2018 Nobel Fizyoloji veya Tıp Ödülü Kanser Araştırmacılarına Verildi!

2018 Nobel Fizyoloji veya Tıp Ödülü Kanser Araştırmacılarına Verildi!
3 dakika
3,111 Okunma Sayısı
Notlarım
Reklamı Kapat
Çalışmaları ile 2018 yılında ödülü hak eden iki bilim insanı.
Çalışmaları ile 2018 yılında ödülü hak eden iki bilim insanı.
Nobel Prize

2018 Nobel Fizyoloji veya Tıp Ödülü, James P. Allison ve Tasuku Honjo'nun "negatif bağışıklık düzenlemesinin inhibisyonu ile kanser terapisi" isimli çalışmasına verildi. Bu iki değerli bilim insanının tam olarak ne yaptığını özet geçmeye çalışalım.

Öncelikle bağışıklık sisteminde antijen sunumu adlı çok önemli bir olay gerçekleşir. Söz konusu hücre veya protein, çeşitli immün hücreler tarafından parçalanarak T hücrelere sunulur ve "Bakın bunlara saldıracaksınız!" denilir. Bağışıklık sisteminin birçok fonksiyonu bu sunum üzerine gerçekleşmektedir. Söz konusu antijen, dışarıdan giren bir bakteri, bir virüs veya bir polen olabilir. Hatta vücudumuzda apoptoza (programlı hücre ölümü) uğramak üzere olan bir hücre dahi olabilir. Sunma işleminde MHC I ve MHC II başta olmak üzere birtakım önemli reseptörler görev alır. MHC sınıf 1, bütün çekirdekli hücrelerin yüzeyinde bulunurken; MHC sınıf 2 dendritik hücre gibi profesyonel antijen sunucu hücrelerde vardır. MHC sınıf 2 hücrelerin antijeni sindirip, bir parçasını CD4+ yardımcı T lenfositlere sunmaları gerekir. MHC sınıf 1 sahibi her hücrede mutasyonlar olduğunda fenotipi ve genotipi değişir. Farklı proteinler sentezler ve hücre yüzeyinde MHC sınıf 1 üzerinden CD8+ sitotoksik T lenfositlere antijen sunumu gerçekleşir. Ardından sitotoksik lenfosit granzim ve perforin gibi enzimlerle hücreyi tanır, deler ve apoptoza yönlendirir. Tabii kanser hücresi de boş durmayabilir ve bu durum karşısında MHC sınıf 1 yüzey antijenlerini azaltabilir (down-regulation). İşte o zaman da NK (Doğal Öldürücü) hücreler MHC sınıf 1 eksiği olanlara saldırabiliyor. Yani kurnazlık yapmaya çalışan kanser hücrelerini yakalayabilirler. Bu muhteşem karşılıklı evrim halen devam etmektedir. NK hücreleri üzerinde ciddi kanser araştırmaları ve terapileri mevcuttur. Fakat şimdiki konumuz değil.

Konumuzla ilgili olanlar ise bu sunumlar esnasındaki CTLA-4 (Sitotoksik T Lenfosit İlişkili Protein 4) ve PD-1 (Programlı Hücre Ölümü) adlı yardımcı reseptörler. CTLA-4, T hücreleri üzerinde bulunurken, PD-1 vücut hücrelerinde bulunur. Bunlar vücudun kendi kendine saldırması sonucu oluşan otoimmün hastalıkları önlemek amacı ile evrimleşmiş reseptörlerdir. Yani T hücrelerini ve dolayısıyla kazanılmış bağışıklık sistemini baskılarlar. Bu yardımcı reseptörler, CD-28 isimli önemli bir yardımcı reseptör ailesinden olduğu için karşısında antijen sunan hücredeki B7 reseptörünü tanıyabilir. Çünkü protein yapısı benzerdir ve reseptör ile uyumludur. Böylece T hücresinde negatif sinyal oluşturur ve baskılanır. Dolayısıyla T hücresinin saldırısı sınırlanmış olur. O zaman eğer bu yardımcı reseptörler antikorlar ile bloke edilirse, immün baskılanma (inhibisyon) da gerçekleşmeyecektir. T hücresi de zincirlerini kırarak daha aktif hale gelecektir.

Reklamı Kapat

Anti-CTLA-4 ve Anti-PD-1 antikorlarının etkisi.
Anti-CTLA-4 ve Anti-PD-1 antikorlarının etkisi.
Nobel Prize

Tasuku Honjo, 1992'de PD-1 adlı yüzey reseptörünü tanımladı ve eğer bloke edilirse T lenfositlerin güçleneceğini fark etti. Ardından 1996'da da James Allison, halihazırda tanımlanmış CTLA-4'ün blokasyonu sonucu T hücrelerinin fazlaca antitümör özellik göstereceğini tespit etti. Eğer bu reseptörler antikorlar ile bloke edilirse, T hücrelerinin müthiş bir güçle kanser hücrelerine saldırabileceği fark edildi. Fakat işin kötü yanı, bu kadar güçlenen bağışıklık sistemi hücreleri bazen yolunu şaşırarak kendi hücrelerimize saldırıp, otoimmün hastalıklara da neden olabilirler. Genelde kontrol edilebilir reaksiyonlar gösterseler de tarihte inflamatuar artrit gibi eklem saldırıları da olmuştur.

Dolayısıyla reseptörlerin antikorlar ile bloke edilmesi veya reseptörleri kodlayan genin susturulması sonucu otoimmün yanıt artış gösteriyor. Hatta bu genlerde polimorfizm olan bazı bireylerde otoimmün hastalıkların görülme sıklığında artış gözleniyor. Elbette bu yanıtların azaltılması için destekleyici tedaviler de var. Fakat otoimmün yanıt çoğu zaman ufak miktarlarda olduğu için idare edilebiliyor. Piyasada enjeksiyon başına 30.000$ olan Ipilimumab isimli antikor, gününümüzde kullanılan pahalı bir yöntem. İmmünoterapi günümüzde cerrahi olarak çıkartılamayan ileri evre tümörlerde veya cerrahi sonrası kemoterapi yanında destekleyici (adjuvan) olarak kullanılıyor. Gerçekten de kanserin köklü tedavisi immün sistemde saklı olabilir.

Okundu Olarak İşaretle
Bu İçerik Size Ne Hissettirdi?
  • Tebrikler! 2
  • Muhteşem! 0
  • Bilim Budur! 0
  • Mmm... Çok sapyoseksüel! 0
  • Güldürdü 0
  • İnanılmaz 0
  • Umut Verici! 0
  • Merak Uyandırıcı! 0
  • Üzücü! 0
  • Grrr... *@$# 0
  • İğrenç! 0
  • Korkutucu! 0
Kaynaklar ve İleri Okuma
  1. Türev İçerik Kaynağı: Nobel Prize | Arşiv Bağlantısı
  • Abul K. Abbas, et al. (2015). Temel İmmünoloji. ISBN: 978-975-277-560-2. Yayınevi: Güneş Tıp Kitabevleri.

Evrim Ağacı'na her ay sadece 1 kahve ısmarlayarak destek olmak ister misiniz?

Şu iki siteden birini kullanarak şimdi destek olabilirsiniz:

kreosus.com/evrimagaci | patreon.com/evrimagaci

Çıktı Bilgisi: Bu sayfa, Evrim Ağacı yazdırma aracı kullanılarak 07/12/2021 03:35:00 tarihinde oluşturulmuştur. Evrim Ağacı'ndaki içeriklerin tamamı, birden fazla editör tarafından, durmaksızın elden geçirilmekte, güncellenmekte ve geliştirilmektedir. Dolayısıyla bu çıktının alındığı tarihten sonra yapılan güncellemeleri görmek ve bu içeriğin en güncel halini okumak için lütfen şu adrese gidiniz: https://evrimagaci.org/s/7411

İçerik Kullanım İzinleri: Evrim Ağacı'ndaki yazılı içerikler orijinallerine hiçbir şekilde dokunulmadığı müddetçe izin alınmaksızın paylaşılabilir, kopyalanabilir, yapıştırılabilir, çoğaltılabilir, basılabilir, dağıtılabilir, yayılabilir, alıntılanabilir. Ancak bu içeriklerin hiçbiri izin alınmaksızın değiştirilemez ve değiştirilmiş halleri Evrim Ağacı'na aitmiş gibi sunulamaz. Benzer şekilde, içeriklerin hiçbiri, söz konusu içeriğin açıkça belirtilmiş yazarlarından ve Evrim Ağacı'ndan başkasına aitmiş gibi sunulamaz. Bu sayfa izin alınmaksızın düzenlenemez, Evrim Ağacı logosu, yazar/editör bilgileri ve içeriğin diğer kısımları izin alınmaksızın değiştirilemez veya kaldırılamaz.

Reklamı Kapat
Size Özel
İçerikler
Instagram
Sinek
Elektron
Habercilik
Madde
Karadelik
Tıp
Fosil
Yeşil
Beslenme Bilimi
Bilim İnsanı
Beslenme
Popülasyon
Vücut
Mitler
Mikrop
Amerika Birleşik Devletleri
Hipotez
Uydu
Nörobiyoloji
Anne
Bilimsel
Enerji
Genetik Müdahale
Covid-19
Atom
Daha Fazla İçerik Göster
Evrim Ağacı'na Destek Ol
Evrim Ağacı'nın %100 okur destekli bir bilim platformu olduğunu biliyor muydunuz? Evrim Ağacı'nın maddi destekçileri arasına katılarak Türkiye'de bilimin yayılmasına güç katmak için hemen buraya tıklayın.
Popüler Yazılar
30 gün
90 gün
1 yıl
EA Akademi
Evrim Ağacı Akademi (ya da kısaca EA Akademi), 2010 yılından beri ürettiğimiz makalelerden oluşan ve kendi kendinizi bilimin çeşitli dallarında eğitebileceğiniz bir çevirim içi eğitim girişimi! Evrim Ağacı Akademi'yi buraya tıklayarak görebilirsiniz. Daha fazla bilgi için buraya tıklayın.
Etkinlik & İlan
Bilim ile ilgili bir etkinlik mi düzenliyorsunuz? Yoksa bilim insanlarını veya bilimseverleri ilgilendiren bir iş, staj, çalıştay, makale çağrısı vb. bir duyurunuz mu var? Etkinlik & İlan Platformumuzda paylaşın, milyonlarca bilimsevere ulaşsın.
Podcast
Evrim Ağacı'nın birçok içeriğinin profesyonel ses sanatçıları tarafından seslendirildiğini biliyor muydunuz? Bunların hepsini Podcast Platformumuzda dinleyebilirsiniz. Ayrıca Spotify, iTunes, Google Podcast ve YouTube bağlantılarını da bir arada bulabilirsiniz.
Yazı Geçmişi
Okuma Geçmişi
Notlarım
İlerleme Durumunu Güncelle
Okudum
Sonra Oku
Not Ekle
Kaldığım Yeri İşaretle
Göz Attım

Evrim Ağacı tarafından otomatik olarak takip edilen işlemleri istediğin zaman durdurabilirsin.
[Site ayalarına git...]

Filtrele
Listele
Bu yazıdaki hareketlerin
Devamını Göster
Filtrele
Listele
Tüm Okuma Geçmişin
Devamını Göster
0/10000

Göster

Şifremi unuttum Üyelik Aktivasyonu

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close
Geri Bildirim Gönder
Reklamsız Deneyim

Evrim Ağacı'nın çalışmalarına Kreosus, Patreon veya YouTube üzerinden maddi destekte bulunarak hem Türkiye'de bilim anlatıcılığının gelişmesine katkı sağlayabilirsiniz, hem de site ve uygulamamızı reklamsız olarak deneyimleyebilirsiniz. Reklamsız deneyim, Evrim Ağacı'nda çeşitli kısımlarda gösterilen Google reklamlarını ve destek çağrılarını görmediğiniz, daha temiz bir site deneyimi sunmaktadır.

Kreosus

Kreosus'ta her 10₺'lik destek, 1 aylık reklamsız deneyime karşılık geliyor. Bu sayede, tek seferlik destekçilerimiz de, aylık destekçilerimiz de toplam destekleriyle doğru orantılı bir süre boyunca reklamsız deneyim elde edebiliyorlar.

Kreosus destekçilerimizin reklamsız deneyimi, destek olmaya başladıkları anda devreye girmektedir ve ek bir işleme gerek yoktur.

Patreon

Patreon destekçilerimiz, destek miktarından bağımsız olarak, Evrim Ağacı'na destek oldukları süre boyunca reklamsız deneyime erişmeyi sürdürebiliyorlar.

Patreon destekçilerimizin Patreon ile ilişkili e-posta hesapları, Evrim Ağacı'ndaki üyelik e-postaları ile birebir aynı olmalıdır. Patreon destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi 24 saat alabilmektedir.

YouTube

YouTube destekçilerimizin hepsi otomatik olarak reklamsız deneyime şimdilik erişemiyorlar ve şu anda, YouTube üzerinden her destek seviyesine reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. YouTube Destek Sistemi üzerinde sunulan farklı seviyelerin açıklamalarını okuyarak, hangi ayrıcalıklara erişebileceğinizi öğrenebilirsiniz.

Eğer seçtiğiniz seviye reklamsız deneyim ayrıcalığı sunuyorsa, destek olduktan sonra YouTube tarafından gösterilecek olan bağlantıdaki formu doldurarak reklamsız deneyime erişebilirsiniz. YouTube destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi, formu doldurduktan sonra 24-72 saat alabilmektedir.

Diğer Platformlar

Bu 3 platform haricinde destek olan destekçilerimize ne yazık ki reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. Destekleriniz sayesinde sistemlerimizi geliştirmeyi sürdürüyoruz ve umuyoruz bu ayrıcalıkları zamanla genişletebileceğiz.

Giriş yapmayı unutmayın!

Reklamsız deneyim için, maddi desteğiniz ile ilişkilendirilmiş olan Evrim Ağacı hesabınıza üye girişi yapmanız gerekmektedir. Giriş yapmadığınız takdirde reklamları görmeye devam edeceksinizdir.

Destek Ol
Sizi Takip Ediyor

Devamını Oku
Evrim Ağacı Uygulamasını
İndir
Chromium Tabanlı Mobil Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
İlk birkaç girişinizde zaten tarayıcınız size uygulamamızı indirmeyi önerecek. Önerideki tuşa tıklayarak uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu öneriyi, yukarıdaki videoda görebilirsiniz. Eğer bu öneri artık gözükmüyorsa, Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Chromium Tabanlı Masaüstü Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
Yeni uygulamamızı kurmak için tarayıcı çubuğundaki kurulum tuşuna tıklayın. "Yükle" (Install) tuşuna basarak kurulumu tamamlayın. Dilerseniz, Evrim Ağacı İleri Web Uygulaması'nı görev çubuğunuza sabitleyin. Uygulama logosuna sağ tıklayıp, "Görev Çubuğuna Sabitle" seçeneğine tıklayabilirsiniz. Eğer bu seçenek gözükmüyorsa, tarayıcının Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Safari Mobil Uygulama
Sırasıyla Paylaş -> Ana Ekrana Ekle -> Ekle tuşlarına basarak yeni mobil uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu basamakları görmek için yukarıdaki videoyu izleyebilirsiniz.

Daha fazla bilgi almak için tıklayın

Önizleme
Görseli Kaydet
Sıfırla
Vazgeç
Bu Eseri Neden Tavsiye Ediyorsun?
Aşağıdaki kutuya, isimli neden tavsiye ettiğini girebilirsin. Ne kadar detaylı ve kapsamlı bir analiz yaparsan, bu eseri [OKUMAK/İZLEMEK] isteyenleri o kadar doğru ve fazla bilgilendirmiş olacaksın. Tavsiyenin faydalı bulunması halinde Evrim Ağacı kullanıcılarından daha fazla UP kazanman [UP bilgi linki] mümkün olacak. Tavsiyenin sadece negatif içerikte olamayacağını, eğer bu sistemi kullanıyorsan tavsiye ettiğin içeriğin pozitif taraflarından bahsetmek zorunda olduğunu lütfen unutma. Yapıcı eleştiri hakkında daha fazla bilgi almak için burayı okuyabilirsin.
Tavsiye Et