Chopin (Şopen)’i çok seven biri olarak onun müziğini farklı kılan şeyler hakkında daha önce pek detaylı düşünmemiştim. Bilmediğim bir parçası çalındığında kendi kendime “Oha Chopin çalıyor galiba lan” deyip de Shazamladığımda gerçekten Chopin çıkması aşırı hoşuma gidiyordu. Bugün bunu merak edip ChatGPT’ye Chopin’in diğer bestecilerden bariz farklarının olup olmadığını sordum; konu konuyu açtı ama epey bilgi edindim bu sayede Chopin’in müziği hakkında.

Bir “average music fan” gözünden Chopin’i bilmeyenler için şöyle açıklayabilirim: 39 yıllık ömründe ürettiği eserleri, 2007 ve sonrası Radiohead şarkıları gibidir o dönem için, denenmemişleri dener. Müziği, o dönemin geleneksel müziğinden farklı elementler barındırır; kadansların (karar akoru, tamlayıcı akor) zamanlamasıyla oynar, elastik rubato tekniğini kullanır (sol el metronom gibi ritmi tutar ancak sağ el o ritmin dışına çıkar ve gecikir; bir sonraki adımda bu sefer sağ el hızlı çalar ve ölçü tastamam tamamlanır). Kendisi eserlerinin çoğunu piyanoda yazdı ve piyanoya yazdı. [1] Beethoven, Mozart gibi diğer büyükler ise orkestral düşünürlerdi ve zaten genelde orkestra ile icra edilen eserler ürettiler. Chopin’in besteleri biraz da bu sayede olsa gerek, vermek istediği melodiyi çok daha özgün bir ölçüyle, çok daha detaylı, ustaca ve olabilecek en lezzetli şekilde dinleyiciye ulaştırır. Biraz da edebiyat parçalayarak şöyle daha iyi açıklayabilirim:

Yıllardır bilim insanları ve fizik kurallarının açıklamada yetersiz kaldığı kara delikler, kelime anlamıyla kütleçekiminin hiçbir madde veya elektromanyetik enerjinin kaçamayacağı kadar güçlü olduğu bir uzay-zaman bölgeleridir. Bilim meraklıları olarak, bu tanımdan bile kara deliklerin ne kadar gizemli olduklarını anlayabiliyoruz. Tanım bize kara deliklerden hiçbir fiziksel etkileşimin kaçamayacağını söylüyor. Bu etkileşim maddeyi, ışığı ve en ufak bilgi taşıyan sinyalleri kapsıyor. Bildiğimiz fizikte karadelikler dışında böyle bir yapı yok. Bu yazıda karadeliklerin eşsiz özelliklerinden, nasıl oluştuklarından, yakınına giren fiziksel etkileşimleri nasıl etkilediğinden bahsedeceğim.

Kara delikleri daha iyi anlamak için takdir edersiniz ki türlerini ve nasıl oluştuklarını anlamak gerekiyor. Kesin kabul gören ve gözlemlenmiş kara delikler 2 türlüdür. Yıldızsal kara delikler ve süper kütleli kara delikler. Güçlü gözlemsel ipuçları olan ve kısmen kabul gören bir diğer tür ise nötron yıldızı birleşmelerinden oluşan kara deliklerdir. Bunların dışında varlıklarına dair kuvvetli teorik temeli bulunan orta kütleli kara delikler ve ilkel kara delikler de vardır. Ancak bu yazıda kanıtlanmış ve hakkında en çok bilgi sahibi olduğumuz kara deliklerden, yıldızsal karadelikler ve süper kütleli kara deliklerden bahsedeceğim.

Big bang'den yaklaşık 250-350 milyon yıl sonra ilk yıldızlar, gökadalar ve karadeliklerin oluşumuyla beraber kozmik şafak dönemi adı verilen dönem başladı. Kozmik şafak dönemi sırasında oluşan yıldızlar hidrojen ve helyumdan oluştuğu için rahat gözlemleyemiyorduk. Ta ki kızılötesi ışık kullanan JWST(james webb space telescope) yapılana kadar. Webb dünyadan yaklaşık 1.5 milyon km öteye yani ikinci lagrange noktasına yerleştirilen termal gözlem yapan telekoptur. Webb 4 şey için tasarlandı:

1)Evrenin karanlık çağının sonunu incelemek

Bilinci Tanımlamak Neden Yetmiyor?

Karanlık madde, evrenin enerji yoğunluğunun yaklaşık %27'sini oluşturmasına rağmen elektromanyetik spektrumda gözlemlenememektedir. Bu çalışmada, karanlık madde bir parçacık akışkanından ziyade, yerel enerji/ısı yoğunluğuna duyarlı bir "ilişkisel alan" φ olarak modellenmiştir. Model, standart ΛCDM paradigmasındaki "cusp-core" problemini alanın termodinamik kararlılığı üzerinden çözmeyi amaçlamaktadır. Ayrıca, atom interferometrisi üzerinden ölçülebilir bir faz kayması öngörüsü sunularak teorinin test edilebilirliği vurgulanmıştır.