Sinema bir hikâye mi anlatmalı, yoksa öncelikle görsel bir estetik deneyim mi sunmalı?

Birazcık sanat toplum için mi? Sanat için mi? Gibi olmuş.

Bence ürünün kalitesi hikayesiyle ya da estetik zevkiyle değil, hepsi bir araya geldiği zaman eşleşir. Sinemayı seyreden kişiler. Evet, estetik açıdan da bir kaygı taşıyorlar. Güzel olsun. Oyuncular daha güzel rol yapsın. Çekim, kaliteli olsun gibi gibi beklentileri oluyor ama bence izledikleri senaryonun bir anlamı olmasını da istiyorlar. Ben bunu neden izledim sorusunun cevabını istiyorlar. Çünkü ben çok fazla film yorumunda izlenmeli. Evet, çok kaliteli bir filmdi bana şunu kattı ya da hayır izlenmeli, hayatımdan bir buçuk saat ya da işte üç saat çaldı. Gibi yorumlar görüyorum. Bomboş bir senaryoyla şöyle oldu, böyle oldu. Aha, işte, bu da final gibi bir şeyden insanlar keyif almıyorlar. Sürükleyicilik istiyor, merak istiyor, o duyguları yaşatacak, içine çekecek kadar estetik olsun istiyor. Seyir zevki yüksek olsun istiyor ama içine çektikten sonra da bana bir çıktı olarak sen buradan bunu bunu öğrendin gibi elime bir şey verebilsin de istiyor bence. O yüzden hikayenin de sağlam olması gerek.

Elbette iyi ve sağlam hikayeler anlatmalı. Kahramanların seçimlerinden, başlarına gelen belalardan nasıl kurtulduklarından, lütufları nasıl değelendirdiklerine, iyinin ve kötünün yanında mı - karşısında mı durdukarına ve hangi/nasıl bedeller ödediklerine kadar ve pişmanlıklar ve 'gene olsa gene aynısını yaparım' Lara kadar inançlar, ideolojiler vs.. insan ruhunun çok zengin, çok renkli, çok derin, çok katmanlı yapısının hakkını vermeli. Zaten Şarlo' yu büyük yapan da bu.

Bu iki ögenin birleşimiyle çok çeşitli kombinasyonlar elde edilebilir.

Görselliği berbat, hikayesi iyi bir film ile hikayesi berbat görselliği iyi bir film kıyaslaması uç sınırları ima ettiği için, uygun bir yanıt bulamaz.

Çünkü ortalama görseller kullanan nefis filmler de var, salak bir hikayeyi başarılı görsellerle tatlandıran filmle de (Transformers gibi).

Yanıt kişinin huylarına göre değişir:

Hikayenin etkileyiciliği üst benliğe yöneliktir ve tüm sosyal varlığımızı kapsar.

Bunun yanında; görsel ve duyusal hazlar doğrudan alt benliğe ve dolayısıyla biyolojik varlığımıza hitap eder.

On yıl önce hayır derdim ama bugün evet bir şekilde bir hikaye anlatmalı. Hikaye zayıf olabilir güçlü olabilir, derli toplu olabilir belirsizliklerle dolu olabilir, direkt anlatabilir sezdirerek anlatabilir, bilinçli anlatabilir kasıtsız anlatabilir... Ama anlatmalı. Yoksa saniyede 24 karelik bir fotoğraf yığınına video diyebiliriz ama film diyebilir miyiz? Her sanatın sanatçı ve seyirci arasında tek yönlü bir iletişim olduğuna inanıyorum. Sinemada bu aktarım ses ve hareketli görüntü ile oluyor. Burada videoyu oluştururken kullandığı herşeyle; her açı, her diyalog, her müzik, her ses, her obje, her mimik hepsi bu iletişimde anlattığı şeye hizmet etmeli. Yönetmen kafasında oluşturduğu illüzyonu bize aktarmalı. Estetik görüntü için iyi bir yönetmen gerekmez(mesela Joker filmi), iyi bir görüntü yönetmeni işi halleder. Ne idüğü belirsiz estetik görüntüler yığını bir sanat olamaz. Instagramda sinemadan hiç anlamayan insanlar gayet estetik kısa videolar oluşturabiliyor. Bunlar sinema sanatına dahil edilebilecek eserler olarak ele alınabilir mi?

Geçtiğimiz on yıl anlamsızlığın, maneviyatsızlığın sancak gibi taşındığı bir dönem oldu tüm sanatlarda. Bu da Hindistan sokakları gibi uyumsuz renk yumağı hissi veriyor. Bu dönemin bir yerde bitmesi lazım.