Bu Reklamı Kapat
Bu Reklamı Kapat

Üreme Organlarımız Hakkında 4 Şaşırtıcı Gerçek

Üreme Organlarımız Hakkında 4 Şaşırtıcı Gerçek
7 dakika
3,272

Üreme organlarının evrimi üzerine çalışan bilim insanları genelde iyi mizah anlayışına sahiptir, ancak araştırma alanlarının ciddi bir yanı var. Florida Üniversitesi’nden gelişim biyoloğu Martin Cohn, “harici üreme organlarındaki yapısal bozukluğun insanlarda en sık görülen ikinci doğuştan bozukluk olduğunu ve en çok endişe verici olanınsa, bu bozuklukların görülme oranının endüstriyel ülkelerde geçtiğimiz birkaç on yılda çok keskin bir biçimde artış göstermesi olduğunu” söylüyor. Peki neden? Cohn, bilim insanlarının bunu anlamaya çalıştıklarını ve görülme oranının büyüklüğüne rağmen, cinsel organlarımız hakkında sahip olduğumuz bilginin vücudumuzun diğer kısımları hakkında bildiklerimize göre oldukça az olduğunu söylüyor.

Daha iyi anlayabilmemiz için Cohn ve diğer bilim insanları diğer memelilerin yanı sıra, kuşlar ve sürüngenlerde üreme organlarının nasıl geliştiği üzerine çalışıyorlar. Bu hafta, İngiliz dergisi Nature ile ilişkili Scientific Reports dergisinde çok etkileyici bazı gözlemler yayınlandı. Makaleler şuradan ve şuradan okunabilir:

Bu Reklamı Kapat

 

Bir: Penis neden atık su çıkışının da bir parçasıdır?

Üreme organlarının gelişimi üzerine çalışan bir diğer bilim insanı, Swarthmore Koleji’nden Scott Gilbert, bazen yaptığı halka açık konuşmaları akıllı tasarım teorisinin inandırıcı olmadığıyla ilgili ve özü hiçbir akıllı tasarımcının “kanalizasyonu” “oyun bahçesinden” geçirmeyeceği olan bir şakayla renklendiriyor. Bu haftaki basın bülteninde bilim insanları bu görevin evrimini daha yakından incelediler.

Bu Reklamı Kapat

Makaleleri okuduğunuzda açıklık kazanan şey şu ki; bu vücut fonksiyonlarının hepsinin ayrı organlarca yürütülmesi daha hijyenik gibi görünse de, aslında daha kötü bir fikir olabilir.

Amfibiler ve kuşlarda bu işi gören organ, çok-işlevliliği yeni bir boyuta taşıyor. Bu hayvanlarda hem sıvı ve katı atıklar hem de sperm transferi için çıkış sistemi işlevi gören “kloak” denen bir boşluk bulunuyor. Gilbert ‘ın dediğine göre, kloak (cloaca) terimi lağımın Latincesi. “Bundan dolayı büyük Roma kanalizasyonuna Cloaca Maxima deniyordu.”

Embriyo gelişimimizin erken evrelerinde insanda da bir kloak bulunur, ancak biz memelilerde bu organ bölünerek çok daha kompleks bir tesisat yapısına dönüşür. Ancak atalarımızın tesisat/üreme sisteminin bu olması akla yakın görünüyor.

Evrim Ağacı'ndan Mesaj

Kasım 2014'te yayınlanan araştırmalardan bir kısmı “harici üreme organı” bulunduran sürüngenler, memeliler ve bazı kuşları kapsayan hayvanlarda bu aşamadan sonra ne olduğunu ortaya çıkardı. Bu arada, bu yalnızca erkeklere özgü değildir. Harici üreme organına sahip omurgalılarda, her iki cinsiyetin embriyosu da genital şişlik denen üniseks bir yapı geliştirir. Daha ileri aşamada, eğer embriyo yeterince testosterona maruz kaldıysa bir penise, östrojene maruz kaldıysa bir klitorise dönüşür.

Harvard Tıp Fakültesi’nde Clifford Tabin, Patrick Tschopp ve çalışma arkadaşları fareler, kuşlar ve sürüngenlerin embriyoları üzerinde çalışarak genital şişliğin kökenlerini araştırdılar. Bir röportajda Tschopp, buldukları şeyin biraz şaşırtıcı olduğunu söyledi. Yılan ve kertenkelelerde harici üreme organları, oluşumlarına “uzuv yumrusu” (uzuvları olan hayvanlarda uzuvlara dönüşen hücre grupları) hücreleri olarak başlıyor. Yılanlarda, yumrular oluşuyor ancak uzuv gelişimi gerçekleşmiyor.

Araştırmacılar kuşlar ve memelilerde farklı bir hikayeyle karşılaştı. Genital şişlik haline gelecek hücreler, embriyonik kuyruğu oluşturan “kuyruk yumrusu”ndan geliyor. Hangi hücrelerin vücudun hangi kısmında görev alacağı kloak ile ilişkili olarak nerede konumlandıklarına bağlı görünüyor, çünkü anlaşıldığı kadarıyla kloak “oyun bahçesi” ve “kanalizasyon” işlevinin yanı sıra gelişimde önemli bir “düzenleme merkezi” işlevine de sahip.

Yılanlar bilhassa ilginç, çünkü biyologlar yılanların dört uzuv üzerinde yürüyen sürüngenlerden evrimleştiğine dair kanıta sahipler. Tschopp’un açıklamasına göre, yılanlar embriyonik gelişimlerinde vücudun daha sonra genital organ geliştirmek için kullandığı bu öncü-uzuv (proto-limb) hücrelerini, yani uzuv yumrularını edindiler. Erkek bireylerde bu yumrular bir değil iki penis haline geliyor. Ama neden? Bu soru bir sonraki keşifle cevaplandı.

 

Bu Reklamı Kapat

İki: Yılanların neden aynı işleve sahip iki penisi vardır?

Teknik olarak yılanlar toplamı iki eden “hemipenis”e sahiptir, ancak estetik ve hijyenik açıdan daha anlamlı gelse de iki penisten biri idrar çıkışı, diğeri çiftleşme için değildir. Bunun yerine, iki penis de her iki işleve de sahiptir. Yılanın bir çiftleşme fırsatı yakaladığında hangisini kullanacağına nasıl karar verdiği ya da yılanlarda sağlak-solaklık olup olmadığı kesin olarak bilinmiyor. Bilim insanları konuyu araştırdı ve yılanların her iki uzvu da eşit hakimiyetle kullanabildiğine dair bazı kanıtlar buldular. Erkek yılan, şanslı günündeyse, penislerinden birini dinlendirirken diğerini kullanabilir.

Yılanların bu durumunun nasıl açığa çıktığı, Florida Üniversitesi’nden Martin J. Cohn’un aynı yayında yer alan makalesinde açıklanıyor.

Cohn, tavuk embriyolarını düz bir plakayı andırdıkları çok erken evrelerinde inceledi. Konu hakkında verdiği bilgi şöyle:

“Hepimizin hayatı bu şekilde başlıyor, plaka daha sonra kıvrılarak vücudun genel şeklini alıyor. Gelecekte genital organ olacak bu doku bir yerde değil; plakanın iki uzak köşesinde, iki yerde birden oluşmaya başlıyor. Plaka kendi üzerine doğru kıvrıldığında bu iki hücre grubu birleşiyor. Memeliler ve kuşlarda bu grup tek bir organa dönüşüyor. Yılanlar ve kertenkelelerde öyle olmuyor ve ortaya hemipenis çıkıyor.

Bu Reklamı Kapat

Bu işlemin oldukça karmaşık olduğu gerçeği, neden sıklıkla ters gidip insanlarda doğum kusurlarıyla sonuçlandığının açıklaması olabilir. Ve memelilerde, üretranın oluşumuyla beraber yeni bir karmaşıklık katmanı daha ekleniyor. Üretra, yalnızca memelilerde kapalı bir tüp şeklindedir ve bu özelliğin nispeten yeni oluşu neden her seferinde doğru şekillenmediğini açıklayabilir. Sık görülen bir genital doğum kusuru, hipospadias, bu tüp doğru şekilde kapanmadığında ortaya çıkar. Bazı bilim insanlarına göre seks hormonlarını sekteye uğratan ya da işlevlerini taklit eden kimyasallara maruz kalmayla ilişkili olan bu doğum kusurunun artış gösterdiği görülüyor.

Tıp ve evrim arasında ilginç bir sıçrama.”

 

Üç: Horozlar neden penisle aynı ismi taşıması gereken son hayvandır? (Ç.N. İngilizce “cock” hem horoz hem de argoda penis anlamındadır.)

Horozlanmalarına bakmayın. Gayet “cocky” görünüyor olabilirler ancak, horozların butlarının arasında genital açıklıktan başka bir şey yoktur. Bu açıklığı tavukta bulunan benzeriyle hizalayıp kendi kloakından dişinin kloakına sperm göndererek çiftleşirler. Ancak kuşların %97’si bir penise sahip olmadığından horozların utanmak için bir sebebi yoktur. Peki ama bu nasıl oldu? Memeliler ve sürüngenler harici üreme organlarına sahip olduklarına göre, kuşların atalarında da böyle bir organ bulunması olası görünüyor. Florida Üniversitesi’nden Cohn bu tavuk bilmecesini geçen yıl çözdü.

Bu Reklamı Kapat

Agora Bilim Pazarı
Pazarlama Seti (5 Kitap)

Bu seti edinerek elde edeceğiniz kitaplar şunlardır:

  1. Kör BakışBlindsight, Matt Johnson
  2. Kancayı AtmakHook Point: How to Stand Out in a 3-Second World, Brendan Kane
  3. 1 Sayfalık Pazarlama PlanıThe 1 Page Marketing Plan: Get New Customers, Make More Money, And Stand Out From The Crowd, Allan Dib
  4. Kancaya Takılınca: Alışkanlık Yaratan Ürünler Nasıl Geliştirilir?Hooked, Nir Eyal
  5. Influencer: Sosyal Medya Çağında Marka YaratmakInfluencer, Brittany Hennessy
Devamını Göster
₺178.00
Pazarlama Seti (5 Kitap)

Cohn kuşların aynı biz memelilerdeki gibi bir genital şişlik, öncü-penis/klitoris, geliştirdiğini buldu, ancak kuşlarda bu uzuv gelişim sırasında dejenere oluyor. Bunun tam olarak neden olduğunu söylemek güç, ancak evrim bazen gereksiz şeyleri elinden çıkarır; tavuklar ile diğer kuşların da harici üreme organı olmaksızın yumurtalarını dölleyip yavru kuşlar meydana getirebildikleri görülüyor.

Kuşlar hakkındaki bir diğer gariplik ise, kalan %3’lük dilimdeki kuşların birçoğunun abartılı birer penise sahip olduklarıdır. Ördek penisleri çok uzun olmalarının yanında tirbuşona benzerler. En fenası ise, 15 inçlik penisi vücudunun kalanından daha uzun olan Arjantin göl ördeğinin durumudur. Bu anatomik gariplik, dişilere karşı evrimsel silahlanma yarışı sırasında evrimleşmiş görünüyor. Bu gizemi (http://www.amazon.com/The-Score-Quest-Shaped-Modern/dp/B001OMHU0G ) araştıran bilim insanları, uzunluk ve tirbuşonvari şeklin dişilerdeki ilginç bir özelliğe karşılık geliştirilmiş bir strateji gibi göründüğünü buldular. Dişi ördekler genellikle yumurta kanalına ulaşmayan ceplere ve çıkmaz yollara sahip olan ve böylece istenmeyen erkeklerce döllenmelerini engellemeye olanak veren burgulu vajinalara sahiptir.

 

Dört: Doğada neden bu kadar farklı çeşitte hayvan üreme organı vardır?

Cohn diyor ki:

“Üreme organlarının hem omurgalı hem de omurgasız hayvanlarda en hızlı evrimleşen yapılar olduğu biliniyor. Bazı durumlarda taksonomi uzmanları, yalnızca üreme organlarının farklı oluşuyla birbirinden ayrılabilecek kadar benzer türleri ayırmak için bu organlardan yararlanırlar. Penis işlevi gören yapılar bazen böcekler ve balıklarda da görülür . Köpek balıkları, vatozgiller ve vatoz da sperm aktarmak için kullandıkları uzun pelvik yüzgeçlere sahiptir. Lepistes ve akrabası sivrisinek balığı modifiye olmuş bir anal yüzgeç kullanır. Bu, deyim yerindeyse, gerçek bir penis değildir.”

Harvard’dan Tschopp ise, üreme organlarındaki değişimlerin yeni türlere dair kökenlerin oluşumunu hızlandırabileceğini söyledi. Aynı türe ait iki hayvan grubu coğrafi olarak birbirlerinden ayrılırlarsa farklı görünüşlere sahip olmaya başlayabilirler ancak tekrar birbirlerini bulacak olurlarsa, çiftleşmeye devam edebilirler. Bu, kutup ayıları ve bozayıların birbirleriyle çiftleşmesinde gözlendiği gibi, bilim insanları onları farklı türler olarak ayırdıktan sonra bile olabilir. Daha yakın bir örnek verecek olursak, genetik uzmanları insanın ana soy hattı ile Neandertaller arasında çiftleşme olduğu sonucuna vardılar.

Ancak eğer üreme organları artık birbirleriyle uyumlu değilse, iki grup arasında doğal bir engel oluşacak ve bir tür, iki tür haline gelecektir. Dolayısıyla, üreme organları üzerine çalışmak yalnızca tıp için değil, türlerin kökenini anlamamız için de önemli olacak çıkarımlarla sonuçlanabilir.

Okundu Olarak İşaretle
Bu İçerik Size Ne Hissettirdi?
  • Tebrikler! 2
  • Merak Uyandırıcı! 1
  • Muhteşem! 0
  • Bilim Budur! 0
  • Mmm... Çok sapyoseksüel! 0
  • Güldürdü 0
  • İnanılmaz 0
  • Umut Verici! 0
  • Üzücü! 0
  • Grrr... *@$# 0
  • İğrenç! 0
  • Korkutucu! 0
Kaynaklar ve İleri Okuma
  1. Çeviri Kaynağı: Forbes | Arşiv Bağlantısı
Bu Reklamı Kapat

Evrim Ağacı'na her ay sadece 1 kahve ısmarlayarak destek olmak ister misiniz?

Şu iki siteden birini kullanarak şimdi destek olabilirsiniz:

kreosus.com/evrimagaci | patreon.com/evrimagaci

Çıktı Bilgisi: Bu sayfa, Evrim Ağacı yazdırma aracı kullanılarak 17/08/2022 15:55:34 tarihinde oluşturulmuştur. Evrim Ağacı'ndaki içeriklerin tamamı, birden fazla editör tarafından, durmaksızın elden geçirilmekte, güncellenmekte ve geliştirilmektedir. Dolayısıyla bu çıktının alındığı tarihten sonra yapılan güncellemeleri görmek ve bu içeriğin en güncel halini okumak için lütfen şu adrese gidiniz: https://evrimagaci.org/s/5186

İçerik Kullanım İzinleri: Evrim Ağacı'ndaki yazılı içerikler orijinallerine hiçbir şekilde dokunulmadığı müddetçe izin alınmaksızın paylaşılabilir, kopyalanabilir, yapıştırılabilir, çoğaltılabilir, basılabilir, dağıtılabilir, yayılabilir, alıntılanabilir. Ancak bu içeriklerin hiçbiri izin alınmaksızın değiştirilemez ve değiştirilmiş halleri Evrim Ağacı'na aitmiş gibi sunulamaz. Benzer şekilde, içeriklerin hiçbiri, söz konusu içeriğin açıkça belirtilmiş yazarlarından ve Evrim Ağacı'ndan başkasına aitmiş gibi sunulamaz. Bu sayfa izin alınmaksızın düzenlenemez, Evrim Ağacı logosu, yazar/editör bilgileri ve içeriğin diğer kısımları izin alınmaksızın değiştirilemez veya kaldırılamaz.

Bu Reklamı Kapat
Size Özel (Beta)
İçerikler
Sosyal
Gönderiler
Hormon
İnsanlar
İngiltere
Yangın
Evrimsel
Hominidae
Kimyasal
İnsan
Hastalık Kataloğu
Asit
Eşeyli Üreme
Vaka
Ağız
Botanik
Karadelik
Hareket
Algı
Hematoloji
Kadın Doğum
Yeşil
Öğrenme
Kuş
Stres
Endokrin Sistemi
Şehir
Aklımdan Geçen
Komünite Seç
Aklımdan Geçen
Fark Ettim ki...
Bugün Öğrendim ki...
İşe Yarar İpucu
Bilim Haberleri
Hikaye Fikri
Başlık
Bugün bilimseverlerle ne paylaşmak istersin?
Bağlantı
Gönder
Ekle
Soru Sor
Daha Fazla İçerik Göster
Evrim Ağacı'na Destek Ol
Evrim Ağacı'nın %100 okur destekli bir bilim platformu olduğunu biliyor muydunuz? Evrim Ağacı'nın maddi destekçileri arasına katılarak Türkiye'de bilimin yayılmasına güç katmak için hemen buraya tıklayın.
Popüler Yazılar
30 gün
90 gün
1 yıl
EA Akademi
Evrim Ağacı Akademi (ya da kısaca EA Akademi), 2010 yılından beri ürettiğimiz makalelerden oluşan ve kendi kendinizi bilimin çeşitli dallarında eğitebileceğiniz bir çevirim içi eğitim girişimi! Evrim Ağacı Akademi'yi buraya tıklayarak görebilirsiniz. Daha fazla bilgi için buraya tıklayın.
Etkinlik & İlan
Bilim ile ilgili bir etkinlik mi düzenliyorsunuz? Yoksa bilim insanlarını veya bilimseverleri ilgilendiren bir iş, staj, çalıştay, makale çağrısı vb. bir duyurunuz mu var? Etkinlik & İlan Platformumuzda paylaşın, milyonlarca bilimsevere ulaşsın.
Podcast
Evrim Ağacı'nın birçok içeriğinin profesyonel ses sanatçıları tarafından seslendirildiğini biliyor muydunuz? Bunların hepsini Podcast Platformumuzda dinleyebilirsiniz. Ayrıca Spotify, iTunes, Google Podcast ve YouTube bağlantılarını da bir arada bulabilirsiniz.
Yazı Geçmişi
Okuma Geçmişi
Notlarım
İlerleme Durumunu Güncelle
Okudum
Sonra Oku
Not Ekle
Kaldığım Yeri İşaretle
Göz Attım

Evrim Ağacı tarafından otomatik olarak takip edilen işlemleri istediğin zaman durdurabilirsin.
[Site ayalarına git...]

Filtrele
Listele
Bu yazıdaki hareketlerin
Devamını Göster
Filtrele
Listele
Tüm Okuma Geçmişin
Devamını Göster
0/10000

Göster

Şifremi unuttum Üyelik Aktivasyonu

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close
Geri Bildirim Gönder
Paylaş
Reklamsız Deneyim

Evrim Ağacı'nda reklamları 2 şekilde kapatabilirsiniz:

  1. Ücretsiz üye girişi yapmak: Sitedeki reklamların %50 kadarını kapatmak için ücretsiz bir Evrim Ağacı üyeliği açmanız ve sitemizi/uygulamamızı kullanmanız yeterli!

  2. Maddi destekçilerimiz arasına katılmak: Evrim Ağacı'nın çalışmalarına Kreosus, Patreon veya YouTube üzerinden maddi destekte bulunarak hem Türkiye'de bilim anlatıcılığının gelişmesine katkı sağlayabilirsiniz, hem de site ve uygulamamızı reklamsız olarak deneyimleyebilirsiniz. Reklamsız deneyim, sitemizin/uygulamamızın çeşitli kısımlarda gösterilen Google reklamlarını ve destek çağrılarını görmediğiniz, %100 reklamsız ve çok daha temiz bir site deneyimi sunmaktadır.

Kreosus

Kreosus'ta her 10₺'lik destek, 1 aylık reklamsız deneyime karşılık geliyor. Bu sayede, tek seferlik destekçilerimiz de, aylık destekçilerimiz de toplam destekleriyle doğru orantılı bir süre boyunca reklamsız deneyim elde edebiliyorlar.

Kreosus destekçilerimizin reklamsız deneyimi, destek olmaya başladıkları anda devreye girmektedir ve ek bir işleme gerek yoktur.

Patreon

Patreon destekçilerimiz, destek miktarından bağımsız olarak, Evrim Ağacı'na destek oldukları süre boyunca reklamsız deneyime erişmeyi sürdürebiliyorlar.

Patreon destekçilerimizin Patreon ile ilişkili e-posta hesapları, Evrim Ağacı'ndaki üyelik e-postaları ile birebir aynı olmalıdır. Patreon destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi 24 saat alabilmektedir.

YouTube

YouTube destekçilerimizin hepsi otomatik olarak reklamsız deneyime şimdilik erişemiyorlar ve şu anda, YouTube üzerinden her destek seviyesine reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. YouTube Destek Sistemi üzerinde sunulan farklı seviyelerin açıklamalarını okuyarak, hangi ayrıcalıklara erişebileceğinizi öğrenebilirsiniz.

Eğer seçtiğiniz seviye reklamsız deneyim ayrıcalığı sunuyorsa, destek olduktan sonra YouTube tarafından gösterilecek olan bağlantıdaki formu doldurarak reklamsız deneyime erişebilirsiniz. YouTube destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi, formu doldurduktan sonra 24-72 saat alabilmektedir.

Diğer Platformlar

Bu 3 platform haricinde destek olan destekçilerimize ne yazık ki reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. Destekleriniz sayesinde sistemlerimizi geliştirmeyi sürdürüyoruz ve umuyoruz bu ayrıcalıkları zamanla genişletebileceğiz.

Giriş yapmayı unutmayın!

Reklamsız deneyim için, maddi desteğiniz ile ilişkilendirilmiş olan Evrim Ağacı hesabınıza yapmanız gerekmektedir. Giriş yapmadığınız takdirde reklamları görmeye devam edeceksinizdir.

Destek Ol

Devamını Oku
Evrim Ağacı Uygulamasını
İndir
Chromium Tabanlı Mobil Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
İlk birkaç girişinizde zaten tarayıcınız size uygulamamızı indirmeyi önerecek. Önerideki tuşa tıklayarak uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu öneriyi, yukarıdaki videoda görebilirsiniz. Eğer bu öneri artık gözükmüyorsa, Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Chromium Tabanlı Masaüstü Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
Yeni uygulamamızı kurmak için tarayıcı çubuğundaki kurulum tuşuna tıklayın. "Yükle" (Install) tuşuna basarak kurulumu tamamlayın. Dilerseniz, Evrim Ağacı İleri Web Uygulaması'nı görev çubuğunuza sabitleyin. Uygulama logosuna sağ tıklayıp, "Görev Çubuğuna Sabitle" seçeneğine tıklayabilirsiniz. Eğer bu seçenek gözükmüyorsa, tarayıcının Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Safari Mobil Uygulama
Sırasıyla Paylaş -> Ana Ekrana Ekle -> Ekle tuşlarına basarak yeni mobil uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu basamakları görmek için yukarıdaki videoyu izleyebilirsiniz.

Daha fazla bilgi almak için tıklayın

Önizleme
Görseli Kaydet
Sıfırla
Vazgeç
Ara
Raporla

Raporlama sisteminin amacı, platformu uygunsuz biçimde kullananların önüne geçmektir. Lütfen bir içeriği, sadece düşük kaliteli olduğunu veya soruya cevap olmadığını düşündüğünüz raporlamayınız; bu raporlar kabul edilmeyecektir. Bunun yerine daha kaliteli cevapları kendiniz girmeye çalışın veya diğer kullanıcıları oylama, teşekkür ve kabul edilen cevap araçları ile daha kaliteli cevaplara teşvik edin. Kalitesiz bulduğunuz içerikleri eleyebileceğiniz, kalitelileri daha ön plana çıkarabileceğiniz yeni araçlar geliştirmekteyiz.

Soru Sor
Görsel Ekle
Kurallar
Platform Kuralları
Bu platform, aklınıza takılan soruları sorabilmeniz ve diğerlerinin sorularını yanıtlayabilmeniz içindir. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu platformun ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Gerçekten soru sorun, imâdan ve yüklü sorulardan kaçının.
Sorularınızın amacı nesnel olarak gerçeği öğrenmek veya fikir almak olmalıdır. Şahsi kanaatinizle ilgili mesaj vermek için kullanmayın; yüklü soru sormayın.
2
Bilim kimliğinizi kullanın.
Evrim Ağacı bir bilim platformudur. Dolayısıyla sorular ve cevaplar, bilimsel perspektifi yansıtmalıdır. Geçerli bilimsel kaynaklarla doğrulanamayan bilgiler veya reklamlar silinebilir.
3
Düzgün ve insanca iletişim kurun.
Gerilim, tersleme, tahrik, taciz, alay, dedikodu, trollük, vurdumduymazlık, duyarsızlık, ırkçılık, bağnazlık, nefret söylemi, azınlıklara saldırı, fanatizm, holiganlık, sloganlar yasaktır.
4
Sahtebilimi desteklemek yasaktır.
Sahtebilim kategorisi altında konuyla ilgili sorular sorabilirsiniz; ancak bilimsel geçerliliği bulunmayan sahtebilim konularını destekleyen sorular veya cevaplar paylaşmayın.
5
Türkçeyi düzgün kullanın.
Şair olmanızı beklemiyoruz; ancak yazdığınız içeriğin anlaşılır olması ve temel düzeyde yazım ve dil bilgisi kurallarına uyması gerekmektedir.
Soru Ara
Aradığınız soruyu bulamadıysanız buraya tıklayarak sorabilirsiniz.
Alıntı Ekle
Eser Ekle
Kurallar
Komünite Kuralları
Bu komünite, fark edildiğinde ufku genişleten tespitler içindir. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu komünitenin ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Formu olabildiğince eksiksiz doldurun.
Girdiğiniz sözün/alıntının kaynağı ne kadar açıksa o kadar iyi. Açıklama kısmına kitabın sayfa sayısını veya filmin saat/dakika/saniye bilgisini girebilirsiniz.
2
Anonimden kaçının.
Bazı sözler/alıntılar anonim olabilir. Fakat sözün anonimliğini doğrulamaksızın, bilmediğiniz her söze/alıntıya anonim yazmayın. Bu tür girdiler silinebilir.
3
Kaynağı araştırın ve sorgulayın.
Sayısız söz/alıntı, gerçekte o sözü hiçbir zaman söylememiş/yazmamış kişilere, hatalı bir şekilde atfediliyor. Paylaşımınızın site geneline yayılabilmesi için kaliteli kaynaklar kullanın ve kaynaklarınızı sorgulayın.
4
Ofansif ve entelektüel düşünceden uzak sözler yasaktır.
Gerilim, tersleme, tahrik, taciz, alay, dedikodu, trollük, vurdumduymazlık, duyarsızlık, ırkçılık, bağnazlık, nefret söylemi, azınlıklara saldırı, fanatizm, holiganlık, sloganlar yasaktır.
5
Sözlerinizi tırnak (") içine almayın.
Sistemimiz formatı otomatik olarak ayarlayacaktır.
Gönder
Tavsiye Et
Aşağıdaki kutuya, [ESER ADI] isimli [KİTABI/FİLMİ] neden tavsiye ettiğini girebilirsin. Ne kadar detaylı ve kapsamlı bir analiz yaparsan, bu eseri [OKUMAK/İZLEMEK] isteyenleri o kadar doğru ve fazla bilgilendirmiş olacaksın. Tavsiyenin sadece negatif içerikte olamayacağını, eğer bu sistemi kullanıyorsan tavsiye ettiğin içeriğin pozitif taraflarından bahsetmek zorunda olduğunu lütfen unutma. Yapıcı eleştiri hakkında daha fazla bilgi almak için burayı okuyabilirsin.
Kurallar
Platform Kuralları
Bu platform; okuduğunuz kitaplara, izlediğiniz filmlere/belgesellere veya takip ettiğiniz YouTube kanallarına yönelik tavsiylerinizi ve/veya yapıcı eleştirel fikirlerinizi girebilmeniz içindir. Tavsiye etmek istediğiniz eseri bulamazsanız, buradan yeni bir kayıt oluşturabilirsiniz. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu platformun ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Önceliğimiz pozitif tavsiyelerdir.
Bu platformu, beğenmediğiniz eserleri yermek için değil, beğendiğiniz eserleri başkalarına tanıtmak için kullanmaya öncelik veriniz. Sadece negatif girdileri olduğu tespit edilenler platformdan geçici veya kalıcı olarak engellenebilirler.
2
Tavsiyenizin içeriği sadece negatif olamaz.
Tavsiye yazdığınız eserleri olabildiğince objektif bir gözlükle anlatmanız beklenmektedir. Dolayısıyla bir eseri beğenmediyseniz bile, tavsiyenizde eserin pozitif taraflarından da bahsetmeniz gerekmektedir.
3
Negatif eleştiriler yapıcı olmak zorundadır.
Eğer tavsiyenizin ana tonu negatif olacaksa, tüm eleştirileriniz yapıcı nitelikte olmak zorundadır. Yapıcı eleştiri kurallarını buradan öğrenebilirsiniz. Yapıcı bir tarafı olmayan veya tamamen yıkıcı içerikte olan eleştiriler silinebilir ve yazarlar geçici veya kalıcı olarak engellenebilirler.
4
Düzgün ve insanca iletişim kurun.
Gerilim, tersleme, tahrik, taciz, alay, dedikodu, trollük, vurdumduymazlık, duyarsızlık, ırkçılık, bağnazlık, nefret söylemi, azınlıklara saldırı, fanatizm, holiganlık, sloganlar yasaktır.
5
Türkçeyi düzgün kullanın.
Şair olmanızı beklemiyoruz; ancak yazdığınız içeriğin anlaşılır olması ve temel düzeyde yazım ve dil bilgisi kurallarına uyması gerekmektedir.
Eser Ara
Aradığınız eseri bulamadıysanız buraya tıklayarak ekleyebilirsiniz.
Tür Ekle
Üst Takson Seç
Kurallar
Komünite Kuralları
Bu platform, yaşamış ve yaşayan bütün türleri filogenetik olarak sınıflandırdığımız ve tanıttığımız Yaşam Ağacı projemize, henüz girilmemiş taksonları girebilmeniz için geliştirdiğimiz bir platformdur. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu komünitenin ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Takson adlarını doğru yazdığınızdan emin olun.
Taksonların sadece ilk harfleri büyük yazılmalıdır. Latince tür adlarında, cins adının ilk harfi büyük, diğer bütün harfler küçük olmalıdır (Örn: Canis lupus domesticus). Türkçe adlarda da sadece ilk harf büyük yazılmalıdır (Örn: Evcil köpek).
2
Taksonlar arası bağlantıları doğru girin.
Girdiğiniz taksonun üst taksonunu girmeniz zorunludur. Eğer üst takson yoksa, mümkün olduğunca öncelikle üst taksonları girmeye çalışın; sonrasında daha alt taksonları girin.
3
Birden fazla kaynaktan kontrol edin.
Mümkün olduğunca ezbere iş yapmayın, girdiğiniz taksonların isimlerinin birden fazla kaynaktan kontrol edin. Alternatif (sinonim) takson adlarını girmeyi unutmayın.
4
Tekrara düşmeyin.
Aynı taksonu birden fazla defa girmediğinizden emin olun. Otomatik tamamlama sistemimiz size bu konuda yardımcı olacaktır.
5
Mümkünse, takson tanıtım yazısı (Taksonomi yazısı) girin.
Bu araç sadece taksonları sisteme girmek için geliştirilmiştir. Dolayısıyla taksonlara ait minimal bilgiye yer vermektedir. Evrim Ağacı olarak amacımız, taksonlara dair detaylı girdilerle bu projeyi zenginleştirmektir. Girdiğiniz türü daha kapsamlı tanıtmak için Taksonomi yazısı girin.
Gönder
Tür Gözlemi Ekle
Tür Seç
Fotoğraf Ekle
Kurallar
Komünite Kuralları
Bu platform, bizzat gözlediğiniz türlerin fotoğraflarını paylaşabilmeniz için geliştirilmiştir. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu komünitenin ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Net ve anlaşılır görseller yükleyin.
Her zaman bir türü kusursuz netlikte fotoğraflamanız mümkün olmayabilir; ancak buraya yüklediğiniz fotoğraflardaki türlerin özellikle de vücut deseni gibi özelliklerinin rahatlıkla ayırt edilecek kadar net olması gerekmektedir.
2
Özgün olun, telif ihlali yapmayın.
Yüklediğiniz fotoğrafların telif hakları size ait olmalıdır. Başkası tarafından çekilen fotoğrafları yükleyemezsiniz. Wikimedia gibi açık kaynak organizasyonlarda yayınlanan telifsiz fotoğrafları yükleyebilirsiniz.
3
Paylaştığınız fotoğrafların telif hakkını isteyemezsiniz.
Yüklediğiniz fotoğraflar tamamen halka açık bir şekilde, sınırsız ve süresiz kullanım izniyle paylaşılacaktır. Bu fotoğraflar nedeniyle Evrim Ağacı’ndan telif veya ödeme talep etmeniz mümkün olmayacaktır. Kendi fotoğraflarınızı başka yerlerde istediğiniz gibi kullanabilirsiniz.
4
Etik kurallarına uyun.
Yüklediğiniz fotoğrafların uygunsuz olmadığından ve başkalarının haklarını ihlâl etmediğinden emin olun.
5
Takson teşhisini doğru yapın.
Yaptığınız gözlemler, spesifik taksonlarla ilişkilendirilmektedir. Takson teşhisini doğru yapmanız beklenmektedir. Taksonu bilemediğinizde, olabildiğince genel bir taksonla ilişkilendirin; örneğin türü bilmiyorsanız cins ile, cinsi bilmiyorsanız aile ile, aileyi bilmiyorsanız takım ile, vs.
Gönder
Tür Ara
Aradığınız türü bulamadıysanız buraya tıklayarak ekleyebilirsiniz.