Ay Görevleri - 2: ''Houston, Bir Sorunumuz Var!''

Yazdır Ay Görevleri - 2:

Bu makalemiz için kullandığımız başlıktaki sözü ("Houston, bir sorunumuz var") birçoğunuz daha önceden duymuş olabilir. İlk makalemizde de bahsettiğimiz gibi, bu söz Amerikan Apollo Uzay Programına ait olan ve Ay'a gidilmesi planlanan, ancak oksijen tankı patlayıp iptal edilen Apollo 13 görevi sırasında söylenmiştir.

Bu sözü burada kullanmamızdaki ana sebep günümüzde NASA’dan şüphe duyan ve sahtekar olarak değerlendiren bir sürü insanın var olmasıdır ve bu bizim için bir sorun olarak görünmektedir. Bu yüzden burada Ay Görevleriyle ilgili ortaya atılan en yaygın iddiaları ele almaya çalıştık ve anlaşılır cevaplar sunmaya çalıştık. Araştırma yaparken en az 100 farklı iddiaya göz attığımızı söyleyebiliriz, ancak en çok ortaya atılan ve anlaşılır olan 50 farklı iddiayı bu yazımızda ele aldık. Belki bütün yazıyı okuyup yine "Ama böyle bir iddia da var?" diyebilecek kişiler de olabilir (Bunu "Moving the Goal Posts", yani "Direkleri Öteleme Safsatası" olarak da tanımlayabiliriz). Tavsiyemiz faydalandığımız kaynakları gözden geçirmenizdir. Özellikle Rocket & Space Technology ile Clavius gibi kapsamlı siteler aklınıza gelen tüm soruların cevaplarını içermektedir.

Buradaki yazımız konuyla ilgili ikinci makalemizdir. Daha iyi bir şekilde anlaşılabilmesi için ilk makalemizi de okumanızı tavsiye ederiz:


Buradaki iddialarda yer alan bazı sorular mantıklı sorulardır. Teknik bilgilere sahip olmayan insanların bu tarz soruları sormalarını normal karşılıyoruz. Bizim asıl eleştireceğimiz kişiler ise cevaplaması basit soruları öne sürerek Ay Görevlerinin bütünüyle yalan olduğunu iddia edenler kişilerdir. Evrim-karşıtı kişilerin "Bana bir ara-fosili göster, ama öyle bir fosil bulunmuyor, öyleyse evrim yalandır!" iddiası ve Komplo teorisyenlerin "Ay'daki bayrak dalgalanıyor, ama Ay'da rüzgar yok, öyleyse Apollo görevleri yalandır!" iddiası eşdeğer bir basitliğe sahiptir. Bu yüzden makaleyi yanılabilir olabileceğiniz olasılığını göz önünde bulundurarak okumanızı tavsiye ederiz.



Yapılan İddialar Ve Verilen Yanıtlar


İddia 1: Kameraların üzerinde artı (Crosshair, diğer adıyla Fiduicial) işareti yer almaktadır. Bazı fotoğraflarda objelerin bu artının önünde olduğu görülmektedir ancak gerçekte arkasında olmaları gerekirdi. Demek ki objeler daha sonrasında bu görüntülerin üzerine yapıştırılmıştır.

Siyah renginde olan artı işaretleri 0.1 milimetre kalınlığındadır ve arkalarındaki beyaz objelerden yansıyan ışık parlaklığından dolayı üzerine gelen artı işaretin bir kısmını örterek görünmez olmasını sağlar. Benzer bir deneyi kameranıza bir saç telinizi bantlayıp Güneşli bir günde beyaz bir kağıdın fotoğrafını çekerek görebilirsiniz, ancak unutmayınız ki Ay atmosfersiz bir ortam olduğu için Dünya’da çektiğiniz fotoğrafta saç teliniz kısmen görülebilirken Ay’da bu tamamen görünmez olabilir (Görsel 1'e bakınız). Ek bilgi olarak da fotoğraf filmleri iki türlü taranarak dijital ortama aktarılabilmektedir. Biri, hepimizin bildiği masaüstü tarayıcılar (scanner) yoluyla yapılır. Bu tarayıcılar ne kadar kaliteli olurlarsa olsunlar, 35mm'lik bir diayı "detaylı" taramakta yetersizdirler. Geçmişte (2005-2006 öncesi) basın-yayın işiyle uğraşmış olanların da bildiği gibi masaüstü bir tarayıcıda taranmış hiçbir fotoğraf filmi baskıya gönderilmez, çünkü görüntü kalitesi çok düşüktür. Bunu önlemek için, fotoğraf filmleri "tambur tarayıcı" denilen bir cihazla taranır. Büyükçe bir cam silindirin üzerine yapıştırılan dialar büyük bir hızla döndürülerek, çok hassas bir okuyucu sensör tarafından satır satır okunarak sayısallaştırılır. Bu tarz bir tarama, tek bir 35mm film için 15 dakikadan fazla sürer. Ayrıca tambur tarayıcılar çok büyük ve çok pahalı (onbinlerce dolar) olduğu için sadece büyük matbaalarda bulunur. Dolayısıyla NASA'nın diaları 1990'lı yıllarda tambur tarayıcı ile tarayıp halka sunmasını beklenemez. Ancak, 2000'li yılların ortalarında bu cihazların fiyatları makul seviyeye ulaştığında böylesi kaliteli tarayıcılar kullanılarak fotoğraflar yeniden taranıp çok daha net olarak halka sunulmuştur.

Görsel 1


İddia 2: Bazı fotoğraflarda artı işaretleri düz durmuyor.

Bu estetik sebeplerden dolayı yapılmıştır. Mesela Görsel 2’de ufuk çizgisi düz görünsün diye fotoğraf biraz döndürülmüştür.

Görsel 2


İddia 3: Fotoğrafların kalitesi şaşırtıcı derecede iyidir.

Apollo astronotları 70mm'lik film dergisi olan Carl Zeiss optikli Hasselblad 500 EL/M Data kameralarıyla birçok sayıda düşük-kaliteli fotoğraflar da çekmiştir. NASA ise en iyi örneklerini paylaşmıştır.


İddia 4: Fotoğrafların hiçbirinde yıldızlar görünmüyor. Apollo 11 astronotları da görev sonrası basın toplantısında hiç yıldız görmediklerini söyledi.

Astronotlar gün ışığında çıplak gözle yıldızlara bakmaktan bahsediyordu, sonuçta tüm görevler gündüz vakitlerinde gerçekleşti. Ay’ın yüzeyinden (ve astronotun üzerinden) yansıyan Güneş ışınlarından dolayı daha düzgün fotoğraflar çekebilmek için kameranın daha az ışık almasını sağlayan ışık düzengeci küçültüldü (Güneşli bir günde gözlerinizi kısmanız gibi). Bu şekilde arka plan simsiyah görünmektedir. Aynı efekt Dünya’da da görülebilir (Görsel 3'e bakınız). Ayrıca poz süresi de kısa tutuldu. Yıldızların görülmediği farklı fotoğraflar da mevcuttur (Görsel 4'e bakınız). NASA arşivlerine bakarsanız bir sürü örnek bulabilirsiniz.

Görsel 3

Görsel 4


İddia 5: Gölgelerin açıları tutarsızdır. Bu birden fazla ışık kaynağının olduğunu gösterir.

Işığı sağlayan tek kaynak Güneştir, ancak Dünya'dan, Ay'ın yüzeyinden ve objelerden de ışığın yansıdığı da unutulmamalıdır. Ay'ın yüzeyi düz bir eğime sahip olmadığını da göz önünde bulundurmamız gerekir, bu yüzden kraterlerin içine ve tepeciklerin üzerine gelen gölgeler uzun ya da kısa olabilir ve farklı açılara da bakabilir. Hangi açıdan baktığınız ve objelerin arasındaki mesafeler de bu durumda önemli olabilir. Benzer bir efekti Dünya'da da görebilirsiniz (Görsel 5'e bakınız). Üstelik, iddia edildiği gibi birden fazla ışık kaynağı olsaydı (stüdyo ışıkları gibi), neden birden fazla gölge de görünmüyor?

Görsel 5


İddia 6: Aynı arka plana sahip fotoğraflar bulunmaktadır oysa bunların arasındaki mesafeler kilometrelerce uzaktır. Bu tüm fotoğraflar için aynı arka planın kullanıldığını gösterir.

Görülen arka planlar birebir aynı değildir. Bir yerden bir yere gidince uzakta yer alan bölgelerin konumu küçük bir oranda değişmektedir. Arabanızla dağlık bir alana girdiğinizi düşünün. Yüzlerce metre boyunca yol alsanız bile çok uzakta yer alan dağların konumu bakış açınıza göre az oranda değişmiştir, ancak bu oran öylesine küçük olabilir ki sanki hiç hareket etmemiş gibi hissedebilirsiniz. Ay'da benzer arka planların kullanıldığı iddiada en çok öne sürülen fotoğraflar Görsel 6'deki fotoğraflardır. Bunlar Apollo 15 görevinde iken çekilmiştir. Atmosferin ve toz pusunun olmadığı Ay'da uzak objelerin mesafesi anlaşılmaz oluyor, bu yüzden bunlar sanıldığından daha yakın görünebiliyor. Astronotlar görevleri sırasında hareket ederken bu sebepten dolayı dikkatli hareket etmeleri gerekirdi, çünkü fark etmeden uzak gibi görünen bir bölgede bulunan kraterin içine düşebilirlerdi. Bir obje birkaç metre önünüzde gibi görünebilir iken, gerçekte onlarca ve hatta yüzlerce metre ötede bile olabilir. Görsel 6'da gösterilen fotoğraflardaki dağlar bu sebeple kilometrelerce uzaklıkta yer almaktadır (soldaki dağ "Apennine Front", sağdaki dağ "Mount Hadley Delta").

Görsel 6


İddia 7: Çekilen fotoğraf sayısı çok fazladır. 50 saniyede bir fotoğraf çekilmiştir.

Böylesine muhteşem bir görevde elbette birçok sayıda fotoğrafın çekilmesi anlaşılabilir bir durumdur (sonuçta siz bile birkaç günlüğüne tatile gittiğinizde de yüzlerce fotoğraf çekebilirsiniz, bir de Ay'a gittiğinizi bir hayal edin!), ve aralarından en iyileri de seçilip insanlarla paylaşılmıştır. İsterseniz Apollo 11 görevinde çekilen 857 siyah-beyaz ve 550 renkli fotoğrafı Lunar And Planetary Institue sitesinden bakabilirsiniz. Peki görevlerin süreleri belli iken ve bu kadar sayıda fotoğraf varsa, diğer aktivitelerin haricinde nasıl bu kadar sayıda fotoğraf çekilebilmiştir? Her 50 saniyede 1 fotoğrafın çekildiği hesaplamaları sadece tek bir astronotu hesaba katmaktadır, ancak her Ay görevinde Ay'ın yüzeyine 2 astronot inmiştir. Apollo 11 görevinde 4 tane 70mm'lik kamera taşınmıştı ve birkaç ayarlarla bunların her saniyede iki fotoğraf çekilmesi sağlanıyordu. Zaten fotoğrafları incelerseniz bu çekimlerin art arda yapıldığını da görebilirsiniz.


İddia 8: Bir taşın üzerinde "C" işareti bulunmaktadır. Bu objenin bir stüdyo eşyası olduğunu göstermektedir..

"C" işareti orijinal fotoğrafta hiç görünmüyor. Fotoğrafın sonraki baskılarında ortaya çıktığı görülüyor, bu da ya basımda bir tür hata ya da bir saç teli veya benzeri bir şey olabilir (Görsel 7'ye bakınız).

Görsel 7


İddia 9: Avustralya’da yaşayan Una Ronald adında yerli bir bayan Apollo 11'i izlerken televizyonda sağ alt karede 2-3 saniyeliğine bir Coca Cola şişesinin yuvarlandığını gördüğünü belirtti. Aynı zamanda Ay'a inişten 10 gün sonra "The West Australian" gazetesinde kola şişesi mevzusu hakkında bir şeyler yazdıklarını belirtmişti.

Una Ronald'ın gerçek bir kişi olup olmadığı bilinmiyor. Gerçek bir kişi olsaydı bile, Dünya'da hiç kimsenin göremediği ve göremeyeceği bir şeyi gördüğünü iddia etmiş oluyor. Bununla beraber, yapılan iddiaya dair hiçbir gazete raporu ya da kayıt bulunmamıştır. İddiada Una'nın Ay inişlerini canlı izleyebilmek için gece geç saatte ayakta durduğu belirtilmektedir, ancak Ay inişlerin olduğu vakitlerde Avustralyalılar bunu gündüz vaktinin ortalarında izlemişti. Özetle bu iddia kendi kendini çürüten bir uydurmadan ibarettir.


İddia 10: "Moon Shot" (Ay Vuruşu) adlı bir kitap Ay'da bir astronotla beraber bir golf topuna vuran Alan Shepard’a çok benzeyen bir kompozit fotoğraf (orijinal fotoğrafın üzerine yeni şeyler eklenen bir fotoğraf) içermektedir.

Editörler kitap için gerçek fotoğrafları kullanmak istemiyordu çünkü görüntüler pürüzlü bir görünüme sahipti (Görsel 8'e bakınız). Kitabın baskısını yapanlar da NASA çalışanları değildi.

Görsel 8


İddia 11: Bazı fotoğraflarda sanki büyük bir sahne ışığı kullanılmış gibi sıcak bölgeler (hot spots) bulunmaktadır.

Astronotların üzerinden ışığın yansıtıldığını zaten belirtmiştik. Yayınlanan fotoğraflar yüksek-kontrastlı kopyalar olduğu için bir tür sahne-ışığı efekti görülebilmektedir. Orijinal fotoğraflar da ise bu ışık daha eşit bir şekilde dağılmıştır bu yüzden böyle bir efekt orijinal fotoğraflarda pek görülmemektedir. Apollo 11 görevinde çekilen Buzz Aldrin'in fotoğrafının kopyaları orijinalinden daha çok tanınmaktadır ve bu efekt burada daha rahat bir şekilde görülmektedir (Görsel 9'a bakınız). Eğer orijinal fotoğrafın yanındaki kopyaya dikkat ederseniz astronot Buzz Aldrin'in tepesinde bir siyah bant bulunmaktadır. Bu fotoğrafa biraz denge vermek için yapılmıştır, yani tekrardan estetik bir sebep bulunmaktadır. Bununla beraber Ay'da bulunan çukurlardaki tozlar da küçük cam daireleri gibi ışığı yansıtmaktadır. Islak çimendeki damlacıklar da benzer bir şekilde ışığı yansıtmaktadır, bu da çekilen fotoğrafta oluşan gölgenin etrafında bir parlaklığı oluşturur (Görsel 10'a bakınız). Bu efekte "Heiligenschein" denmektedir.

Görsel 9

Görsel 10


İddia 12: Ay'a ayak basan Neil Armstrong'un görüntüsünü kim çekmiştir?

Neil Armstrong'un ilk adımları Ay Modülünün dışına takılan bir kamera tarafından çekilmiştir. Görsel 11'deki görüntü televizyon ekranından çekilmiştir. Daha belirgin olabilmesi için düzeltilen görüntüleri de mevcuttur.

Görsel 11


İddia 13: Astronotlar yolculuk sırasında Van Allen radyasyon kemeri ve galaktik çevre radyasyonu sebebiyle hayatta kalamazdı.

Van Allen kemerleri "iç kemer" ve "dış kemer" olarak iki kısımdan oluşmaktadır ve Güneşten gelen partiküller Dünya'nın manyetik alanı içerisinde hapsolunmaktadır (Görsel 12'ye bakınız). Üçüncü bir kemer de bulunmaktadır ancak geçicidir. En tehlikeli olanı içteki kemerdir, ama buna rağmen Apollo uzay aracı iç kemeri birkaç dakikada ve dış kemeri de bir buçuk saatte geçmiştir. Uzay aracındaki alüminyum gövde astronotları iyonlaşan radyasyondan korudu. Apollo görevleri için Van Allen radyasyonun çok zararlı olduğu iddiaları bizzat onları keşfeden Dr. James Van Allen tarafından çürütüldü. Bununla beraber, alınan radyasyon oranı nükleer enerji alanında bir sene boyunca çalışanların aldığı radyasyon oranına yakın olduğu söylenebilir. Kısacası, ortada herhangi bir risk yoktu, üstelik bir kişinin radyasyon hastalığına yakalanması için 100-200 rem, ölmesi için de 300+ rem dozajı gerekirdi, oysa astronotların aldığı radyasyon oranı 1 rem idi (Bakınız: Roentgen Equivalent Man). Daha fazla bilgi için buraya, buraya ve buraya bakabilirsiniz.

Görsel 12


İddia 14: Kameralardaki filmler radyasyondan dolayı kararırdı.

Film metal konteynerlerde tutulduğu için bulanıklaşma önlenmiştir.


İddia 15: Gündüz zamanı Ay'ın yüzeyi o kadar sıcak oluyor ki kameralardaki filmlerinin erimesi gerekirdi.

Ay'ın yüzeyine değmediği sürece ısıyı cihazlara düzgünce aktaracak bir atmosfer yoktur. Bir vakumda sadece radyasyon bir ısı aktarma mekanizmasıdır. Zaten inişler ona göre ayarlanmıştır ve Güneş ışınları direk filmlerle temas etmemiştir. Artan sıcakları karşılamak için de soğutucu sistemler kullanılmıştır.


İddia 16: Apollo 16 ekibi Ay'a giderken büyük bir Güneş patlamasının yaşanmasıyla hayatta kalamazdı.

Apollo 16 görevi sırasında büyük bir Güneş patlaması yaşanmadı. 1972 yılın Ağustos ayında büyük Güneş patlamaları yaşanmıştı ancak bunlar Apollo 16 Dünya'ya döndükten sonra ve Apollo 17 Dünya'dan ayrılmadan önce gerçekleşmişti.


İddia 17: Ay'da rüzgar olmadığı halde Ay'daki bayrak dalgalanıyordu.

Bayrak Г şeklindeki bir çubuğa bağlıydı ve böylece bayrağın kendisi Dünya'da bulunan rüzgarsız bir bayrak gibi aşağı düşmüyordu. Bayrağın kendisi katlanmış bir haldeydi ve çıkartıldığı zaman astronotlar bayrağı dikerken onu düzeltmek yerine dalgalanır gibi görünmesini tercih etti. Astronotlar bayrağı tutunca direkt hareket ettiğinden dolayı bayrağın kendisi de hareket ediyordu. Bayrak direğinin kendisi astronotun hareket ettirmesinden sonra sabitlenene kadar hareket etmeye devam etti çünkü Ay'da atmosferin olmaması bayrağın hava direnciyle karşılaşmasını sağlamıyordu bu sebeple Dünya'ya oranla daha uzun bir süre boyunca sallanabiliyor. Rüzgarın olmamasıyla beraber bu durumun haricinde hiçbir video kaydında bayrağın kendi başına dalgalandığı görülmemektedir (Görsel 13'e bakınız).

Görsel 13


İddia 18: Nemin olmamasına rağmen Ay'ın yüzeyindeki ayak izleri beklenmedik bir şekilde iyi korunmuştur.

Ay'daki toz parçacıkların farklı boyutları ve şekilleri vardır bu yüzden Dünya'daki kumlar gibi davranması beklenemez. Bu parçacıkların sivri kenarları olduğu için birbirlerine daha iyi tutunabiliyorlar, ayrıca bir vakumun içerisinde bulunduğunu da unutmamalıyız. Astronot bu yüzeye bastığı zaman oluşan şekil sabit kalabiliyor ve bunun için de nemin bulunmasına gerek yoktur (Görsel 14'e bakınız). Astronotlar bu durumu talk pudrası ya da ıslak kumun üzerinde yürümeye benzettiler.

Görsel 14


İddia 19: Ay İnişleri ya bir ses sahnesinde (ses geçirmez bir yapı ya da oda) ya da bir çölde çekildi ve astronotlar da sanki Ay'dalarmış gibi ağır çekimler yapıldı. Bu çekimleri iki kat hızlı bir şekilde oynattığınız zaman görüntüler Dünya'da çekilmiş gibi görünmektedir.

Astronotlar araçlarını kullandıklarında tekerlekten dolayı yüzeydeki toz havaya yükseliyordu. Esas olay ise bu tozun kendisi parabolik bir yay gibi yükselip her yere yayılmak yerine olduğu gibi yüzeye geri iniyordu. Astronotların yürüyüşleri de Dünya'da taklit edilemez ancak böyle bir taklit başarılsa bile, Ay'da kullanılan araçtan dolayı yükselen tozun durumu hiçbir şekilde taklit edilemez. Bununla beraber Apollo 15 görevinde David Scott bir çekiç ile bir şahin tüyünü aynı anda bıraktı ve ikisi de aynı anda yere çarptı. Bu durum onun bir vakum içerisinde bulunduğunu kanıtlıyordu. Buradan izleyebilirsiniz.


İddia 20: Ay Modülleri inişte bir çukur oluşturmadı. Kalkışta da tozun dağıldığı görülmedi.

Ay Modülü yüzeye yaklaştığı zaman 2 metreye yakın iniş sondaları yüzeyle temas edince iniş motorları kapatıldı. Komplo teorisyenleri bu esnada modülün roket egzozuyla iniş için 10,000 pound (4500 kilogram) kadar güç uyguladığını iddia etseler de gerçekte kullanılan güç 3000 pound (1400 kilogram) kadardı, sonuçta Ay'ın çekim kuvveti Dünya'nın 1/6'sı kadardır. İniş sırasında yüzeyde bulunan toz dağıldı (İddia 19'da belirttiğimiz gibi bu toz Dünya'daki tozlar gibi her yere yayılmak yerine iniş yerinden uzaklaştı) ve altta yer alan sert zemin yüzeye çıkmış oldu. Bu toprak yapısının (Lunar Regolith olarak bilinir) sert olmasıyla beraber iniş motorları da kapalı olduğu için bir çukurun oluşmaması normaldi. Motorlar açık olsaydı bile yine de bir çukurun (ya da kraterin) oluşması beklenemezdi. Örneğin DC-X test uçuşun programında uçuşlardan birinde bir roket acil bir iniş yaptı ve zemine uygulanan güç 60,000 pound (27,200 kilogram) kadardı. Bu motorun uyguladığı kuvvet çölde yaptığı iniş yerinde çok belirgin olmayan bir iz oluşturduğu halde hiçbir şekilde bir krater oluşturmamıştı. Bununla beraber iniş sırasında Ay Modülünün altında yer alan tozlar dışarıya atıldığı için kalkış sırasında yeniden tozun dağıldığı görülmesi de beklenemezdi.


İddia 21: Kalkış roketin ikinci aşamasında ve/veya Ay Modülün çıkış aşamasında bir alevlenme görülmedi.

Ay’da atmosfer olmadığından bir alevlenmenin görülmemesi anlaşılır bir durumdur. Bununla beraber Ay Modüllerinde yakıt türü için Aerozine 50 ve itici güç için de Dinitrojen Tetroksit kullanılmıştır. Dünya’da iken biraz daha belirgin olabilir ancak Ay’da iken egzoz gazları görünmeze yakın bir görünüme sahiptir (Görsel 15'e bakınız).

Görsel 15


İddia 22: Apollo 11 ineceği yerden daha uzak bir yere indiği halde Apollo 12 hedefine tam ulaşarak Surveyor 3 sondasından sadece 200 metre uzaklığına inmiştir.

Apollo 11’in iniş yeri normalde inilmesi gereken yerden güney-doğu yönünde birkaç kilometre ötesindeydi. Bunun sebebi inilmesi gereken yerde orta büyüklükte bir kraterin yakınlarında kaya parçaların bulunmasından dolayıydı. Bununla beraber Ay Modülü ile Komuta Modülü arasındaki tünelde yer alan basınç bütünüyle azaltılamadığı için ayrılma esnasında Ay Modülü kaçak havanın itmesiyle beklenenden daha yüksek bir yörünge hızına çıkmasını sağladı. Bu problem Apollo 12’de yaşanmadığı için belirlenen yerde inilebildi, Surveyor III uzay aracının yanına da gidilebildi (Görsel 16'ya bakınız). Yine de yaşanılan bu durum Apollo 11 görevini engellemedi ve güvenli bir iniş yapılabildi.

Görsel 16


İddia 23: Ay inişlerin hepsi Richard Nixon devlet başkanı iken gerçekleşmişti, ancak başka hiçbir zamanda, hele onlarca sene sonra bile teknoloji bu kadar ilerlemişken bir daha Ay'a gidilmedi.

Bütçe konusundaki sıkıntılar haricinde Apollo’nun Ay inişlerindeki başarılı görevlerinden sonra hedef daha da ilerisine gitmek oldu (mesela Mars gezegenine insanlı uçuş yapmak gibi). Ay’a gitmenin birkaç bayrak dikmekten ve birkaç adım atmaktan öte belirli bir amaç için gidilmesi gerektiğini belirten NASA çalışanların haricinde gelecek yıllarda birkaç gün yerine orada birkaç hafta ya da ay kalınabilmesi için bazı çalışmaların yapıldığı da söylenmektedir. Geçmiş görevlerde yaşanılan sıkıntılar göz önünde bulundurarak bunların üstesinden gelebilmek için farklı çalışmaların yer aldığı bilinmektedir. Bu sorunları anlamak ve gelişen teknoloji ile bunların üstesinden gelebilmek gelecek nesillerin farklı gezegenlere yerleşme sürecini kolaylaştırabilecektir. Ek bilgi olarak Ay'a gitmek teknolojik bir sorun olmaktan çok parayla ilgili bir sorundu. Hem ABD hem de Rusya bu yarışta yüklü miktarlarda para harcadı. Daha sonralarında ABD kamuoyu ve kongresi Ay yolculukları için halka ait paranın boşa harcandığını düşünmeye başladı, halkın kendisi de bu tarz görevlere duyduğu ilgiyi de zamanla yitirmişti, öyle ki bazıları harcanan paralar için protestolarda bulundu. Bu durum olumsuz bir şekilde geri yansıdı ve son Ay seferlerini canlı yayınlayacak TV kanalı dahi bulunamıyordu çünkü reytingler fazlasıyla düşmüştü.


İddia 24: Ay ile Dünya arasındaki mesafe 400,000 kilometreye yakın iken aralarındaki iletişim 2 saniyelik gecikmeli olmalıydı.

Bu 2 saniyelik gecikme bütün kayıtlarda görülmektedir zaten, ancak belgeseller için bu gecikmeler eş-zamanlı bir hale getirilmiş olabilir.


İddia 25: Astronotlar Ay Modülü ile Komuta Modülünü birbirine bağlayan tünelin arasından uzay giysileri ve arka çantalarıyla geçemezdi çünkü tünelin kendisi bunun için fazlasıyla dardı.

Astronotların uzay giysilerini ve arka çantalarını takıp tünelden geçemeyeceği kısmı doğrudur. Ancak böyle bir durumun yaşanmasına da gerek yoktu çünkü bunlar zaten Ay Modülün içinde yer alıyordu, yani bir modülden diğer modüle taşımaya gerek kalınmadı.


İddia 26: Avustralya’daki Parkes Gözlem Evi bütün Dünya’ya ilk Ay yürüyüşün irtibatını sağlayacaktı ancak asıl iletişimin kurulmasından 5 saat öncesinde geri çekilmeleri söylendi.

İlk Ay yürüyüşün zamanlaması inişten sonra değişti, bu sebeple Parkes’in irtibatı daha sonrasında sağlaması normal bir durumdur.


İddia 27: Ay’da garip ışıklar görüldü.

Bazıları için bu garip ışıklar UFO iken, bazıları için de bunlar stüdyo ışıklarıdır. Her türlü ikisi de doğru değildir. Görülen şey gerçekte lens parlamalarıdır ve dikkatle bakılırsa Güneş ışığının geldiği hizasındalar (Görsel 17'ye bakınız).

Görsel 17


İddia 28: Telemetri içeren Apollo 11 veri kasetleri ile ilk Ay yürüyüşün kaliteli videoları kayıp.

Apollo aracı sürekli olarak telemetri iletimlerinde bulunmuştur. Bilmeyenler için telemetri bir sistem ya da tesisin uzaktan kablo veya kablosuz olarak izlenmesi veya kontrol edilmesidir. Amatörler bile Apollo iletişimlerini radyolarından dinleyebilmiştir. Uzay aracı Ay'a yaklaştıkça Doppler Etkisinden dolayı iletim frekansları değişmektedir. Komuta Modülü Dünya'ya yaklaşınca da bu frekanslarda bir değişim görülmektedir. Radyo teleskopları olan her ulus bu değişimleri kolayca saptayabilir. Bu durumda özellikle Ruslar böyle değişimlerin yer alıp almadığına dikkat ederdi ve eğer herhangi bir sahtekarlık tespit edilseydi, bunu ilk Ruslar kendileri ifşa ederdi. Kaybolan videolar konusuna da gelirsek, ilk Ay yürüyüşünün canlı yayınlanan "kaliteli" videoları yoktur. Dünya'ya gönderilen canlı yayın sinyalleri oldukça düşük çözünürlüğe sahipti. Bunun yanında, ABD ile Avrupa arasındaki yayın standardı farkı (pal-ntsc-secam) nedeniyle, yayının doğrudan Dünya televizyonlarına verilmesi, dönüştürme işlemi nedeniyle çok zordu. Bu nedenle, yayın bir perdeye yansıtıldı ve tüm TV kanalları çekimlerini bu perdedeki yayının üzerinden yaptı. Bu yayınlar kaydedilmişlerdi. Ancak, kayıtlar perdeye yansıyandan daha kaliteli değildi. Sonrasında arşive kaldırılan orijinal kayıtlara yıllar boyunca ihtiyaç duyulmadı. Sonraki yıllarda görüntü işleme teknolojilerindeki gelişme nedeniyle görüntülerin yeniden restore edilerek kalitelerinin artırılması gündeme geldiğinde, arşivlendikleri yerde bulunamadılar. Bu normaldi, çünkü orjinallere hiç ihtiyaç duyulmamıştı. Ancak, daha sonra orijinal kayıtlar bulundu ve bir kısmı restore edilerek yayınlandı. Buradan bakabilirsiniz. Burada şunu da söylemek gerekiyor; film restorasyonu (özellikle düşük çözünürlük söz konusu olunca) çok pahalıya malolur. NASA gibi bütçesi belli bir kurumun videoları restore ettirmek için para ayırması oldukça güç. Star Trek gibi, Dünya'da milyonlarca hayranı bulunan bir dizi serisinin bile, orijinal çekimleri çok kaliteli olduğu halde restorasyona tabi tutulması 2006 yılında mümkün olabildi. Üstelik, yapımcı bu restorasyondan milyonlarca dolar kazanacağı halde, çok uzun yıllar beklemek zorunda kaldı. Oysa NASA, restorasyondan para kazanmayacak, aksine milyonlarca dolar kaybedecekti, ve kaybetti de.


İddia 29: "2001: A Space Odyssey" filmin direktörlüğünü yapan Stanley Kubrick Apollo 11 ile 12 görevlerinin çekimini yapmıştır.

1968 yapımlı "2001: A Space Odyssey" adlı filmin yönetmeliğini yapan Stanley Kubrick'in Apollo görevlerinin görüntülerini oluşturduğu iddia edilmiştir. NASA'nın gizli bir şekilde film yönetmeni Stanley Kubrick ile görüştüğü öne sürüldü. Ancak bu komploda bazı kusurlar var. Yayınlanan film ilk Ay inişinden evvel çıkmıştı ve Kubrick'in tasvir ettiği Ay yüzeyi gerçek görüntülerden çok daha farklıydı. Filmin yapımı için Kubrick'in NASA'dan Frederick Ordway ile Harry Lange'i çağırdığı bilinmektedir, ancak birçok kez belirtildiği gibi, Ay'da yaşanılan şeylerin Dünya'da taklidi yapılamazdı.


İddia 30: Ay'dan ayrılınca kalkışın görüntülerini kim çekti?

Ay aracının üzerine uzaktan kontrol edilebilen bir kamera yerleştirilmişti. Bu kamera Houston'daki Görev Kontrol merkezinden kontrol edildi. Yaşanılacak 1.3 saniyelik gecikme için kameraya sinyal erkenden gönderildi, böylece Ay Modülün kalkışı izlenebildi (Görsel 18'e bakınız).

Görsel 18


İddia 31: NASA neden tüm tartışmaları bitirmek için Hubble teleskobuyla Ay’ın yüzeyinde ekipmanların görüntülerini çekmiyor?

Hubble Uzay Teleskobu sayesinde nebulalar gibi hem aşırı büyük hem de muhteşem görüntülere bakabildik. Ancak demin de belirttiğimiz gibi "büyük" şeyler görüntülenmektedir. Ay'daki ekipmanlar ise görüntülemek için fazlasıyla küçüktür. Hubble'ı Ay'a doğru çevirseydik, en küçük 100 metre kadarlık bir kısmı görüntüleyebilirdi. Ay'da geriye bırakılanların genişliği ise en fazla 10 metre kadardı. Ancak buna rağmen NASA'nın LRO (Lunar Reconnaissance Orbiter) uzay aracı, 24 kilometre yükseklikten aldığı görüntülerde Apollo programında bırakılan izleri ve ekipmanları görüntüleyebildi. Buradan bakabilirsiniz.


İddia 32: Capricorn One filminin bütçesi 4 milyon dolar iken Ay Görevlerine yaklaşık 40 milyon dolar harcanmıştır. NASA böyle bir bütçeyle rahatça Ay İnişlerini gerçekmiş gibi gösterebilirdi, üstelik görev ile filmin arasında benzerlikler de bulunmaktadır.

"Capicorn One" filmi Ay inişlerinden seneler sonra 1978 senesinde yapılmıştı. Filmin ana konusu NASA'nın sahte bir Mars görevi düzenlemesiydi. FOX kanalı bu program ile bir sansasyon yaratmaya çalışıyordu, ancak ne olursa olsun, belirttiğimiz gibi Ay'da görülen fenomenlerin taklidi Dünya'da yapılamazdı. Bu durumda Ay'da görülenlerin neden öyle göründüğüne dair (mesela tozun yükselişi gibi) yapılacak hesaplamalar ile Dünya'da yapılacak hesaplamalar arasında farklar içerirdi.

Görsel 19


İddia 33: Ay İnişlerinin sahte olduğunu düşünen araştırmacı Bill Kaysing bu göreve ait başarı oranının 60,000’de 1 olduğunu belirtmiştir.

Komplo teorisyeni olan Bill Kaysing başarılı bir görevin gerçekleşmesi için bu olasılığının %0.0017 (yani 60,000'de 1) olduğunu hesap etti. Doğrusu 1960'ların ortalarında Florida'daki Genel Elektrik Şirketi'nin (General Electric Compnay) Apollo Destek Departmanı NASA için görevlerin emniyeti konusunda kapsamlı çalışmalar yürüttü ve tüm sistemlerin bütün modelleri çalışmalarda içerildi. Bilgisayar simülasyonları ile farklı senaryolar da ele alındı. Bu çalışmaların sonuçlarına bakılırsa Ay'ın yüzeyine inme ve Dünya'ya sağ salim dönme olasılıkları hiçbir şekilde %90'nın altına düşmedi.


İddia 34: NASA çalışanların ölümlerine ne demeli?

10 tane astronotun gizemli bir şekilde öldürüldüğü iddia edilmiştir ve bunun arkasındaki sebebin NASA'nın bu kişileri susturmaya çalışmasıdır. Ancak durum böyle değildir. Hayatını kaybeden kişiler şunlardı: Ed Givens (araba kazası), Ted Freeman (T-38 kazası), C.C. Williams (T-38 kazası), Elliot See ve Charlie Bassett (T-38 kazası), Gus Grissom, Ed White ve Roger Chaffee (Apollo 1 yangını). Geriye 2 kişi kalıyor, ve bu kişiler FOX'un "Komplo Teorisi: Ay'a Gittik Mi?" programında yer alan konuşmacılar tarafından gösteriliyor, ancak bu 2 kişi birer astronot değildi. Mike Adams bir X-15 pilotu idi ve test uçuşta hayatını kaybetmişti. Diğer kişi ise Robert Lawrence, Hava Kuvvetleri İnsanlı Yörünge Laboratuvar (Air Force Manned Orbiting Laboratory) pilotu idi ve o da bir jet kazasında hayatını kaybetti. FOX programı aynı zamanda Apollo 1 yangınında ölen Gus Grissom'un uzay programını eleştirdiği için öldürüldüğünü ileriye sürdü, ancak bu iddianın kendisi de doğru değildir çünkü Gus bu programda oldukça hevesliydi.


İddia 35: Ay Modülüne ait iniş motorların sesi duyulmadı.

Dünya'da bir roket motoru çok ses çıkarır. Bu sesler yüksek hızda çalışan egzoz jetinden ve çevreleyen atmosferden kaynaklanmaktadır. Ancak Ay Modülü bir vakumun içerisindeydi ve astronotların mikrofonları da uzay giysilerinin içindeydi. Astronotlara ait mikrofonlar yakın civarda yayılan sesleri algılayabilecek türden olduğu için de sadece astronotların sesleri duyulabiliyordu.


İddia 36: Bir binanın içinde uzay giysilerini giymiş çalışanlar görülmektedir.

Bu tarz fotoğraflar Ay inişlerinin sahte olduğunu göstermek için iddiacı kimseler tarafından etrafta paylaşıldı. Gerçekte bu fotoğraflar Ay görevleri için Dünya'da önceden yapılan hazırlıkların görüntüleriydi. Zaten NASA da bu fotoğrafları hiçbir şekilde gizlemedi ve Ay'da çekildiklerini de iddia etmedi.


İddia 37: Prototipleri bile Dünya'da sorun çıkarırken nasıl oluyor da test edilmemiş Ay Modülü Ay'a 6 kere sefer düzenleyebildi ve inişi gerçekleştirebildi? Öyle ki bir test sırasında Neil Armstrong bile aracı kontrol edemeyip çıkmak zorunda kalmıştı.

Asıl Ay Modülünü kontrol edebilmeyi öğrenmek için Apollo astronotları LLTV'yi (Lunar Landing Training Vehicle, yani Ay İnişi Antrenman Aracı) ve LLRV'yi (Lunar Landing Research Vehicle, yani Ay İnişi Araştırma Aracı) kullanıyorlardı. İddia edildiği halde bu araçlar Ay Modülünün birer prototipi değil, birer test aracıydı. Test edilmediği iddia edilen Ay Modülleri de geliştirildikleri süreç boyunca durmadan test edildiler. Örnek olarak iniş ve çıkış motorları NASA White Sands test tesisinde yürütülen bir program ile geliştirildi. Apollo 9 görevinde Dünya yörüngesinde Ay Modülü ile ilk insanlı uçuş test etmiş oldu ve Apollo 10 da Ay'ın yüzeyine 15 kilometre yaklaşabilmişti. Bunların hepsi sonraki görevler için ön hazırlık olmuştu ve bu elde edilen başarılar binlerce çalışanın senelerce verdikleri uğraşlarla gerçekleşti. Neil Armstrong konusuna da gelirsek, kendisi bir test uçuşu sırasında LLRV jeti idare etmek için helyum basınçlandırma sistemi çalışmayınca araçtan çıkmak zorunda kalmıştı, aracın kendisi de dengesiz olup yere çakıldı (Görsel 20'ye bakınız). Bu olayın haricinde LLRV ve LLTV ile yüzlerce başarılı uçuş gerçekleştirildi. Bu iddiaya verdiğimiz cevapla beraber bir de İddia 44'e bakmanızı tavsiye ederiz.

Görsel 20


İddia 38: Uzay giysilerin zorluğuna rağmen astronotlar kadrajsız ve pozometresiz nasıl düzgün fotoğraflar çekebildiler?

NASA, Ay'da çekilecek fotoğraflara çok büyük önem veriyordu. Ancak Ay'da astronotların fotoğraf makinelerini hantal uzay giysileri içinde kontrol etmeleri ve çekecekleri yeri kadraja almaları çok zordu. Bu nedenle makinaların kullanımı olabildiğince basitleştirildi ve tek bir düğmeye basmaya indirgendi. Daha sonra, uygun bir geniş açı objektif makinalara yerleştirilerek, astronotların göğüs kısmına monte edildi. Astronotun tek yapması, fotoğrafı çekeceği yere dönmek ve denklanşöre basmaktı. Ancak, bunun da antremanı gerekiyordu ve bu yüzden Astronotlara, gündelik hayatlarında makinayı "göğüslerinde" kullanma emri verildi. Öyle ki, izinli günlerinde ailelerinin yanlarına gittiklerinde dahi göğüslerine bağlanmış kameralarla geziyorlar, sürekli fotoğraf çekiyorlardı.


İddia 39: Neden Ay'a geri dönülmedi ve neden Ruslar da birilerini göndermedi?

İddia 23'te bu konuya kısa bir cevap yazmıştık zaten. NASA 1969 ile 1972 seneleri arasında Ay'a 12 adam gönderdi ve Ay İnişleri konusunda 6 başarılı görev gerçekleştirildi. Peki neden bunca zamandır geri gidilmedi? Alınan onca tedbir ve yapılan bütün çalışmalara rağmen yine de her şekilde bir risk bulunabilmektedir, bu yüzden insan gönderince sağ salim gidip gelmeleri önemlidir. Bununla beraber gitmek için de belirli amaçların olması gerekir, sonuçta bu kadar pahalı bir görev için (enflasyonu hesaba katmak gerekir) keyfi olarak Dünya'dan Ay'a yolculuk yapılamaz. ABD ile Rusya arasında yapılan uzay yarışında kazanan ABD olunca Rusya Ay'a insanlı uçuş yapmaktan geri çekildi, ama buna rağmen ilerleyen yıllarda Ay'a araçlar gönderdi. Ruslar birçok ilki gerçekleştirebilmişti, ancak ABD sürelerini iyi kullanarak daha metodolojik bir şekilde çalıştı, bu da daha ileri bir teknolojiye sahip olmalarını sağladı. Bununla beraber bazı ilklere de imza attılar: Araç-içi bilgisayar, güç için yakıt hücreleri, uzayda araç kenetleme vs. Rusya da uzay yarışında elinden geleni yapmaya çalıştı, ancak 1969 senesinde iki kere gerçekleştirdikleri (ilki 21 Şubat, ikincisi de 3 Temmuz tarihinde) N1 roket fırlatmaları fırlatma rampalarında patladı ve fırlatma kompleksin çoğunu yok etti.


İddia 40: Dünya'daki teleskoplarımız Ay'ın yüzeyindeki ekipmanları görebilmesi gerekirdi.

İddia 31'e tekrar bakmanızı tavsiye ederiz. Dünya'daki en büyük teleskop Hawaii'de bulunan 10 metrelik Keck teleskobudur. Buna rağmen Dünya'daki hiçbir teleskop 400,000 kilometre uzaklıktaki Ay'ın üzerinde yer alan Apollo ekipmanlarını görüntüleyemez. Bu konuda yapılan hesaplamalar üzerine şuradaki yazıyı okuyabilirsiniz.


İddia 41: Amerika halkının %20’si Ay İnişlerinin sahte olduğuna inanıyor.

1999 senesinde yapılan Gallup anketine göre bu oran aslında %6'dır. %20 gibi bir oranı öne sürenlerin neye dayandığı bilinmiyor, ancak bu oran %20 bile olsaydı, bu her türlü halkın en az %80'nin Ay İnişlerinin gerçek olduğunu düşündüğü anlamına da gelirdi, bu yüzden bu her açıdan kaybeden bir argümandır.


İddia 42: Uzayda aşırı hızlı mikrometeorlar bulunuyor. Bunlar uzay aracına çarpıp astronotları öldürebilirdi.

Apollo astronotları korumak için kalkanlar bulunuyordu. Ayrıca bu mikrometeorlar küçük bir kütleye sahip olduğu için kalkanda kullanılan materyallerin kalın olmasına lüzum yoktu. Ay Modülün dışında çok ince bir alüminyum tabakası vardı. Bununla beraber astronotların kendilerini de korumak için uzay giysileri mikrometeor kılıfı da içeriyordu. Her türlü uzayda ve Ay'ın yüzeyinde bol miktarda mikrometeorun bulunduğu doğrudur. Ancak, bunlardan zarar verici büyüklüğe sahip bir tanesinin Astronotlara veya uzay araçlarına çarpma ihtimali oldukça düşüktür. Mikrometeor tehlikesi ciddi bir tehlikedir ama, bir şehir efsanesine dönüşüp çok abartılmıştır. Eğer bu tehdit çok büyük ve kaçınılmaz olsaydı, neredeyse 15 yıldır 36,000 kilometre yükseklikteki yörüngesinde bize hizmet veren Türksat uyduları çoktan parçalanmış olurdu ve bizler de uydu antenlerimizi uzun yıllar önce çöpe atardık.


İddia 43: Ay yüzeyinde kullanılan araç hiçbir şekilde İniş Modülüne sığamazdı.

Eğer ay aracın (Lunar Rover) ölçüleri alınsaydı, o zaman Ay Modülüne sığamayacağı görülürdü elbette. Ancak ay aracı bu şekilde götürülmedi zaten. Modülde bulunan merdivenin sağ tarafına katlanarak konuldu, astronotlar da çıkınca bunu indirdi. Buradan ve buradan daha fazla bilgi edinebilirsiniz.

Görsel 21


İddia 44: Apollo 11'den önceki görevlerde hep sorunlar çıkıyordu. Ancak Apollo 13’ün haricinde NASA hiçbir görevde dikkate değer bir sorunun olmadığını iddia etti.

Öncelikle "arıza" ile "önemli boyutta teknik sorununun" aynı şeyler olmadığını anlamamız gerekiyor. Bu yüzden Apollo 13'ün haricinde hiçbir Apollo görevinde önemli boyutta bir teknik sorunla karşılaşılmadı (İddia 34'de Apollo 1'de yangın çıktığını söylemiştik, ancak Apollo 1 hiçbir zaman fırlatılamamıştı ve bu yangın fırlatma rampasında test edilirken ortaya çıkmıştı). Apollo 11'den evvel görevler donanım ile prosedürde yer alabilecek kusurları tespit etmek için yapılan test uçuşları idi, böylece daha sonra yapılan Apollo görevleri daha emin adımlarla gerçekleşebildi. Bütün bunlarla beraber yapılan çalışmalarda uçuş kontrolörlerin, mühendislerin ve eğitimli astronotların yer aldığını göz önünde de bulundurmamız gerekiyor.


İddia 45: Gölgelerde bir sürü obje bulunduğu halde oldukça detaylı ve biraz ışık almış gibi görünmektedirler, oysa hepsi gölgede iken simsiyah görülmeleri gerekirdi.

Ay'ın yüzeyi Güneş'ten gelen ışınları yansıttığını birçok kez burada belirttik. Ay'ın yüzeyine gelen ışık geldiği yönde geri yansımaktadır, bu sebeple siz Ay'ın yüzeyine bir fener tuttuğunuz zaman ona doğrudan bakınca ışığın size geri yansıdığını görürsünüz, ancak yanınızda duran biri sizin gördüğünüz parlaklıkta bir ışığı görmez. Tabi Ay'ın yüzeyi bir duvar gibi düz bir eğime sahip değildir bu yüzden Güneş'ten gelen ışınlar Ay'ın her yerine 90 derecelik bir açıyla gelmemektedir, bu da gelen ışınların etrafa dağılmasını sağlamaktadır. Bu şekilde simsiyah olması gerektiği beklenen bir gölgeye düşen ışınlar oranın biraz aydınlatılmış gibi görünmesini sağlayabilmektedir. Ay'daki objelerle beraber bu durum astronotlar için de geçerlidir, bu yüzden gölgede durdukları halde astronotları simsiyah yerine rahatlıkla görebiliyorsunuz.


İddia 46: Apollo 11 görüntülerinde astronotlar hareket ettikçe gölgelerin boyları durmadan kısalıp uzuyor. Bu yapay ışıkların olduğunu göstermektedir.

Bu iddia için en çok Görsel 22 öne sürülmektedir. Bayrağın yanında astronotlar Buzz Aldrin ile Neil Armstrong yer almaktadır. Apollo 11'in iniş yerindeki zemin düz gibi görünse de aslında kıvrımlar da bulunmaktadır. Fotoğraflara bakınca bu eğimi kavramakla zorlanabiliriz ancak bu durum fotoğraflardaki farklı gölge boylarını açıklamaktadır.

Görsel 22


İddia 47: Apollo 11 görevinde Neil Armstrong, Buzz Aldrin’in fotoğrafını çekince "ufuk çizgisi" Buzz Aldrin’in göz hizasında görünmektedir, oysa kamera Neil Armstrong’un göğüs hizasında iken bu ufuk çizgisi de göğüs hizasında olmalıydı.

Bahsedilen fotoğraf İddia 11'de gösterilenle aynı fotoğraftır (Görsel 23'e bakınız). Bu iddiaya göre Neil Armstrong ile Buzz Aldrin aynı zemin seviyesinde bulunuyordu. Ancak Armstrong daha yüksek bir zeminde dursaydı o zaman ufuk çizgisi de aynı şekilde yükselmiş olurdu. Eğer Buzz'ın yansımasından Armstrong'a dikkatle bakarsak, ufuk çizgisi göğüs hizasından geçmektedir. Bu durumda ufuk çizgisinin Buzz Aldrin'in göz hizasından ve Neil Armstrong'un göğüs hizasından geçmesi anlaşılmaktadır.

Görsel 23


İddia 48: NASA Dünya'ya veri gönderebilmek için TETR-A uydusunu kullanarak Dünya'daki herkesin gerçek verileri elde ettikleri düşündürtmüştür.

Uçuş kontrolleriyle ilgilenen Görev Kontrol Merkezi (MCC) bilgisayar ekranlarında ne yazıyorsa onları okuyordu. Ancak İnsanlı Uzay Uçuşu Ağsı (MSFN) uzaydan radyo sinyallerini alıp bunları MCC'ye iletiyordu, bu yüzden bir uydu buradaki çalışanları kandıramazdı. Apollo uzay aracı Ay'a doğru belirli bir yörüngede gitti ve bunlar düzgün bir şekilde takip edilebildi. TETR-A uydusu Dünya'yı çevreleyen bir uyduydu ve Apollo'dan ayrı olarak farklı bir yörüngedeydi. Bununla beraber TETR-A uydusu 28 Nisan 1968 senesinde (yani Apollo 11'den 8 ay evvel) Dünya'nın atmosferine giriş yapmıştı.

İddia 49: 1960'larda Apollo'nun rehber bilgisayarını inşa edecek teknoloji yoktu. Olsaydı bile günümüz mutfak aletlerinden daha az işlem gücüne sahip olurdu.

Apollo rehber bilgisayarın tek bir görevi vardı, o da rehberlik yapmaktı. Sayısal işlemler daha çok Komuta Merkezinde ana bilgisayarlarda yapılıyordu. Sonuçlar da sonrasında araç-içi bilgisayara aktarılıyordu. Bütün bu işlemler küçük miktarlarda olan RAM'de tutulabiliyordu. İddiacı kimseler ise bu işlemlerin çok daha karmaşık olduğunu ileri sürmektedir fakat durum hiç de böyle değildir. Hatta 1960'lı yıllarda Mercury uzay aracı bir araç-içi bilgisayar olmadan bile uzaya fırlatıldı ve yörüngesi kusursuz bir şekilde kontrol edilebildi. 1960'larda genel amaçlı bilgisayarlar üretilse bile NASA'nın ihtiyacı tek bir görevi yerine getirebilecek bilgisayarların olmasıydı. O zamanlarda mikroişlemciler yer almasa bile basit görevleri yerine getirebilecek mikroçipler bulunuyordu. Günümüzde teknoloji 1960'lara oranla daha ileri olsa bile, o zamanlardaki teknoloji bu tarz görevlerin üstesinden gelebilecek türdendi. Bununla beraber 21. yüzyılda yaşayıp komplo iddialarında bulunan birçok kişi de 1960'lardaki teknolojinin detaylarını ve Ay Görevleri için yapılan hesaplamalarla beraber teknik bilgileri anlayabilecek bir seviyede değildir, ancak bu tarz konuları kapsamlı bir şekilde araştırıp anlayabilenler Apollo programlarını küçümsemekten çekinebilmektedir. Bu durumda eleştiri yaparken neyi eleştirdiğimizin de farkında olmalıyız.


İddia 50: Ay’dan astronotlar tarafından getirildiği söylenen Ay taşları aslında Ay'a gönderilen araçlar tarafından alınıp getirilmiştir.

Ay görevlerinde farklı çeşitlerde taşlar toplanabilmişti. Sadece robotların yer aldığı görevlerde ise toplanacak örneklerin sayısı daha az olabilir ve gideceği yerler de sınırlıdır. Bunun aksine Apollo astronotları farklı jeolojik bölgelere gidebilmiştir ve çeşitli taş örnekleri bulabilmiştir. Örnek olarak Apollo 15 astronotları "Genesis Rock" taşını bulabilmiştir ve bu taşın yaşı 4 milyar yıldır. Apollo görevleri süresince kilolarca örnek Dünya'ya getirilmiştir: Apollo 11 (22 kg), Apollo 12 (34kg) , Apollo 14 (43kg) , Apollo 15 (77kg), Apollo 16 (95kg) ve Apollo 17 (111kg). 1970'li yıllarda Ruslar da başarıyla Ay'dan gönderdikleri 3 tane insansız araçlarla örnekler getirebilmiştir: Luna 16 (101gr), Luna 20 (55gr) ve Luna 24 (170gr). Gördüğünüz gibi insanlı Apollo görevleriyle 2415 örnekle toplamda 382 kilogram toplayabilmişken, insansız Luna görevleriyle toplamda 326 gram toplayabilmiştir.


Ay'a Gidişin Ve Dönüşün Özeti

Apollo görevlerinin özetini gösteren bu çizimler tam olarak neler olduğunu aklınızda canlandırmanızı kolaylaştıracaktır.



Yazan: Arsel Acar (Evrim Ağacı)

Geliştiren: Zafer Emecan (Kozmik Anafor)

Kaynaklar Ve İleri Okuma:
  1. Clavius Sitesi
  2. Scientific American "Why People Believe In Conspiracy Theories" Makalesi
  3. National Geographic "8 Moon-Landing Hoax Myths Busted" Makalesi
  4. Steven Dutch "Conspiracy Theory: Did We Go To The Moon?" Makalesi
  5. BBC "Moon Landing Conspiracy Theories" Video Arşivi
  6. Robert A. Braeunig "Did We Land On The Moon?" Makalesi
  7. Space.com "Top 10 Apollo Hoax Theories" Makalesi
  8. Space.com "40 Years After Moon Landing: Why Is It So Hard To Go Back?" Makalesi
  9. How Stuff Works "Why Do Some People Believe The Moon Landings Were A Hoax?" Makalesi
  10. Michael Shermer "Moon Hoax Debunk" Makalesi
  11. Bad Astronomy Bağlantıları
  12. Bad Astronomy "Fox TV And The Apollo Moon Hoax" Makalesi
  13. Bad Astronomy "Moon Hoax: Why Not Use Telescopes To Look At The Landers?" Makalesi
  14. Jim Scotti "Comments On The Fox Moonlanding Hoax Special" Makalesi
  15. Jim Scotti "Non-Faked Moon Landings" Makalesi
  16. The Guardian "Top 10 Apollo Hoax Claims" Makalesi
  17. The Guardian "Those Hoax Myths Busted" Makalesi
  18. NASA "The Great Moon Hoax" Makalesi
  19. NASA "The Deadly Van Allen Belts?" Makalesi
  20. NASA "LRO Sees Apollo Landing Sites" Makalesi
  21. Gallup "Did Men Really Land On The Moon" Anketi
  22. Goddard's Journal "Are Apollo Moon Photos Fake?" Makalesi
  23. Wikipedia "Moon Landing Conspiracy Theories" Makalesi
  24. Wikipedia "Examination Of Apollo Moon Photographs" Makalesi
  25. Wikipedia "Moon Rock" Makalesi
  26. Mike Bara "Who Mourns For Apollo?" Makalesi
  27. Mike Bara "Who Mourns For Apollo? Part II" Makalesi
  28. Keith Mayes "Did We Land On The Moon?" Makalesi
  29. Lunar And Planetary Institute "Apollo 11 - Apollo Image Atlas" Fotoğraf Arşivi
  30. My Space Museum "Apollo Mission Profile" Resim Arşivi
  31. NASA "Where No Flag Has Gone Before: Political And Techniqal Aspects Of Placing A Flag On The Moon" Makalesi
  32. İlk Teleskobum "Uzay Otomobili" Makalesi
  33. İlk Teleskobum "Ay'a Hiç Gidilmedi Ki - 2 -" Makalesi
  34. İlk Teleskobum "Sovyet Ay Aracı Lunniy Korabl" Makalesi
  35. Artisan Digital Services "Drum Scanning" Makalesi

6 Yorum