Bu Reklamı Kapat
Sorulara Dön
Yusuf Baş
Yusuf Baş Üye
0

uzay neden soğuk ve neden sadece -270,4 derece ne tutuyor?

uzay neden soğuk ve moleküller arası iletişim olmadığı için soğuksa neden -270,4 hiç ısı alışverişi olmadığı içiin daha fazla soğuması gerekmez miydi orada o ısıyı tutan sınır ne neden sınırlı?
  • Soruyu Takip Et
  • Raporla
1 Cevap
Kabul Edilen Cevap
Alperen Yuncu
Alperen Yuncu Fizik doktora öğrencisi

Bu tip konseptlerde uzay derken tam olarak nereden bahsettiğinizi açıklamakta önem var çünkü gezegenlerarası uzay ile gakasiler arası uzay birbirinden çok farklı ortamlar.[3]O yüzden en yakın yerden başlayıp uzaklaştıkça sıcaklığın nasıl değiştiğini ve bu sıcaklığa nelerin etki ettiğini açıklamaya çalışayım.

Dünyanın yakın çevresi, zannedilenin aksine atmosferden çıkar çıkmaz muazzam bir soğuğa maruz kalmıyoruz. Madde miktarı yeryüzü ile karşılaştırıldığında çok az olmasına rağmen yine de tamamen boş bir bölge değil ama tabi ciddi miktarda ısı transferi yapacak bir miktar değil yine de. Burda ana etken Güneşden gelen ışıma ile ısınan cisimler, sıcaklıklarından dolayı yaptıkları kara cisim ışıması ile soğuyorlar. Kara cisim ışıması sıcaklığın 4. kuvveti ile doğru orantılı olduğundan sıcak cisimler daha çok ışıma yaparken soğudukça daha az ışıma yapıyorlar ve Güneşten aldıkları ısı ile ışımayla kaybettikleri ısı birbirlerine eşit olduğu sıcaklıkta dengeye geliyorlar.[1] Dünyanın yakın çevresindeki sıcaklık ise ortalama 283.32 K (10.17 °C)[2]

Bu Reklamı Kapat

Gezegenlerarası uzay, gezegenler arası boşlukta yani Güneş sistemi içindeki uzayda sıcaklık değişken olabiliyor. Dünyadan uzaklaşınca madde miktarı iyice düştüğü için (yaklaşık olarak santimetreküp başına 5-100 parçacık arasında) ısı transferi tamamen bitiyor. Başlıca ısı kaynağı yine Güneş ve yakınlarda bir gezegen varsa onların yaydığı kara cisim ışıması ve yine ısı kaybı karacisim ışıması ile. Haliyle bir gezegene yakın olup olmadığınız ve Güneşe ne kadar uzak olduğunuz sıcaklığı değiştiriyor. Ama yine de artık oldukça soğuk bir yerdeyiz. Astroid kuşağının iç kısmındaki (2.2 AU) sıcaklık yaklaşık 200 K (−73 °C) iken astroid kuşağının (3.2 AU) dışında 165 K'e (−108 °C) kadar düşebiliyor.[4] Gezegenlerin ortalama sıcaklıkları ise görseldeki gibi:

Gezegen ortalama sıcaklıkları
Gezegen ortalama sıcaklıkları
NASA

Yıldızlararası uzay, yıldızlararası boşlukta, başka bir değişle Samanyolu galaksisindeki yıldız sistemleri arasındaki boşlukta, madde miktarıdaha da azalıyor ve sıcaklık tanımlamak bile oldukça zor bir hal alıyor. Çünkü sıcaklık gibi makroskobik değişkenler yüksek sayıda parçacıkların ortalama özellikleri ve yıldızlararası uzaydaki madde miktarı ortalama santimetreküp başına 0.1 parçacık. Yine ısı kaybını kara cisim ışıması ile oluyor fakat piyasada pek bir ısı kaynağı yok uzak yıldızlardan gelen ışımalar ve Kozmik arka alan ışıması ile ısınıyor maddeler. Ya da bir takım Nebulalar ve gaz bulutları patlamış olan bir yıldızın kalıntıları olduğundan henüz daha denge sıcaklığına ulaşmamış ve hala soğumakta olabiliyor. Büyük bir kısımda sıcaklık 10 K(-263.15 °C) civarında (Pluton'da gece sıcaklık bu seviyeye düşmüyor.) fakat bahsettiğim sıcak gaz bulutsuları mevcut bu bulutsularda sıcak 8000 K'e (7 700°C) kadar çıkabiliyor.[5] Bu bulutsulardan uzak durup sadece yıldızlararası boş uzayın ortalama sıcaklığına bakarsak 3 K(-270 °C) civarında.[2] Ama bu gaz bulutlarının hepsi sıcak değil bilinen en düşük sıcaklık Boomerang Nebulası ismi verilen Samanyolu'ndaki bir ilkel gezegenimsi nebulanın sıcaklığı. 1995 yılında Boomerang Nebulası'nın sıcaklığı 1 K (-272 °C) olarak ölçüldü ve bunun kozmik arka alan ışımasından bile daha düşük sıcaklıkta olması bilim insanları arasında büyük bir ilgi oluşturdu.[6]

Bu Reklamı Kapat

Galaksilerarası uzay, Bu noktada artık sıcaklıktan bahsedemeyiz zira madde miktarı metreküp başına bir parçacığın daha altında. Yıldızlararası uzaydan bahsederken madde miktarının azlığı sıcaklık tanımını şaibeli hale getiriyor demiştim ama artık sıcaklık tanımlanamaz bir hal alıyor. Yolda sadece tek bir araba varsa o arabanın trafiğin akış hızından daha hızlı veya daha yavaş gittiğinden bahsedemezsiniz çünkü bir trafik mevcut değildir. Onun gibi tek bir parçacığın da sıcaklığından bahsedemezsiniz. Yer yer gaz ve toz bulutları mevcut veya saniyede binlerce km hızında giden yüzbinlerce derece sıcaklığındaki galaktik rüzgarlar mevcut[7] fakat onların sıcaklığını uzay boşluğunun sıcaklığı olarak görmek sobanın içindeki sıcaklığı ölçüp evin sıcaklığı 3000 derece demekten daha saçma. Dolayısıyla galaksilerarası uzayda sıcaklık tanımlı değil demek daha makul bence.

Kozmik arka alan ışıması, bütün galaksilerin, yıldızların gök cisimlerinin arkasında bulunan evrenin arka planından bir ışıma geliyor. Ve bu ışıma 2.72548 K (-270.42452 °C)[8]. Bu ışıma direkt Bigbang'den geliyor. Evrenin ilk zamanlarında milyonlarca derece iken evren genişledikçe soğuyor. Dolayısıyla evrenin yaşı hesaplanırken kullanılan en önemli faktör bu ışımanın sıcaklığı. Uzayın sıcaklığından bahsederken bundan bahsetmesek olmazdı. Ortalama sıcaklık 2.725 K olsada çeşitli yerlerinde sıcaklığın daha yüksek ve düşük olduğu yerler mevcut. Kozmik arkalan ışımasının sıcaklığı farklı yönlerde 2.721 K ile 2.729 K arasında değişiyor. Bunun sebebi enerjinin Bigbang'den hemen sonra evrende homojen dağılmamış olmasıdır. Ve bu daha enerjetik kısımlar evren genişledikçe galaksiler, yıldızlar ve gezegenler gibi maddenin yoğun olduğu küçük bölgeler olacak. Buraya bir resmini bırakıyorum.

Kozmik arka alan ışıması
Kozmik arka alan ışıması
NASA

Kaynaklar

  1. Wikipedia. Thermal Electromagnetic Radiation. (15 Haziran 2004). Alındığı Yer: Wikipedia | Arşiv Bağlantısı
  2. A. Libal. The Temperatures Of Outer Space Around The Earth. (13 Nisan 2018). Alındığı Yer: Sciencing | Arşiv Bağlantısı
  3. Wikipedia. Outer Space. Alındığı Yer: Wikipedia | Arşiv Bağlantısı
  4. Wikipedia. Material Which Fills The Solar System. (1 Ocak 2005). Alındığı Yer: Wikipedia | Arşiv Bağlantısı
  5. B. Ryden. Lecture 11: Interstellar Medium. (21 Haziran 2003). Alındığı Yer: www.astronomy.ohio-state.edu | Arşiv Bağlantısı
  6. www.esa.int. The Boomerang Nebula - The Coolest Place In The Universe? [Heic0301]. Alındığı Yer: www.esa.int | Arşiv Bağlantısı
  7. Swinburne University of Technology. Galactic Winds | Cosmos. Alındığı Yer: astronomy.swin.edu.au | Arşiv Bağlantısı
  8. D. J. Fixsen. (2009). The Temperature Of The Cosmic Microwave Background. The Astrophysical Journal, sf: 916. doi: 10.1088/0004-637X/707/2/916. | Arşiv Bağlantısı
Bu cevap, soru sahibi tarafından kabul edilmiştir. Ancak bu, cevabın doğru olduğunu garanti etmez.
1
  • Raporla
Daha Fazla Cevap Göster
Cevap Ver
İlginizi Çekebilecek Sorular
Evrim Ağacı Soru & Cevap Platformu, Türkiye'deki bilimseverler tarafından kolektif ve öz denetime dayalı bir şekilde sürdürülen, özgür bir ortamdır. Evrim Ağacı tarafından yayınlanan makalelerin aksine, bu platforma girilen soru ve cevapların içeriği veya gerçek/doğru olup olmadıkları Evrim Ağacı yönetimi tarafından denetlenmemektedir. Evrim Ağacı, bu platformda yayınlanan cevapları herhangi bir şekilde desteklememekte veya doğruluğunu garanti etmemektedir. Doğru olmadığını düşündüğünüz cevapları, size sunulan denetim araçlarıyla işaretleyebilir, daha doğru olan cevapları kaynaklarıyla girebilir ve oylama araçlarıyla platformun daha güvenilir bir ortama evrimleşmesine katkı sağlayabilirsiniz.
Sorulara Dön
Evrim Ağacı'na Destek Ol
Evrim Ağacı'nın %100 okur destekli bir bilim platformu olduğunu biliyor muydunuz? Evrim Ağacı'nın maddi destekçileri arasına katılarak Türkiye'de bilimin yayılmasına güç katmak için hemen buraya tıklayın.
Popüler Yazılar
30 gün
90 gün
1 yıl
EA Akademi
Evrim Ağacı Akademi (ya da kısaca EA Akademi), 2010 yılından beri ürettiğimiz makalelerden oluşan ve kendi kendinizi bilimin çeşitli dallarında eğitebileceğiniz bir çevirim içi eğitim girişimi! Evrim Ağacı Akademi'yi buraya tıklayarak görebilirsiniz. Daha fazla bilgi için buraya tıklayın.
Etkinlik & İlan
Bilim ile ilgili bir etkinlik mi düzenliyorsunuz? Yoksa bilim insanlarını veya bilimseverleri ilgilendiren bir iş, staj, çalıştay, makale çağrısı vb. bir duyurunuz mu var? Etkinlik & İlan Platformumuzda paylaşın, milyonlarca bilimsevere ulaşsın.
Podcast
Evrim Ağacı'nın birçok içeriğinin profesyonel ses sanatçıları tarafından seslendirildiğini biliyor muydunuz? Bunların hepsini Podcast Platformumuzda dinleyebilirsiniz. Ayrıca Spotify, iTunes, Google Podcast ve YouTube bağlantılarını da bir arada bulabilirsiniz.

Göster

Şifremi unuttum Üyelik Aktivasyonu

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close
Geri Bildirim Gönder
Reklamsız Deneyim

Evrim Ağacı'nda reklamları 2 şekilde kapatabilirsiniz:

  1. Ücretsiz üye girişi yapmak: Sitedeki reklamların %50 kadarını kapatmak için ücretsiz bir Evrim Ağacı üyeliği açmanız ve sitemizi/uygulamamızı kullanmanız yeterli!

  2. Maddi destekçilerimiz arasına katılmak: Evrim Ağacı'nın çalışmalarına Kreosus, Patreon veya YouTube üzerinden maddi destekte bulunarak hem Türkiye'de bilim anlatıcılığının gelişmesine katkı sağlayabilirsiniz, hem de site ve uygulamamızı reklamsız olarak deneyimleyebilirsiniz. Reklamsız deneyim, sitemizin/uygulamamızın çeşitli kısımlarda gösterilen Google reklamlarını ve destek çağrılarını görmediğiniz, %100 reklamsız ve çok daha temiz bir site deneyimi sunmaktadır.

Kreosus

Kreosus'ta her 10₺'lik destek, 1 aylık reklamsız deneyime karşılık geliyor. Bu sayede, tek seferlik destekçilerimiz de, aylık destekçilerimiz de toplam destekleriyle doğru orantılı bir süre boyunca reklamsız deneyim elde edebiliyorlar.

Kreosus destekçilerimizin reklamsız deneyimi, destek olmaya başladıkları anda devreye girmektedir ve ek bir işleme gerek yoktur.

Patreon

Patreon destekçilerimiz, destek miktarından bağımsız olarak, Evrim Ağacı'na destek oldukları süre boyunca reklamsız deneyime erişmeyi sürdürebiliyorlar.

Patreon destekçilerimizin Patreon ile ilişkili e-posta hesapları, Evrim Ağacı'ndaki üyelik e-postaları ile birebir aynı olmalıdır. Patreon destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi 24 saat alabilmektedir.

YouTube

YouTube destekçilerimizin hepsi otomatik olarak reklamsız deneyime şimdilik erişemiyorlar ve şu anda, YouTube üzerinden her destek seviyesine reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. YouTube Destek Sistemi üzerinde sunulan farklı seviyelerin açıklamalarını okuyarak, hangi ayrıcalıklara erişebileceğinizi öğrenebilirsiniz.

Eğer seçtiğiniz seviye reklamsız deneyim ayrıcalığı sunuyorsa, destek olduktan sonra YouTube tarafından gösterilecek olan bağlantıdaki formu doldurarak reklamsız deneyime erişebilirsiniz. YouTube destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi, formu doldurduktan sonra 24-72 saat alabilmektedir.

Diğer Platformlar

Bu 3 platform haricinde destek olan destekçilerimize ne yazık ki reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. Destekleriniz sayesinde sistemlerimizi geliştirmeyi sürdürüyoruz ve umuyoruz bu ayrıcalıkları zamanla genişletebileceğiz.

Giriş yapmayı unutmayın!

Reklamsız deneyim için, maddi desteğiniz ile ilişkilendirilmiş olan Evrim Ağacı hesabınıza yapmanız gerekmektedir. Giriş yapmadığınız takdirde reklamları görmeye devam edeceksinizdir.

Destek Ol

Devamını Oku
Evrim Ağacı Uygulamasını
İndir
Chromium Tabanlı Mobil Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
İlk birkaç girişinizde zaten tarayıcınız size uygulamamızı indirmeyi önerecek. Önerideki tuşa tıklayarak uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu öneriyi, yukarıdaki videoda görebilirsiniz. Eğer bu öneri artık gözükmüyorsa, Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Chromium Tabanlı Masaüstü Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
Yeni uygulamamızı kurmak için tarayıcı çubuğundaki kurulum tuşuna tıklayın. "Yükle" (Install) tuşuna basarak kurulumu tamamlayın. Dilerseniz, Evrim Ağacı İleri Web Uygulaması'nı görev çubuğunuza sabitleyin. Uygulama logosuna sağ tıklayıp, "Görev Çubuğuna Sabitle" seçeneğine tıklayabilirsiniz. Eğer bu seçenek gözükmüyorsa, tarayıcının Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Safari Mobil Uygulama
Sırasıyla Paylaş -> Ana Ekrana Ekle -> Ekle tuşlarına basarak yeni mobil uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu basamakları görmek için yukarıdaki videoyu izleyebilirsiniz.

Daha fazla bilgi almak için tıklayın

Önizleme
Görseli Kaydet
Sıfırla
Vazgeç
Ara
Bu Eseri Neden Tavsiye Ediyorsun?
Aşağıdaki kutuya, isimli neden tavsiye ettiğini girebilirsin. Ne kadar detaylı ve kapsamlı bir analiz yaparsan, bu eseri [OKUMAK/İZLEMEK] isteyenleri o kadar doğru ve fazla bilgilendirmiş olacaksın. Tavsiyenin faydalı bulunması halinde Evrim Ağacı kullanıcılarından daha fazla UP kazanman mümkün olacak. Tavsiyenin sadece negatif içerikte olamayacağını, eğer bu sistemi kullanıyorsan tavsiye ettiğin içeriğin pozitif taraflarından bahsetmek zorunda olduğunu lütfen unutma. Yapıcı eleştiri hakkında daha fazla bilgi almak için burayı okuyabilirsin.
Tavsiye Et