Tükenmişlik Sendromu

Bu yazının içerik özgünlüğü henüz kategorize edilmemiştir. Eğer merak ediyorsanız ve/veya belirtilmesini istiyorsanız, gözden geçirmemiz ve içerik özgünlüğünü belirlememiz için [email protected] üzerinden bize ulaşabilirsiniz.

Aşırı düzeyde çalışmakta olan, çalışmak dışındaki aktivitelere yeterince zaman ayırmayan, çalışmaya karşı düşkünlük gösteren, işine bağımlı ve çalışmadığı zaman dahi aklı işinde olan bireyler için “işkolik” tanımı kullanılmaktadır (McMillian, 2001; Seybold ve Salomone, 1994; Burke, 2000; Harpaz ve Snir, 2003; Spence ve Robbins, 1992). İşkolikler, işlerine yüksek derecede bağlıdırlar ve aslında işin gereği olmamasına rağmen işleriyle ilgili aktivitelere ve bu konu hakkında düşünmeye sürekli ve önemli ölçüde vakit ayırmaktadırlar (Harpaz ve Snir, 2003; Spence ve Robbins, 1992).

Naktiyok ve Karabey (2005) tarafından yapılan bir çalışmada, işkolik olmakla, zihinsel, fiziksel ve duygusal tükenmişlik arasında pozitif ilişki bulunmuştur.  Eğer yaşanan stresle başa çıkmakta başarısız olunursa, bireylerde zihinsel, fiziksel ve duygusal anlamda tükenmişlik görülmektedir. Bu alanda yapılan araştırmalar göstermektedir ki, çalışılan iş kişiler arası ilişkileri fazlaca gerektiriyorsa, iş yükü fazlaysa, bireyin stresle başa çıkma düzeyi düşükse tükenmişlik düzeyi artmaktadır (Tuğrul ve Çelik, 2002).

Tükenme (burnout) kavramı ilk kez Freudenberger tarafından 1974’te ortaya atılmıştır ve insanların aşırı çalışmaları yüzünden artık işlerinin gerekliliklerini yerine getirememesi anlamına gelmektedir (http://ilkogretim-online.org.tr/vol2say1/v02s01a.htm; Koyuncu, 2001:349). Sonraki senelerde bu sendromla alakalı olarak duygusal, fiziksel ve zihinsel tükenmişlik ayrımı yapılmıştır. Tükenmişliğe neden olan etmenleri sıralamak gerekirse (Tuğrul ve Çelik, 2002; Iverson, 1998; Koyuncu, 2001):

  • Aşırı iş yükü ve dinlenme zamanlarının yeterli olmaması
  • Müşterilerin ihtiyaçlarının, ekonomik, bürokratik ve idari nedenlerden dolayı karşılanamaması
  • Önderlerin yetersiz olması yada denetimin yetersiz olması
  • Yetersiz uzman eğitimi ve yönlendirme
  • Yaptığı işi kontrol etme yada etkileme duygusundan yoksun olma
  • Çalışanlar arasında destek ve sosyal ilişkilerin olmaması
  • Aşırı zor ve yoğun iş ortamı
  • İş yerinde sosyal desteğin ve motivasyonun olmaması

Fiziksel, duygusal ve zihinsel açıdan doyuma ulaşamayan bireylerin başarıyı yakalayamaması bir yana, bu bireyler yaşamakta bile zorlanmaktadırlar. Bu sebeple, bireyler boş zamanlarında iş dışındaki aktivitelere zaman ayırmalı, çalışmalarını planlayarak ve kontrolleri altında gerçekleştirmeli ve çalışmayı bir zorunluluk değil de zevk olarak görmelilerdir (Naktiyok ve Karabey, 2005).

 

Yazan: Tuğba Gürcan

Kaynaklar ve İleri Okuma:

  1. Harpaz, I. ve Snir, R. (2003), “ Workaholism: its definition and nature”, Human Relations, 56, ss. 291-319.
  2. Iverson, R. D., Olekalns, M., Erwin, P.J. (1998), “Affectivity, organizational stressors and absenteeism: a causal model of burnout and its consequences”,Journal of Vocational Behaviour, 52, ss. 1-23.
  3. Koyuncu, M. (2001), “Üniversite Öğretim Elemanlarında Tükenme Duygusu ve Organizasyondan Ayrılma İsteğine Etkisi”, 9. Ulusal Yönetim ve Organizasyon Kongresi Bildirisi, ss. 349-360.
  4. McMillan, L., O’Driscoll, M., Marsh, N., Brady, E. (2001), “Understanding workaholism: data synthesis, theoretical critique, and future design strategies”, International Journal of Stress Management, 8, ss. 69-91.
  5. Naktiyok, A. ve Karabey, C. N. (2005), “İşkoliklik ve Tükenmişlik Sendromu”, İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi, 19, 2, ss. 179-198.
  6. Seybold, C.K. ve Salomone, P.R. (1994), “Understanding workaholism: a review of causes and counseling approaches”, Journal of Counseling & Development, 73,ss. 4-9.
  7. Spence, J. T. ve Robbins, A. S. (1992), “Workaholism: definition, measurement and preliminary results”, Journal of Personality Assessment, 58, ss. 160-178.
  8. Tuğrul, B. ve Çelik, E. (2002), “Normal Çocuklarla Çalışan Anaokulu Öğretmenlerinde Tükenmişlik”, Pamukkale Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 12, ss. 1-11.

Hamile Kadın Anatomisi

Darwin Portresi

Yazar

Katkı Sağlayanlar

Çağrı Mert Bakırcı

Çağrı Mert Bakırcı

Editör

Evrim Ağacı'nın kurucusu ve idari sorumlusudur. Popüler bilim yazarı ve anlatıcısıdır. Doktorasını Texas Tech Üniversitesi'nden almıştır. Araştırma konuları evrimsel robotik, yapay zeka ve teorik/matematiksel evrimdir.

Konuyla Alakalı İçerikler
  • Anasayfa
  • Gece Modu

Göster

Şifremi unuttum Üyelik Aktivasyonu

Göster

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close
Geri Bildirim