Evrim kanıtlanmış mıdır?

Kesinlikle! Evrimin bir doğa yasası olduğuna dair bilimde bir şüphe yoktur. Tabii kanıt yerine bulgu, yasa yerine olgu denmesini önerenler de var ancak demek istenen yine aynıdır. Evrimi inancı gereği kabul edemeyenler olabilir. Ancak bu bilimsel değil, inançsal bir sorun. Bunu şurada belirtmiştim.

Doğa yasası olarak kullandığımız ifadeyi biraz daha açacağım. Türkçede yasa-teori olarak kullansak da bilimde kapsayıcı bir terim olarak "fact" yani bilimsel gerçek, olgu ifadesi kullanılıyor. Bu, Türkçede kullandığımız "doğa yasası" terimi ile aynı bilimsel değere sahip bir kavram. Örneğin Türkçede doğa yasasını "Farklı ve bağımsız gözlemciler tarafından aynı şekilde gözlenebilen, herhangi bir açıklama değeri olmayan ama doğada olan biten bir şey hakkında bize bilgi veren ifadeler bütünü" anlamında kullanıyoruz. Ama "genel olarak" bilimsel literatürde Türkçede doğa yasası olarak kullandığımız ifade fact yani "bilimsel gerçek/olgu" olarak geçiyor. "Bilimsel gerçek (ing: fact) bilim insanları tarafından genellikle ampirik verilere veya nesnel doğrulanabilir gözlemlere atıfta bulunmak için kullanılır." Örneğin Hastalıkların Mikrop Teorisi hastalık gerçeğini açıklar. Hastalık bizzat gözlemlediğimiz bir gerçek. Devre teorisi devre gerçeğini, makine teorisi makine olgusunu açıklar. Devre ve makineler de bizzat gözlemlediğimiz bir gerçek. Hücre Teorisi, Hücre gerçeğini açıklar. Hücre de bizzat gözlediğimiz bir gerçek. Evrim Teorisi ise Evrim gerçeğini/olgusunu açıklar. Evrim de bizzat gözlediğimiz bir bilimsel gerçek. Yani olgu. (ing: fact). Türkçede ise olgu yerine daha çok yasa ifadesi kullanılıyor bunun için. "Evolution as law" şeklinde arasanız pek bir şey çıkmayacaktır ama "evolution as fact" olarak ararsanız birçok sonuç çıkacaktır. Biraz ayrıntılı analizini Wikipedia'da bulabiliyorsunuz.

Ulusal Bilimler Akademisinden bakacak olursak: "Bilim insanları, bir gözlemi tanımlamak için "bilimsel gerçek/olgu" ifadesini kullanırlar. (...) Evrim bu anlamda bir bilimsel gerçek/olgudur. (ing: fact)"

Evrim; milyonlarca deneyi, gözlemi, akademik makalesi olan, matematiksel altyapısı olan, binlerce fosil ile desteklenmiş; tıp, biyoloji, jeoloji, antropoloji, entomoloji, hemotoloji, embriyoloji, psikoloji, mühendislik, paleontoloji, ekoloji, botanik, etoloji, arkeoloji gibi birçok alana ışık tutan bilimsel bir gerçek. Bunu kabul edememek demek bu kadar bilim insanın emeğine hakaret olacaktır. Gerek aşılardan antibiyotiklere, gerek şu an başımızın belası olan sars-cov-2'ye, yapay seçilim ile evrimleştirdiğimiz bitki ve hayvanlara, kendi vucüdumuzda olan evrimsel kalıntılara kadar hayatımızın içine bile bu kadar girmişken hem de.

Milyonlarca gözlem, deneyi olduğu Google Scholar gibi platformlardan teyit edilebilir. Bilim dünyasının evrimi kabulü ve evrimi kullanan ve destekleyen bilimler ile ilgili de linkler bırakacağım.

Evet, evrim kanıtlanmış bir gerçektir ve dolayısıyla bir doğa yasasıdır. Evrim Teorisi ise bu doğa yasasını izah edebilmek için geliştirilen, bilimin zorlu testlerini geçebilmiş hipotezler üzerine inşa edilen açıklamalar bütünüdür. Bu bakımdan, bir doğa yasası olan evrim ile, o doğa yasasını açıklayan Evrim Teorisi farklı şeylerdir:

• Evrim bir kanundur ve ispatlanmıştır. Evrim, popülasyon içi gen ve özellik dağılımlarının nesiller içinde değişmesi demektir ve bunu laboratuvarda, doğada, simülasyonlarda ve bilimin erişebildiği diğer bütün metotları kullanarak tekrar tekrar ispatladık.
  • Evrim, kütleçekimi gibidir. Yasadır, çürütülemez, gerçektir. Canlılar evrimleşirler ve evrimleşmek zorundadırlar. Serbest bırakılan cisimler yere doğru düşerler ve düşmek zorundadırlar (veya gezegenin büktüğü uzay-zaman düzlemi içinde hareket ederler).
• Evrim Teorisi bir teoridir. Teoriler ispatlanmaz, yanlışlanırlar. Doğadaki evrim yasasının mekanizmalarını, nasılını ve nedenini açıklayan bilimsel açıklamalar bütününe Evrim Teorisi diyoruz. Evrim Teorisi, diğer bütün teoriler gibi yanlışlanmaya çalışılır ve yanlışlanamadıkça güçlendir. Evrim Teorisi, 150 yıldır yanlışlanamamıştır ve bilimin en zorlu testlerinden bile başarıyla çıkmayı başarmıştır (bir örnek burada, daha fazla örnek burada).
  • Evrim Teorisi, kütleçekiminin doğasını izah etmemizi sağlayan Görelilik Teorisi gibidir. Yanlışlanabilir; fakat yanlışlanamamıştır.
• Evrimsel biyoloji, Evrim Teorisi'nin detaylarını araştıran bilim dalıdır. Evrimsel biyolojinin amacı "evrimi kanıtlamak" değildir; evrimin gerçek olduğunu zaten biliyoruz. Evrimsel biyolojide amaç, Evrim Teorisi'ni yeni veri ve bulgularla sınamak, mümkünse çürüterek daha doğru teorileri ortaya çıkarmaktır.
  • Evrimsel biyoloji, kütleçekim fiziği gibidir. Fiziğin amacı kütleçekimini çürütmek değil, anlamaktır. Evrimsel biyolojinin amacı evrimi çürütmek değil, anlamaktır.

Bilim camiasında evrimin gerçek olup olmadığı konusunda herhangi bir bilimsel tartışma yoktur, soru işareti bulunmamaktadır. Evrimin mekanizmalarına yönelik bilinmeyenler aydınlatılmaya çalışılmaktadır; tıpkı kütleçekiminin doğasına yönelik bilinmeyenlerin aydınlatılmaya çalışılıyor olması gibi.

Bu konu hakkında daha fazla bilgi almak için buradaki yazımızı okuyabilirsiniz.

Öncelikle şunu yerine oturtalım Evrim hem bir Doğa Yasasıdır hem Teoridir. Hem teori hem nasıl doğa yasası olabilir diye merak edersen Çağrı Mert Bakırcı ve birçok Evrim Ağacı üyesi bu konu hakkında açıklama yapmış bakmanı tavsiye ederim :) Bu konu hakkında Çağrı Mert Bakırcının kısa bir yazısını paylaşacağım: Evrim hem bir yasadır hem de bir teoridir. Yasaya "evrim", teoriye "Evrim Teorisi" denmektedir. Bu ikisi birbiriyle karıştırılmamalıdır. Bu, evrime özgü bir durum değildir; bilimsel teorilerin hepsi için geçerlidir.

Ayrıca bilimde teoriler ispatlanınca kanun olmazlar; bu yaygın bir yanlış inançtır (ve ne yazık ki okullarda da bir dönem bu şekilde, hatalı bir biçimde okutulmuştur).

Evrim Teorisi Doğru mu?

Bu sorunun cevabı evet doğru Çağrı Mert Bakırcı bu konu hakkında detaylı şekilde açıklama yapmış ve kitaplarında da anlattı "Evrenin Karanlığında Evrimin Işığı" kitabında bahsettiği Kettlewell biber güvesi deneyi birçok evrim karşıtı kişiler tarafından çürütülmeye çalışsa da başarısız olmuşlardır. Kitap okumayı sevmiyorsan Evrim ağacının paylaştığı Çağrı Mert Bakırcı'nın detaylıca açıkladığı "Evrimi neden çürütemiyorlar" başlıklı videonun linkini koyuyorum.^[1][2][3]