890 Milyon Yıllık Sünger Fosili, Keşfedilmiş En Eski Hayvan Olabilir!

890 Milyon Yıllık Sünger Fosili, Keşfedilmiş En Eski Hayvan Olabilir! Digichat
Yazar Maya Wei-Haas Çağrı Mert Bakırcı Editör Çağrı Mert Bakırcı  Begüm NazŞimşek Podcast Seslendirmeni Begüm Naz Şimşek
7 dakika
1,089 Okunma Sayısı
Notlarım
Reklamı Kapat

İlk bitkiler karaya çıkmadan çok önce, naçiz deniz süngerlerinin akrabaları, milyonlarca yıl veya daha uzun süre Dünya'nın sularını filtreledi. Basitlikleri, bilim insanlarının, süngerlerin gezegenimizde ortaya çıkan en eski hayvanlar olduğunu öne sürmesine neden oldu. Fakat, tam olarak ne zaman ortaya çıktıkları tartışma konusu olmaya devam ediyor.

Nature dergisinde yayınlanan yeni bir araştırma, eski bir resifteki ağımsı yapıların 890 milyon yıllık süngerler olabileceğini öne sürüyor.[1] Doğrulanırsa, kuzeybatı Kanada'daki Little Dal kireçtaşlarında bulunan sünger fosilleri, bir hayvana ait olduğundan emin olduğumuz en eski fosillerinden 300 milyon daha eski olacaktır.

Bununla beraber, bu antik hayvan fosili iddiaları, birçok tartışmayı da beraberinde getiriyor. Antik denizlerde gelişen bu canlılar, onların modern okyanuslarda yaşayan günümüz akrabalarından oldukça farklı olabilir. Bilim insanları, ne düzey ve çeşitlilikteki kanıtın hayvanları birbirlerinden ayırmaya yeteceği konusunda hemfikir değiller. Little Dal fosilleri de buna dahil. İsviçre'deki Lozan Üniversitesi'nde antik yaşam konusunda uzman bir paleontolog olan Jonathan Antcliffe, şöyle diyor:

Reklamı Kapat

Elimizdeki şey, esasen, bir kaya üzerindeki bazı eğri çizgilerden ibaret... Rorschach mürekkep lekesi testi gibi bir şey...
Little Dal formasyonundaki sünger fosili olduğu düşünülen fosiller
Little Dal formasyonundaki sünger fosili olduğu düşünülen fosiller
Nature

Çalışmanın baş yazarı Elizabeth Turner, bir Zoom görüşmesi sırasında, hardal sarısı renkteki doğal banyo süngerlerini, yeni ortaya atılan fosil süngerlerin modern bir örneği olarak gösterdi. Süngere yumuşaklığını veren bükülebilir tüpler ağına dikkat çekerek, ağın, son zamanlarda tanımlanan birkaç ağımsı fosillerin yanı sıra, yeni analiz edilen fosillerle de aynen bulunduğunu açıkladı.[2] Ontario'daki Laurentian Üniversitesi'nde bir saha jeoloğu olan Turner şöyle diyor:

Bu sonuca varmak neredeyse kaçınılmaz. Ancak hayvanın kimliğine yönelik önerimiz elbette tartışmalı olacak. Yayınlanma, akademik camiaya sunulup tartışılma ve iddialarımıza meydan okunma zamanı gelmişti.
TheJournal

Garip Fosiller

Yeni tanımlanan fosiller, yüksek Little Dal resifinin kuytu köşelerine sıkışmıştı. Yapı; sıcak ve sığ denizlerin, günümüzde Kuzey Amerika olarak bilinen bölgede geniş bir araziyi sular altında bıraktığı bir zamanda oluştu. Zaman ve tektonik, iç denizleri kurutmuş ve resifleri taşa çevirdi.

Mercanlar tarafından oluşturulan bugünkü birçok resifin aksine, bu antik yapının mimarları siyanobakterilerdir. Bu mikroplar, sümüksü katmanlarda yetişir, zamanla kumlar onların yapışkan yüzeylerine tutundukça ve suda çözünen mineraller katı tüy parçacıklarına dönüştükçe katmanlı höyükler oluştururlar.

Fosillerin keşfedildiği ekosistemlerin çizimi
Fosillerin keşfedildiği ekosistemlerin çizimi
Nature

Fosilleştiklerinde oluşturdukları katmanlı mikrobik yapılar stromatolit olarak adlandırılır. Bazıları 3.5 milyar yıl öncesine kadar uzanmaktadır. Bu antik tarihleri, stromatolitleri, Dünya'da yaşamın en erken izlerine yönelik tatmin edici kanıtlar haline getirmektedir.

Turner, Little Dal'ı on yıllar önce Ontario'daki Queen's Universitesinde yüksek lisans öğrencisiyken araştırmaya başlamıştı. O zamanlar, siyanobakterilerin resifi nasıl oluşturduğu ile ilgileniyordu. Ancak karmaşık yapılı bir dizi garip numune dikkatini çekti. Turner, şöyle diyor:

Evrim Ağacı'ndan Mesaj

Bunda garip bir şey vardı. Little Dal resifi, çoğunlukla sadece birtakım çizgili kat kat şeylerden oluşuyordu.

Yapıdan alınan bazı tuhaf numuneler, birbirinden ayrılan ve daha sonra çokgen ve üç boyutlu bir ağ şeklinde tekrar birleşen, tüp benzeri modelleri açığa çıkardı. Bu garip modelleri yapan canlının ne olduğunu bilmiyorlardı. Elizabeth Turner şöyle diyor:

Biraz üzerine kafa yorup, sonra aklımdan çıkacağını düşündüm.

Ancak son yıllarda, olası türlerine dair ipuçları birikmeye başladı. Araştırmacılar; birkaç yerde, Little Dal resiflerinden çok daha genç kayalarda şaşırtıcı şekilde benzer kıvrım ağları buldu.[2], [3] Dallanan ağ oluşumlarının, keratosan süngerleri olarak bilinen sınıfın fosil kalıntıları olabileceğini öne sürdüler.

Pek çok sünger, iskeletlerini, kalsiyum karbonat veya silikadan oluşmuş spikül adı verilen küçük sert yapılardan oluşturur. Fosillerde, yapılar ilkel süngerlerin apaçık izlerini gösterir; ancak keratosan süngerleri bu sert isketelerden yoksundur. Onun yerine, süngerimsi yapılarını "protein spongin"in ağlarından alırlar ve bu "spongin"lerin, günümüzde banyo kullanımında ideal olan yumuşak, yayımsı bir dokuları vardır.

Bulunan fosillerin Chelonaplysilla violacea gibi boru (horn) süngerlerinin iskeletlerine çok benzediği bildiriliyor.
Bulunan fosillerin Chelonaplysilla violacea gibi boru (horn) süngerlerinin iskeletlerine çok benzediği bildiriliyor.
Polar Journal

Turner, kayaların kağıt inceliğindeki kısımlarını mikroskopta inceleyerek, Little Dal numunelerindeki borumsu şekillerin ve yapıların daha önce keratosan süngerleri olarak tanımlanan fosillere ve günümüzdeki süngerlere olan benzerliklerini belgeledi. Tuhaf şekilleri ilk kez fark ettikten on yıllar sonra Turner, sonunda onları yayınlamaya hazır hissetti. Şöyle diyor:

Reklamı Kapat

Bu, ağır bir şekilde ilerleyen bilimin harika bir örneği.

Sünger mi Yoksa Başka Bir Şey mi?

Bu yeni çalışma, ilk hayvanların ne zaman ortaya çıktığı ve bir fosilin hayvan olduğunu doğrulamak için hangi kanıtların gerektiği konusunda uzun tartışmaları önüne katıyor. Londra Doğa Tarihi Müzesi'nde antik mikroplar konusunda uzman bir jeobiyolog olan Keyron Hickman-Lewis'in açıklamasına göre; biyobelirteç olarak da bilinen eski yaşam için jeokimyasal izleyicilerin kullanılması, olası canlıları tanımlamanın son birkaç on yıl içinde yaygın bir yolu haline geldi. Örneğin, çeşitli lipit türlerine ait fosil kalıntıları genellikle biyobelirteç olarak kullanılmaktadır.[4]

Ancak Hickman Lewis, o zamandan beri eski yaşama ait bu sözde kanıtların çoğunun yanlış olduğunun ortaya çıktığını söylüyor. Sözde biyobelirteçlerin bazıları muhtemelen "bulaşma"dan kaynaklanıyordu, diğer kimyasal izler ise hayvanların kesin ve net belirtileri değildi. Mesela, bilim insanları yakın zamanlarda, su yosunlarının ve jeolojik değişiklerin bir kombinasyonunun, daha önce Umman'daki 653 milyon yıllık tortulardan çıkarılan antik süngerlerin kanıtı olarak tanımlanan aynı bileşimi üretebileceğini keşfettiler. Bu yüzden, erken bir heyecan sonrasında Hickman-Lewis, hayvanların eski kökenlerinden oldukça şüphe duymaya başladıklarını söylüyor.

Little Dal örgüsel ağlarının incelenmesi, tartışmayı daha da alevlendirecek gibi duruyor. Çalışmayı gözden geçiren Knoxville'deki Tennessee Üniversitesinden Robert Riding, kanıtların güçlü olduğunu düşündüğünü söylüyor. Riding, son zamanlarda, New York'taki yaklaşık 485 milyon yıllık stromatolitler ile ilgili benzer fosilleri belgeleyen bir çalışma yayınladı.[3]

Turner, bu süngerlerin mikrobik resiflerle olan ilişkisinin anlamlı olacağını belirtiyor. Dünya'nın atmosferi her zaman oksijen bakımından zengin değildi ve süngerler, bu yaşam dostu gaz denizlerde yaygınlaşmadan önce bu habitata gelmişti.[5] Ancak fotosentetik mikropların, süngerlerin kullanabileceği oksijeni yaydığı siyanobakteri resiflerinin çevresinde muhtemelen "oksijen vahaları" hep var olacaktı. Hickman-Lewis şöyle diyor:

Reklamı Kapat

Bu iki şeyin birlikte gerçekleşmesi, her ikisinin de durumunu güçlendiriyor.

Diğer uzmanlar, süngerimsi ağın Turner ve diğerlerinin belirttiği kadar o sınıfa özgü olmadığına dikkat çekerek, bu olaya pek de ikna olmuş değiller. Antcliffe şöyle diyor:

Temel olarak, tabiatın her alanındaki varlıklar (bakteriler, su yosunları, mantarlar, bitkiler, hayvanlar) buna benzer şeyler yapabilir.

Antcliffe ve meslektaşları, eski deniz süngerleri için 2014 yılında yapılan bir incelemede, en eski ve ikna edici hayvan fosillerinin İran'da bulunan ve yaklaşık 535 milyon yıl öncesine ait sünger spikülleri olduğunu buldu.[6] Ayrıca yakın zamanlarda çıkan hiçbir çalışmanın da fikrini henüz değiştirmediğini söylüyor.

Sci-News

Birçok inceleme, daha önceki sünger benzeri yapıların, Antcliffe'in "ipuçları ve fısıltıları" olarak adlandırdığı şeyleri tanımlamaktadır. Ancak hiçbiri, spiküller veya gözenekler gibi tartışılmaz özelliklere sahip değil. Bu özelliklerin ikincisi, spiküllerden yoksun ancak 523 milyon yıl kadar eski kayalarda tanımlanan, başka bir sınıf ve olan çok tartışılan Archaeocyathid süngerlerinin kimliğini doğrulamada kilit rol oynamaktaydı.

Iowa, Mount Vernon'daki Cornell Üniversitesinden paleobiyolog Drew Muscente, zorluğun, kısmen diğer hayvanlara kıyasla eski süngerleri tanımlamaktan kaynaklandığını söylüyor. Örneğin dinozorlar, bilim insanlarının fosilleri cansız nesnelerden ayırt etmelerini sağlayabilecek bir dizi ayırıcı kemik özelliklerine (oyuklar, kafatası birleşme çizgileri ve daha fazlası) sahiptir. Muscente şöyle diyor:

Elinizde deniz süngeri veya o çeşit bir organizma varsa, tüm bu küçük ayrıntıları kaçırıyorsunuz.

Edinburgh Üniversitesi'nden karbonat jeologu Rachel Wood, abiyotik veya cansız kimyasal süreçlerin şaşırtıcı şekilde hayata benzeyen yapılar da oluşturabileceğini ekliyor:

Turner haklı olabilir. Ama bence, böylesine güçlü bir iddiada bulunmak için diğer tüm olasılıkları araştırmalı ve çürütmelisiniz. Şimdilik bunların deniz süngeri olduğunu tam olarak tespit ettiğini sanmıyorum.

Bu tartışma, ancak daha çok araştırılarak çözülebilir. Wood, tüp ağının üç boyutlu modellerini üretmenin, yapılara daha ayrıntılı bir bakış açısı kazandırmaya yardımcı olacağını belirtiyor. Ek olarak Riding, yeni çalışmanın, bu örgülü yapıları ve daha fazlasını aramak için diğer stromatolitleri mercek altına almaları konusunda daha fazla bilim insanına ilham vermesini umuyor. Riding şöyle diyor:

Bunun hikayenin sonu olduğunu sanmıyorum. Bu, fazlasıyla merak uyandırıcı aşamanın sadece bir başlangıcı.
Okundu Olarak İşaretle
Bu İçerik Size Ne Hissettirdi?
  • Tebrikler! 2
  • Muhteşem! 1
  • Bilim Budur! 1
  • Umut Verici! 1
  • Merak Uyandırıcı! 1
  • Mmm... Çok sapyoseksüel! 0
  • Güldürdü 0
  • İnanılmaz 0
  • Üzücü! 0
  • Grrr... *@$# 0
  • İğrenç! 0
  • Korkutucu! 0
Kaynaklar ve İleri Okuma
  1. Çeviri Kaynağı: National Geographic | Arşiv Bağlantısı
  • ^ E. C. Turner. (2021). Possible Poriferan Body Fossils In Early Neoproterozoic Microbial Reefs. Nature, sf: 87-91. doi: 10.1038/s41586-021-03773-z. | Arşiv Bağlantısı
  • ^ a b C. Luo, et al. (2014). First Report Of Fossil "Keratose" Demosponges In Phanerozoic Carbonates: Preservation And 3-D Reconstruction. Die Naturwissenschaften, sf: 467-477. doi: 10.1007/s00114-014-1176-0. | Arşiv Bağlantısı
  • ^ a b J. Lee, et al. (2021). The ‘Classic Stromatolite’ Cryptozoön Is A Keratose Sponge-Microbial Consortium. Geobiology, sf: 189-198. doi: 10.1111/gbi.12422. | Arşiv Bağlantısı
  • ^ J. J. Brocks, et al. (2011). Biomarkers (Molecular Fossils). Springer, Dordrecht, sf: 147-167. doi: 10.1007/978-1-4020-9212-1_30. | Arşiv Bağlantısı
  • ^ L. J. Alcott, et al. (2019). Stepwise Earth Oxygenation Is An Inherent Property Of Global Biogeochemical Cycling. Science, sf: 1333-1337. doi: 10.1126/science.aax6459. | Arşiv Bağlantısı
  • ^ J. B. Antcliffe, et al. (2014). Giving The Early Fossil Record Of Sponges A Squeeze. Biological Reviews, sf: 972-1004. doi: 10.1111/brv.12090. | Arşiv Bağlantısı

Evrim Ağacı'na her ay sadece 1 kahve ısmarlayarak destek olmak ister misiniz?

Şu iki siteden birini kullanarak şimdi destek olabilirsiniz:

kreosus.com/evrimagaci | patreon.com/evrimagaci

Çıktı Bilgisi: Bu sayfa, Evrim Ağacı yazdırma aracı kullanılarak 26/09/2021 12:13:26 tarihinde oluşturulmuştur. Evrim Ağacı'ndaki içeriklerin tamamı, birden fazla editör tarafından, durmaksızın elden geçirilmekte, güncellenmekte ve geliştirilmektedir. Dolayısıyla bu çıktının alındığı tarihten sonra yapılan güncellemeleri görmek ve bu içeriğin en güncel halini okumak için lütfen şu adrese gidiniz: https://evrimagaci.org/s/10788

İçerik Kullanım İzinleri: Evrim Ağacı'ndaki yazılı içerikler orijinallerine hiçbir şekilde dokunulmadığı müddetçe izin alınmaksızın paylaşılabilir, kopyalanabilir, yapıştırılabilir, çoğaltılabilir, basılabilir, dağıtılabilir, yayılabilir, alıntılanabilir. Ancak bu içeriklerin hiçbiri izin alınmaksızın değiştirilemez ve değiştirilmiş halleri Evrim Ağacı'na aitmiş gibi sunulamaz. Benzer şekilde, içeriklerin hiçbiri, söz konusu içeriğin açıkça belirtilmiş yazarlarından ve Evrim Ağacı'ndan başkasına aitmiş gibi sunulamaz. Bu sayfa izin alınmaksızın düzenlenemez, Evrim Ağacı logosu, yazar/editör bilgileri ve içeriğin diğer kısımları izin alınmaksızın değiştirilemez veya kaldırılamaz.

Reklamı Kapat
Size Özel
İçerikler
Instagram
Endokrin Sistemi Hastalıkları
Coğrafya
Fizik
Bilgisayar
Deri
Astronot
Ağaç
Önlem
Küresel Isınma
İlaç
Çeviri
Saç
Albert Einstein
Modern
Genom
Nöron Hücresi
Periyodik Cetvel
Ortak Ata
Virüsler
Genetik Mühendisliği
Matematik
Biyokimya
Kırmızı
Evrimsel Tarih
Bitkiler
Daha Fazla İçerik Göster
Evrim Ağacı'na Destek Ol
Evrim Ağacı'nın %100 okur destekli bir bilim platformu olduğunu biliyor muydunuz? Evrim Ağacı'nın maddi destekçileri arasına katılarak Türkiye'de bilimin yayılmasına güç katmak için hemen buraya tıklayın.
Popüler Yazılar
30 gün
90 gün
1 yıl
EA Akademi
Evrim Ağacı Akademi (ya da kısaca EA Akademi), 2010 yılından beri ürettiğimiz makalelerden oluşan ve kendi kendinizi bilimin çeşitli dallarında eğitebileceğiniz bir çevirim içi eğitim girişimi! Evrim Ağacı Akademi'yi buraya tıklayarak görebilirsiniz. Daha fazla bilgi için buraya tıklayın.
Etkinlik & İlan
Bilim ile ilgili bir etkinlik mi düzenliyorsunuz? Yoksa bilim insanlarını veya bilimseverleri ilgilendiren bir iş, staj, çalıştay, makale çağrısı vb. bir duyurunuz mu var? Etkinlik & İlan Platformumuzda paylaşın, milyonlarca bilimsevere ulaşsın.
Podcast
Evrim Ağacı'nın birçok içeriğinin profesyonel ses sanatçıları tarafından seslendirildiğini biliyor muydunuz? Bunların hepsini Podcast Platformumuzda dinleyebilirsiniz. Ayrıca Spotify, iTunes, Google Podcast ve YouTube bağlantılarını da bir arada bulabilirsiniz.
Yazı Geçmişi
Okuma Geçmişi
Notlarım
İlerleme Durumunu Güncelle
Okudum
Sonra Oku
Not Ekle
Kaldığım Yeri İşaretle
Göz Attım

Evrim Ağacı tarafından otomatik olarak takip edilen işlemleri istediğin zaman durdurabilirsin.
[Site ayalarına git...]

Filtrele
Listele
Bu yazıdaki hareketlerin
Devamını Göster
Filtrele
Listele
Tüm Okuma Geçmişin
Devamını Göster
0/10000

Göster

Şifremi unuttum Üyelik Aktivasyonu

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close
Geri Bildirim Gönder
Reklamsız Deneyim

Evrim Ağacı'nın çalışmalarına Kreosus, Patreon veya YouTube üzerinden maddi destekte bulunarak hem Türkiye'de bilim anlatıcılığının gelişmesine katkı sağlayabilirsiniz, hem de site ve uygulamamızı reklamsız olarak deneyimleyebilirsiniz. Reklamsız deneyim, Evrim Ağacı'nda çeşitli kısımlarda gösterilen Google reklamlarını ve destek çağrılarını görmediğiniz, daha temiz bir site deneyimi sunmaktadır.

Kreosus

Kreosus'ta her 10₺'lik destek, 1 aylık reklamsız deneyime karşılık geliyor. Bu sayede, tek seferlik destekçilerimiz de, aylık destekçilerimiz de toplam destekleriyle doğru orantılı bir süre boyunca reklamsız deneyim elde edebiliyorlar.

Kreosus destekçilerimizin reklamsız deneyimi, destek olmaya başladıkları anda devreye girmektedir ve ek bir işleme gerek yoktur.

Patreon

Patreon destekçilerimiz, destek miktarından bağımsız olarak, Evrim Ağacı'na destek oldukları süre boyunca reklamsız deneyime erişmeyi sürdürebiliyorlar.

Patreon destekçilerimizin Patreon ile ilişkili e-posta hesapları, Evrim Ağacı'ndaki üyelik e-postaları ile birebir aynı olmalıdır. Patreon destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi 24 saat alabilmektedir.

YouTube

YouTube destekçilerimizin hepsi otomatik olarak reklamsız deneyime şimdilik erişemiyorlar ve şu anda, YouTube üzerinden her destek seviyesine reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. YouTube Destek Sistemi üzerinde sunulan farklı seviyelerin açıklamalarını okuyarak, hangi ayrıcalıklara erişebileceğinizi öğrenebilirsiniz.

Eğer seçtiğiniz seviye reklamsız deneyim ayrıcalığı sunuyorsa, destek olduktan sonra YouTube tarafından gösterilecek olan bağlantıdaki formu doldurarak reklamsız deneyime erişebilirsiniz. YouTube destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi, formu doldurduktan sonra 24-72 saat alabilmektedir.

Diğer Platformlar

Bu 3 platform haricinde destek olan destekçilerimize ne yazık ki reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. Destekleriniz sayesinde sistemlerimizi geliştirmeyi sürdürüyoruz ve umuyoruz bu ayrıcalıkları zamanla genişletebileceğiz.

Giriş yapmayı unutmayın!

Reklamsız deneyim için, maddi desteğiniz ile ilişkilendirilmiş olan Evrim Ağacı hesabınıza üye girişi yapmanız gerekmektedir. Giriş yapmadığınız takdirde reklamları görmeye devam edeceksinizdir.

Destek Ol
Sizi Takip Ediyor

Devamını Oku
Evrim Ağacı Uygulamasını
İndir
Chromium Tabanlı Mobil Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
İlk birkaç girişinizde zaten tarayıcınız size uygulamamızı indirmeyi önerecek. Önerideki tuşa tıklayarak uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu öneriyi, yukarıdaki videoda görebilirsiniz. Eğer bu öneri artık gözükmüyorsa, Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Chromium Tabanlı Masaüstü Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
Yeni uygulamamızı kurmak için tarayıcı çubuğundaki kurulum tuşuna tıklayın. "Yükle" (Install) tuşuna basarak kurulumu tamamlayın. Dilerseniz, Evrim Ağacı İleri Web Uygulaması'nı görev çubuğunuza sabitleyin. Uygulama logosuna sağ tıklayıp, "Görev Çubuğuna Sabitle" seçeneğine tıklayabilirsiniz. Eğer bu seçenek gözükmüyorsa, tarayıcının Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Safari Mobil Uygulama
Sırasıyla Paylaş -> Ana Ekrana Ekle -> Ekle tuşlarına basarak yeni mobil uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu basamakları görmek için yukarıdaki videoyu izleyebilirsiniz.

Daha fazla bilgi almak için tıklayın