Sizce Fatih sultan Mehmed zehirlendi mi?

Merhabalar iyi formlar,

Fatih Sultan Mehmed'in zehirlendiğini ileri süren pek çok Osmanlı tarihçileri ile günümüz tarihçileri bulunmaktadır. Bulundukları iddianın kaynağını ise; ünlü Osmanlı tarihçisi olan Âşıkpaşazade kendi tarih kitabında yer verdiği ve kaleme aldığı Yahudi asıllı Yakub Paşa hakkında ki iddiasına dayanmaktadır. İddiaya göre: "Fatih'in ayağındaki ağrı sebebiyle, Yakub Paşa'nın Fatihe verdiği ilaç yüzünden zehirlenerek öldüğünü yazmıştır." Bu konuda tarihçilerin farklı düşüncelere sahip olduklarını da eklemek isterim.

Bu farklı düşüncelerden bir tanesi Fransız tarihçi ve araştırmacı olan Andre Clot'un Yakub Paşa'nın Fatih Sultan Mehmedi kasten zehirlediği iddiasını "Mehmed le Conquerant de Byzance" eserinde şu sözlerle kaleme almıştır. "... Yakın süre içinde ölmesi için zehre gerek kalmamıştı ki, hastasının durumunu çok iyi izlemiş olan Yakub Paşa, zamanın en iyi hekimlerinden olup bunu herkesten daha iyi biliyordu. Bu durumda Padişahı zehirlemekle kendi durumunu niye tehlike altına atsın ki? Kaldı ki, onun ölümü ile durumu daha iyi hale girmiş olmazdı ki; Fatih'in ona tanıdığı sınırsız imkanları, ayrıcalıkları da düşünmek gerekir. Yapacağı tek şey, işi doğal akışına bırakıp beklemekti... Fatih kendini aşırı besin ve içkiye vermişti. Ayrıca XV. yüzyılda henüz bilinmeyen bir hastalıktan da ölmüş olabilir."

Fatih'in zehirlendiği iddiaları da Osmanlı tarihini araştırmasıyla meşhur Alman tarihçi Franz Babinger'in iddiasıyla bu tezin ortaya atılmasına sebep olmuştur. Ve bu iddia hiç bir zaman ispatlanamamıştır.

Ancak günümüz çoğu tarihçiler tarafından Yakub Paşa'nın uzun yıllar Fatih'in Baş Hekimliğini yaparak en yakınında bulunduğunu ve önemli görevlere getirildiği göz önüne alındığında bu iddianın doğru olmayacağı savunulmaktadır.

Kaldı ki Aşıkpaşazade iddiasının devamında bu ihtimalinde olabileceğini vurgulayarak böyle bir tezde bulunmuştur. Yine kezâ aynı şekilde diğer ünlü Osmanlı Tarihçilerinin eserlerine bakıldığında ^{(bkz. İbrahim Peçevi, Oruç Beg, Behişti Sinan Çelebi, Taşköprülüzade Ahmet, Ahmet Vefik Paşa gibi)} böyle bir iddiada bulunmamışlar ve hiçbir eserde yer vermemişlerdir. Avrupa tarihçileri ise Fatih'in ölümünden yüzyıllar sonra Avrupa'ya eğitim için giden Jön Türkler adı ile anılan Osmanlı'nın "genç ve aydın" gençlerine Fatih'in Yahudi asıllı hekimi tarafından zehirlendiği bilgisini aşılayıp, Osmanlı'nın gençlerini Yahudi tebaasına karşı doldurup Avrupa milliyetçilik akımını Osmanlı topraklarında başlatmak amacıyla bu tarz iddiaları bir silah gibi kullanmışlardır. Bu ve buna benzer tezlerin argümanları çok azdır ve ispatlanması zordur. Zehirlenmediğine dair o güne ait ve sonralarına ait pek çok kaynak ve argümanlar bir hayli fazladır. Saygı ve sevgiyle beraber.