Keşfedin, Öğrenin ve Paylaşın
Evrim Ağacı'nda Aradığın Her Şeye Ulaşabilirsin!
Yeni Soru Sor
Paylaşım Yap
2,000 ATP Ödüllü Soru: Pdi (Pauli dışlama ilkesi) iki özdeş fermiyonun aynı anda aynı kuantum durumunda bulunamayacağını belirtir. Ya evrene dışına çıkılan ve içine girebilen bi olgu olarak görürsek bunu baypas edebilir miyiz? Hemen cevapla!
Sorulara Dön
Arda Kızıl
Arda Kızıl
20.1K UP
Üye 15 saat önce
2

Sonsuz bir uzayda bir cisim patlıyor ve 2 cisime ayrılıyor. Sonsuz sürede bu iki cisim kütle çekimin etkisiyle tekrardan bir araya gelir mi?

Arkadaşım liseden beri bu soru üzerinde düşünen birisi ve kendisi işin sonucunda kütleleri, hızları ya da aralarındaki uzaklık ne olursa olsun tekrardan birleşeceklerimi söylüyor. Ben ise hızlarının ve kütlelerinin etki edeceğini söylüyorum ancak konuyu onun kadar bilmediğim için kanıtlayamıyorum. Konuyu bilen birisi kanıtlarla anlatabilir mi?
1 Cevap
  • Şikayet Et
  • Mantık Hatası
0
  • Paylaş
  • Alıntıla
  • Alıntıları Göster
Tüm Reklamları Kapat
1 Cevap
Hasan Eren Altıntaş
düşünen araştıran öğrenen bi liseli 4 saat önce

Bunun şöyle bir olayı var: Sonsuz süre versen de bir araya gelmek zorunda değil; çünkü uzayda birleşme olasılığını, alanını, hacmini, kütlesini, her şeyini düşünürsek çok çok düşük bir ihtimal. Sonsuz zaman ve deneme verdiğin zaman bir şey kesin yaşanmak zorunda olmaz ama sonsuza yakınsadıkça ihtimali artar. Yani normal saydığımız zaman, mesela önüne kalem verecekler, rastgele bir tanesini seçeceksin, en beğendiğini bekliyorsun; 56 milyonuncu 'kalem' ihtimali aşırı artmış ama istediğin olmak zorunda değil. Hele bu evren gibi kaotik bir düzende çok olasılıksız ve katlanarak artmasını sağlayacak bir sebep yok. Sonsuz sürenin tamamını tamamlayamayacağın için sonsuza kadar gittiğin yolun bildiğin hiçbir noktasında bu yaşanmak zorunda değil; hatta sonsuza kadar var olsaydı ve tüm zaman çizelgesini tarayabilseydin bile bu yaşanmak zorunda olmazdı. Neredeyse kesin olarak tanımlanır bu matematikte; hatta makaleler de var bununla ilgili.

Sonsuz zaman verdiğinde ya da sonsuz ihtimal verdiğinde her şey olabilir gibi gelir insana; teknik olarak doğru ama her zaman istediğiniz şeyin olmasını sağlayacak ihtimaller olmaz. Cismin bir kara deliğe düşmesi, moleküllerine kadar yok olması gibi ihtimaller olduğu için ya da sonsuz uzayın tam olarak en ayrı iki konumunda olmaları... Mesela bir varsayalım: Cisim bir solucan deliğinden geçip sonsuza yakınsayacak kadar diğer cismin uzağına gitti. O kütle çekimin etki alanına girmeyi geçtim; 5000 tane süper kara delikler oluşturup hepsine milyonlarca ışık yılı mesafeli olay ufku verip hepsini de yavaş yavaş birbirini çekecek kadar ve en sonunda iki cismi aynı noktaya getirecek kadar güzel şekilde dizseydin bile kütle çekimleri evrenin sonsuza yakınsayacak uzaklıktaki cismine kütle çekim kuvveti dahi uygulamazdı. Bunun için sonsuz bir uzaya bile gerek yok; gözlemlenebilir evrenimizde olması bile çok zor, bir de sonsuz bir uzaya verirsen teoride matematiksel olarak olabilir ama pratikte kesinlikle imkansız. Hatta teoride bile çok zor böyle bir şeyin gerçekleşmesi.

Evrenin yok olduğu durumları; nova patlamaları, büyük çöküş, tekilliğe kapılma, atomlarına kadar ayıracak bir kuvvete maruz kalma durumları... Her şeyi hesaba kattığında imkansız. Evrenin iki uç noktasında olsalar ve başka hiçbir nesne, cisim olmasa da imkansız çünkü kütle çekim uygulamazlardı yine. Arkadaşın sonsuz ibaresine çok güveniyor ama yaşanabilir fakat her durumda yaşanmak zorunda değil; üstüne milyarlarca senaryoda yaşanmazdı. 'Geoffrey R. Grimmett, et al. (2001). Probability And Random Processes 3rd Edition. Yayınevi: Oxford University Press.' Şuna bakabilirsin.

Tüm Reklamları Kapat

Sonsuz ihtimalin olunca her şey yaşanacak anlamına gelmiyor; sonu olmayan bir olay silsilesi başlıyor. O olay silsilesi bir anda çok rastgele şeyler yaşatmak ya da imkansız şeyler vermek zorunda değil. Bir gün içinde chakra oluşmayacak ya da bir gün aniden başka bir bilince geçiş yapmayacaksın. Bir gün bilgisayar tak diye ayaklanıp kafana kürdanla fiske vurmayacak mesela. Hani çok rastgele şeyler ama sonsuz ihtimal verdiğinde bunlar yaşanmak zorunda olmuyor. Sonsuz zamanda imkansız olmayan sonlu ihtimal anlamına geliyor.[1]

Ha bir de şunu unutmayalım: Eğer ki patlamadan sonraki iki cismin birbirinden uzaklaşma hızı, kütle çekim etkisini aşıyorsa onların bir daha birleşme imkanı kalmaz diyebilirim. Newton’un kütle çekim yasasına göre mesafe arttıkça kuvvet azalır; hızı yüzünden uzaklaşmışlarsa ve kuvvet sıfıra yakınsamış, hatta sıfır olmuşsa bir daha birleşme imkanları yok demektir. Yani 'hızları ve kütleleri etkisiz' demişse; fotondan hallice kütleye sahip olup ışık hızına yakın hızda birbirinden uzaklaşan iki cismin birbiriyle birleşme imkanı ne matematiksel ne fiziksel ne de başka bir açıdan mümkündür, haberin olsun. Her açıdan imkansızdır.

Kaynaklar

  1. m.ross. Probability Models. Alındığı Tarih: 26 Mart 2026. Alındığı Yer: kwcsangli | Arşiv Bağlantısı
0
  • Şikayet Et
  • Mantık Hatası
0
  • Paylaş
  • Alıntıla
  • Alıntıları Göster
Daha Fazla Cevap Göster
Cevap Ver
Evrim Ağacı Soru & Cevap Platformu, Türkiye'deki bilimseverler tarafından kolektif ve öz denetime dayalı bir şekilde sürdürülen, özgür bir ortamdır. Evrim Ağacı tarafından yayınlanan makalelerin aksine, bu platforma girilen soru ve cevapların içeriği veya gerçek/doğru olup olmadıkları Evrim Ağacı yönetimi tarafından denetlenmemektedir. Evrim Ağacı, bu platformda yayınlanan cevapları herhangi bir şekilde desteklememekte veya doğruluğunu garanti etmemektedir. Doğru olmadığını düşündüğünüz cevapları, size sunulan denetim araçlarıyla işaretleyebilir, daha doğru olan cevapları kaynaklarıyla girebilir ve oylama araçlarıyla platformun daha güvenilir bir ortama evrimleşmesine katkı sağlayabilirsiniz.
Popüler Yazılar
30 gün
90 gün
1 yıl
Evrim Ağacı'na Destek Ol

Evrim Ağacı'nın %100 okur destekli bir bilim platformu olduğunu biliyor muydunuz? Evrim Ağacı'nın maddi destekçileri arasına katılarak Türkiye'de bilimin yayılmasına güç katın.

Evrim Ağacı'nı Takip Et!
Aklımdan Geçen
Komünite Seç
Aklımdan Geçen
Fark Ettim ki...
Bugün Öğrendim ki...
İşe Yarar İpucu
Bilim Haberleri
Hikaye Fikri
Video Konu Önerisi
Başlık
Kafana takılan neler var?
Gündem
Bağlantı
Ekle
Soru Sor
Stiller
Kurallar
Komünite Kuralları
Bu komünite, aklınızdan geçen düşünceleri Evrim Ağacı ailesiyle paylaşabilmeniz içindir. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu komünitenin ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Bilim kimliğinizi önceleyin.
Evrim Ağacı bir bilim platformudur. Dolayısıyla aklınızdan geçen her şeyden ziyade, bilim veya yaşamla ilgili olabilecek düşüncelerinizle ilgileniyoruz.
2
Propaganda ve baskı amaçlı kullanmayın.
Herkesin aklından her şey geçebilir; fakat bu platformun amacı, insanların belli ideolojiler için propaganda yapmaları veya başkaları üzerinde baskı kurma amacıyla geliştirilmemiştir. Paylaştığınız fikirlerin değer kattığından emin olun.
3
Gerilim yaratmayın.
Gerilim, tersleme, tahrik, taciz, alay, dedikodu, trollük, vurdumduymazlık, duyarsızlık, ırkçılık, bağnazlık, nefret söylemi, azınlıklara saldırı, fanatizm, holiganlık, sloganlar yasaktır.
4
Değer katın; hassas konulardan ve öznel yoruma açık alanlardan uzak durun.
Bu komünitenin amacı okurlara hayatla ilgili keyifli farkındalıklar yaşatabilmektir. Din, politika, spor, aktüel konular gibi anlık tepkilere neden olabilecek konulardaki tespitlerden kaçının. Ayrıca aklınızdan geçenlerin Türkiye’deki bilim komünitesine değer katması beklenmektedir.
5
Cevap hakkı doğurmayın.
Aklınızdan geçenlerin bu platformda bulunmuyor olabilecek kişilere cevap hakkı doğurmadığından emin olun.
Keşfet
Ara
Yakında
Sohbet
Agora

Bize Ulaşın

ve seni takip ediyor
Türkiye'deki bilimseverlerin buluşma noktasına hoşgeldiniz!

Göster

Şifremi unuttum Üyelik Aktivasyonu

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close
"Doğada çirkin bir tırtıl, güzel bir kelebeğe dönüşür. İnsanda ise durum tersidir: Güzel bir tırtıl, çirkin bir kelebeğe dönüşür."
Anton Chekhov
Kapak Görseli Seç
Videodan otomatik olarak çıkartılan karelerden birini seçin.
Kareler yükleniyor…
Videoyu kaydırarak istediğiniz kareyi seçin.
0:00 / 0:00
Kendi kapak görselinizi yükleyin. Görsel otomatik olarak kırpılacaktır.
Görseli sürükleyin veya tıklayın PNG, JPG veya WEBP (Maks. 10MB)