Bu Reklamı Kapat
Sorulara Dön
Emre Evrim
Emre Evrim Üye
0

Tanrı ne yapacağımızı biliyorken neden bizi sınıyor?

238 görüntülenme
  • Soruyu Takip Et
  • Raporla
1 Cevap
Cevap
Ufuk Derin
Ufuk Derin Agnostik

Bizi sınıyor mu, bizi neden buraya gönderdi, bizi neden yarattı, yarattıktan sonra ne yapacak ve yapacağı şeyi niye yapacak? Bilmemiz zor hatta imkansız gibi görünüyor. Bu durumda bazı kişiler bunu dinlerdeki anlatılarla açıklıyor, burasının "sınav dünyası" olduğunu söylüyor. Aslında bu açıklamayı biraz ilerletince yine çok güzel bir tartışma konusu çıkıyor. Deizmin Tanrı'sından bahsediyorsak kısaca "Tanrı yarattı ve bıraktı, belki bizden haberi bile yok. Neden yaptığını bilemiyoruz. Beki de canı sıkıldı, tanınmak istiyordu, kendince oyun oynuyor. Belki de kendinden düşük varlıkları bilmiyor o da. Deney yapıyor. Bilemeyiz."

Teizme girince "her şeyi bilen ve olaya müdahale edebilen Tanrı" kavramında oldukça sıkıntı çıkıyor. Daha önceden söylediğim gibi bu tür soruların en basit ve en mantıklı cevabı, "Tanrı'yı anlayamayız/kavrayamayız. Neden bunu yaptığını bilemeyiz." olacaktır. Biliyorum bu çoğu kimseyi tatmin etmiyor ama bunu kabullenmemiz gerek bence. Eğer bir Tanrı olduğuna inanıyorsanız ve bu Tanrı madde üstü bir Tanrı ise insan gibi doğada hayatta kalmak için evrimleşmiş bir tür olarak "Tanrı" dediğimiz varlığın nasıl davrandığını, neden bunu yaptığını veya bu soruların onun için mantıklı olup olmadığını bile bilemeyiz.

Bu Reklamı Kapat

Teizmin bu konudaki bir argümanı olan "Burası sınav dünyası" argümanına gelelim. Tanrı bizim ne yapacağımızı biliyor teizme göre. "Madem biliyor neden cezalandırıyor?" sorusu akla geliyor. Bu soruya başta dediğim gibi "Bilmiyoruz, anlayamayız." diyebiliriz ama tatmin etmediği için "Öğretmen-öğrenci-sınav" benzetmesi yapılarak çözülmeye çalışılıyor. Bu benzetmeye göre "Öğretmen bizim ne yapacağımızı az çok bilir, kaç puan alacağımızı tahmin eder. Ama direkt puan verirse öğrenciler o puanın kendisine layık olmadığını söyleyip itiraz edebilir. Madem iyi not almamızı istiyorsun 100 ver gidelim der ama öğretmen adaletli olmalı. Bu durumun sorun olmaması için sınav yapılır ki öğrenciler de onu hak ettiğini anlasın." ilk bakışta gayet güzel bir argüman gibi görünüyor ama bazı sorunlar var:

  • Bu benzetme "Öğretmen-öğrenci-sınav" ile "Tanrı-insan-sınav" üçlemesini aynı konuma indiriyor ve bu da Tanrı'yı oldukça insan biçimci bir konuma indiriyor.
  • Öğretmen; sizin davranışlarınıza, ders çalışıp çalışmamanıza, huyunuza, ne yapıp yapamayacağınıza etki eden bütün etkenleri kontrol edemez, Tanrı ise bütün bu etkenler de dahil olmak üzere sizi ve bütün evreni yaratan ve yöneten kişi. Yani birbirine benzetilen öğretmen-Tanrı (eğer ki insan biçimci bir Tanrı'ya inanmıyorsanız) aynı düzlemde değil ve benzetme yönü açısından benzemiyor. Yani hatalı bir benzetme bu. İki kavramı hatalı bir şekilde eşitliyor.
  • Bu durumda bir karşı çıkış da şu: "Önünde seçenekler var, seçeneklerden birini sen seçiyorsun ama Tanrı yazdığı için seçmiyorsun, sen o seçeneği seçtiğin için Tanrı onu yazdı kaderine." Bu da güzel bir savunma olurdu. Tabii "deizm" için. Çünkü bu durumda Tanrı bilgisiz, yarattığı şeyin ne seçeceğini bile bilmeyecek kadar aciz. Yarattığı insandan "kopya çekmiş" ve onu yazmış kaderine. Ama teizme göre Tanrı her şeyi biliyor, her şeye hakim. Yani bunu teizm için kullanamazsınız.

Eğer ki öğretmen; sizin ders çalışıp çalışmamanıza, davranışlara ve düşüncelerinize etki eden faktörleri yaratmışsa veya ayarlamışsa evet, o öğretmenin hem bütün bunları ayarlayıp hem sınav yapıp hem de ona göre düşük not veya yüksek not vermesi hem de düşük not almışsa için cezalandırması veya yüksek not almışsa ödüllendirmesi çok saçma olurdu. Bu durumda hem her şeyi kendi ayarlamış oluyor hem de o ayarladığı davranışı değiştirmeyip bazılarını cezalandırıyor bazılarını ödüllendiriyor. Yani bu argümanın vardığı yer, Tanrı bütün şartları kendi ayarladığı oyunda bizimle oynuyor. "Hem gözüne perde indiriyor hem de görmediği için cezalandırıyor."

Bu Reklamı Kapat

Bazen Tanrı zamandan münezzeh olduğu için bu sorunun hatalı olduğunu söyleniyor ama bu bir şeyi değiştirmiyor. Sadece "Tanrı geleceği biliyorsa neden bunu yapıyor?" gibi bu sorunun hatalı versiyonunu düzeltmeye yarar bu itiraz. Tanrı geleceği bilmiyor. Onun için geçmiş veya gelecek yok. Ama bu yine de bütün şartları ayarladığı oyunda oynaması konusuna açıklık getirebilen bir itiraz değil.

"İmtihan için, yaratan sıfatını sağlaması için, kendisini tanımak için, ilmini tanıtmak için, ibadet etmemiz için bizi yaratması gerektiği" gibi inandığınız Tanrı'nın özellikleri, sıfatları ya da tanımı ile yapılan açıklamalara gelelim. Soruyu bunlar ile cevaplamaya çalışmak Tanrı'yı kendi tanımı ve özellikleri ile sınırlandırmaktır ve Teizme uymaz. Hatta bir açıklama gücü de yoktur, inancınızdaki Tanrı özelliklerini ve tanımını tekrar ederek döngüsel mantık hatasına girmiş oluyorsunuz. "Canlı nedir?" sorusuna "Cansız olmayandır." deyince aslında bir cevap vermiş olmamanız gibi.

Görebileceğiniz gibi hatalı veya eksik savunmalar yaparsanız savunmak istediğinizin tam tersi sonuca gidebilirsiniz. O yüzden "mantıklı olan" tatmin etsin veya etmesin hatalı eşitlemelere bağlı olan hatalı benzetmelerden (bu gibi durumlarda direkt olarak benzetmelerden) uzak durmaya ve argümanların nereye varacağını iyi analiz etmeye çalışın.

181 görüntülenme
4
  • Raporla
Daha Fazla Cevap Göster
Cevap Ver
İlginizi Çekebilecek Sorular
Evrim Ağacı Soru & Cevap Platformu, Türkiye'deki bilimseverler tarafından kolektif ve öz denetime dayalı bir şekilde sürdürülen, özgür bir ortamdır. Evrim Ağacı tarafından yayınlanan makalelerin aksine, bu platforma girilen soru ve cevapların içeriği veya gerçek/doğru olup olmadıkları Evrim Ağacı yönetimi tarafından denetlenmemektedir. Evrim Ağacı, bu platformda yayınlanan cevapları herhangi bir şekilde desteklememekte veya doğruluğunu garanti etmemektedir. Doğru olmadığını düşündüğünüz cevapları, size sunulan denetim araçlarıyla işaretleyebilir, daha doğru olan cevapları kaynaklarıyla girebilir ve oylama araçlarıyla platformun daha güvenilir bir ortama evrimleşmesine katkı sağlayabilirsiniz.
Sorulara Dön
Evrim Ağacı'na Destek Ol
Evrim Ağacı'nın %100 okur destekli bir bilim platformu olduğunu biliyor muydunuz? Evrim Ağacı'nın maddi destekçileri arasına katılarak Türkiye'de bilimin yayılmasına güç katmak için hemen buraya tıklayın.
Popüler Yazılar
30 gün
90 gün
1 yıl
EA Akademi
Evrim Ağacı Akademi (ya da kısaca EA Akademi), 2010 yılından beri ürettiğimiz makalelerden oluşan ve kendi kendinizi bilimin çeşitli dallarında eğitebileceğiniz bir çevirim içi eğitim girişimi! Evrim Ağacı Akademi'yi buraya tıklayarak görebilirsiniz. Daha fazla bilgi için buraya tıklayın.
Etkinlik & İlan
Bilim ile ilgili bir etkinlik mi düzenliyorsunuz? Yoksa bilim insanlarını veya bilimseverleri ilgilendiren bir iş, staj, çalıştay, makale çağrısı vb. bir duyurunuz mu var? Etkinlik & İlan Platformumuzda paylaşın, milyonlarca bilimsevere ulaşsın.
Podcast
Evrim Ağacı'nın birçok içeriğinin profesyonel ses sanatçıları tarafından seslendirildiğini biliyor muydunuz? Bunların hepsini Podcast Platformumuzda dinleyebilirsiniz. Ayrıca Spotify, iTunes, Google Podcast ve YouTube bağlantılarını da bir arada bulabilirsiniz.

Göster

Şifremi unuttum Üyelik Aktivasyonu

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close
Geri Bildirim Gönder
Reklamsız Deneyim

Evrim Ağacı'nda reklamları 2 şekilde kapatabilirsiniz:

  1. Ücretsiz üye girişi yapmak: Sitedeki reklamların %50 kadarını kapatmak için ücretsiz bir Evrim Ağacı üyeliği açmanız ve sitemizi/uygulamamızı kullanmanız yeterli!

  2. Maddi destekçilerimiz arasına katılmak: Evrim Ağacı'nın çalışmalarına Kreosus, Patreon veya YouTube üzerinden maddi destekte bulunarak hem Türkiye'de bilim anlatıcılığının gelişmesine katkı sağlayabilirsiniz, hem de site ve uygulamamızı reklamsız olarak deneyimleyebilirsiniz. Reklamsız deneyim, sitemizin/uygulamamızın çeşitli kısımlarda gösterilen Google reklamlarını ve destek çağrılarını görmediğiniz, %100 reklamsız ve çok daha temiz bir site deneyimi sunmaktadır.

Kreosus

Kreosus'ta her 10₺'lik destek, 1 aylık reklamsız deneyime karşılık geliyor. Bu sayede, tek seferlik destekçilerimiz de, aylık destekçilerimiz de toplam destekleriyle doğru orantılı bir süre boyunca reklamsız deneyim elde edebiliyorlar.

Kreosus destekçilerimizin reklamsız deneyimi, destek olmaya başladıkları anda devreye girmektedir ve ek bir işleme gerek yoktur.

Patreon

Patreon destekçilerimiz, destek miktarından bağımsız olarak, Evrim Ağacı'na destek oldukları süre boyunca reklamsız deneyime erişmeyi sürdürebiliyorlar.

Patreon destekçilerimizin Patreon ile ilişkili e-posta hesapları, Evrim Ağacı'ndaki üyelik e-postaları ile birebir aynı olmalıdır. Patreon destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi 24 saat alabilmektedir.

YouTube

YouTube destekçilerimizin hepsi otomatik olarak reklamsız deneyime şimdilik erişemiyorlar ve şu anda, YouTube üzerinden her destek seviyesine reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. YouTube Destek Sistemi üzerinde sunulan farklı seviyelerin açıklamalarını okuyarak, hangi ayrıcalıklara erişebileceğinizi öğrenebilirsiniz.

Eğer seçtiğiniz seviye reklamsız deneyim ayrıcalığı sunuyorsa, destek olduktan sonra YouTube tarafından gösterilecek olan bağlantıdaki formu doldurarak reklamsız deneyime erişebilirsiniz. YouTube destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi, formu doldurduktan sonra 24-72 saat alabilmektedir.

Diğer Platformlar

Bu 3 platform haricinde destek olan destekçilerimize ne yazık ki reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. Destekleriniz sayesinde sistemlerimizi geliştirmeyi sürdürüyoruz ve umuyoruz bu ayrıcalıkları zamanla genişletebileceğiz.

Giriş yapmayı unutmayın!

Reklamsız deneyim için, maddi desteğiniz ile ilişkilendirilmiş olan Evrim Ağacı hesabınıza yapmanız gerekmektedir. Giriş yapmadığınız takdirde reklamları görmeye devam edeceksinizdir.

Destek Ol

Devamını Oku
Evrim Ağacı Uygulamasını
İndir
Chromium Tabanlı Mobil Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
İlk birkaç girişinizde zaten tarayıcınız size uygulamamızı indirmeyi önerecek. Önerideki tuşa tıklayarak uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu öneriyi, yukarıdaki videoda görebilirsiniz. Eğer bu öneri artık gözükmüyorsa, Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Chromium Tabanlı Masaüstü Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
Yeni uygulamamızı kurmak için tarayıcı çubuğundaki kurulum tuşuna tıklayın. "Yükle" (Install) tuşuna basarak kurulumu tamamlayın. Dilerseniz, Evrim Ağacı İleri Web Uygulaması'nı görev çubuğunuza sabitleyin. Uygulama logosuna sağ tıklayıp, "Görev Çubuğuna Sabitle" seçeneğine tıklayabilirsiniz. Eğer bu seçenek gözükmüyorsa, tarayıcının Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Safari Mobil Uygulama
Sırasıyla Paylaş -> Ana Ekrana Ekle -> Ekle tuşlarına basarak yeni mobil uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu basamakları görmek için yukarıdaki videoyu izleyebilirsiniz.

Daha fazla bilgi almak için tıklayın

Önizleme
Görseli Kaydet
Sıfırla
Vazgeç
Ara
Alıntı Ekle
Kurallar
Komünite Kuralları
Bu komünite, fark edildiğinde ufku genişleten tespitler içindir. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu komünitenin ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Formu olabildiğince eksiksiz doldurun.
Girdiğiniz sözün/alıntının kaynağı ne kadar açıksa o kadar iyi. Açıklama kısmına kitabın sayfa sayısını veya filmin saat/dakika/saniye bilgisini girebilirsiniz.
2
Anonimden kaçının.
Bazı sözler/alıntılar anonim olabilir. Fakat sözün anonimliğini doğrulamaksızın, bilmediğiniz her söze/alıntıya anonim yazmayın. Bu tür girdiler silinebilir.
3
Kaynağı araştırın ve sorgulayın.
Sayısız söz/alıntı, gerçekte o sözü hiçbir zaman söylememiş/yazmamış kişilere, hatalı bir şekilde atfediliyor. Paylaşımınızın site geneline yayılabilmesi için kaliteli kaynaklar kullanın ve kaynaklarınızı sorgulayın.
4
Ofansif ve entelektüel düşünceden uzak sözler yasaktır.
Gerilim, tersleme, tahrik, taciz, alay, dedikodu, trollük, vurdumduymazlık, duyarsızlık, ırkçılık, bağnazlık, nefret söylemi, azınlıklara saldırı, fanatizm, holiganlık, sloganlar yasaktır.
5
Sözlerinizi tırnak (") içine almayın.
Sistemimiz formatı otomatik olarak ayarlayacaktır.
Gönder
Bu Eseri Neden Tavsiye Ediyorsun?
Aşağıdaki kutuya, isimli neden tavsiye ettiğini girebilirsin. Ne kadar detaylı ve kapsamlı bir analiz yaparsan, bu eseri [OKUMAK/İZLEMEK] isteyenleri o kadar doğru ve fazla bilgilendirmiş olacaksın. Tavsiyenin faydalı bulunması halinde Evrim Ağacı kullanıcılarından daha fazla UP kazanman mümkün olacak. Tavsiyenin sadece negatif içerikte olamayacağını, eğer bu sistemi kullanıyorsan tavsiye ettiğin içeriğin pozitif taraflarından bahsetmek zorunda olduğunu lütfen unutma. Yapıcı eleştiri hakkında daha fazla bilgi almak için burayı okuyabilirsin.
Tavsiye Et