan makale ayrıca Doğu Asyalıların neden Avrupalılardan daha fazla Neandertal geni taşıdığını çözmeye de yardımcı olabilir.
Homo sapiens türünün üyeleri Afrika'yı 70 bin yıl önce terkettiklerinde Neandertallerle karşılaştılar ve onlarla çiftleştiler. Araştırıcılar, Avrupalıların geri göçlerinin Afrika popülasyonlarına Neandertal genleri taşıdığını biliyorlardı, fakat bu miktarın Avrupa ve Doğu Asyalılardaki %2 oranındaki Neandertal DNA'sına göre oldukça küçük olduğu düşünülmekteydi.
Daha önceki çalışmalar Afrikalıların büyük oranda Neandertal genlerinden yoksun olduğunu göstermekteydi. Daha güvenilir rakamlara ulaşmak için Princeton Üniversitesinden evrimsel biyolog Joshua Akey, Rusya'nın Altay bölgesinde bulunan Neandertal'e ait 2013 yılında dizilenen genomu 1000 Genom Projesi (the 1000 Genome Project) kapsamında kataloglanmış Afrikalı popülasyonlara ait örnekler de içeren 2504 modern insan genomuyla karşılaştırdı. Araştırıcılar ayrıca, Neandertal bir atadan gelmiş olabilecek her bir bölümün olasılığını da hesapladı.
Sonuçlar ise, Afrikalı bireylerin düşünülenden oldukça fazla oranda, genomlarının %0,3'ünü oluşturacak miktarda Neandertal genleri taşıdıklarını gösterdi. Afrikalıların genomlarının parçası olduktan sonra pozitif seçilim sinyalleri gösteren bazı genlerin de bağışıklık sistemiyle ilgili ve ultraviyole ışınlarından korunmaya yardımcı genler oldukları saptandı.
Bu durumu açıklayan en iyi model ise; Afrikalıların sahip olduğu Neandertal genlerinin yarısının direkt olarak Avrupalı geri göçleri yoluyla geldiği, kalan yarısının ise Neandertallerin modern insanlarla çiftleşme sonrasında elde ettikleri modern insan genleri olabileceği.
Akey'in çalışması, önceki çalışmaların neden Doğu Asyalıların daha fazla Neandertal genine sahip olduklarını gösterdiğine dair bir açıklama da sunuyor. Avrupalılar ve Afrikalıların taşıdığı ortak Neandertal genleri, çalışmalarda Afrikalı genomları karşılaştırma amaçlı kullanıldığı için analizlerde Avrupalıların Doğu Asyalılara daha az Neandertal genleri taşıdığı ön yargısına neden olmuş olabilir.
Bu makale üzerine konuşmaya devam et
Topluluk sohbetine katıl, yorum bırak veya ayrıntılı bir soru sor.
- Tebrikler!3

- Bilim Budur!2

- Mmm... Çok sapyoseksüel!2

- Merak Uyandırıcı!2

- Grrr... *@$#1

- Muhteşem!0

- Güldürdü0

- İnanılmaz0

- Umut Verici!0

- Üzücü!0

- İğrenç!0

- Korkutucu!0

- Çeviri Kaynağı: Science | Arşiv Bağlantısı
- Lu Chen, et al. (2020). Identifying And Interpreting Apparent Neanderthal Ancestry In African Individuals. Cell. | Arşiv Bağlantısı
Evrim Ağacı'na her ay sadece 1 kahve ısmarlayarak destek olmak ister misin?
Şu iki siteden biriyle hemen destek olabilirsin:
kreosus.com/evrimagaci | patreon.com/evrimagaci
Çıktı Bilgisi: Bu sayfa, Evrim Ağacı yazdırma aracıyla 04.11.2026 19:11:52 tarihinde oluşturuldu. Evrim Ağacı'ndaki içerikleri birden fazla editör sürekli gözden geçiriyor, güncelliyor ve geliştiriyor. Bu çıktıdan sonraki güncellemeleri görmek ve içeriğin en güncel hâlini okumak için şu adrese git: evrimagaci.org/s/8246
İçerik Kullanım İzinleri: Evrim Ağacı'ndaki yazılı içerikler orijinallerine hiçbir şekilde dokunulmadığı sürece izin alınmaksızın paylaşılabilir, kopyalanabilir, yapıştırılabilir, çoğaltılabilir, basılabilir, dağıtılabilir, yayılabilir, alıntılanabilir. Ancak bu içeriklerin hiçbiri izin alınmaksızın değiştirilemez ve değiştirilmiş hâlleri Evrim Ağacı'na aitmiş gibi sunulamaz. Benzer şekilde, içeriklerin hiçbiri, söz konusu içeriğin açıkça belirtilmiş yazarlarından ve Evrim Ağacı'ndan başkasına aitmiş gibi sunulamaz.