Neden bisiklet sürerken dengemizi kaybetmiyoruz?

Merhaba

Bence bisikletin dengede kalmasını sadece “tekerleklerin dönmesinden kaynaklanan jiroskopik etki yani dönen bir cismin yönünü ve dengesini koruma eğilimi ile açıklamak biraz eksik kalır. Asıl olay birkaç farklı etkinin birlikte çalışmasıdır. Bisiklet hareket halindeyken hafifçe sağa veya sola yatmaya başladığında, gidonu da buna uygun şekilde çeviriyoruz. Tekerleklerin yere temas noktası değişiyor ve bisiklet tekrar ağırlık merkezinin altına doğru yöneliyor. Yani aslında bisiklet sürerken farkında olmadan sürekli küçük düzeltmeler yapıyoruz. Jiroskopik etki de buna katkıda bulunuyor lakin tek başına bisikleti dengede tutan mekanizma değil. Hatta bisikleti kendi haline bırakırsak, belirli bir hızın üzerinde bile olsa bir süre sonra yine devrilebilir. Kısacası bisiklet sürerken yaptığımız şey biraz “dengeyi kaybetmemek” değil, dengeyi sürekli yeniden kurmak. Bence bisikleti ilginç yapan tarafı da tam olarak bu. Zira beynimiz ve vücudumuz bu düzeltmeleri o kadar hızlı yapıyor ki çoğu zaman yaptığımızın farkına bile varmıyoruz. Umarım açıklayabilmişimdir. Saygılarımla.

Ilk bisikleti sürmeye başladığında dengeni koruyamıyordun aslında ama süre süre alıştın ve biraz sabit hızın da önemi var bence, yavaş gittikçe dengesizlik oluyor ama hızlı olduğunda biraz daha dengede olabiliyorsun. Çünkü şöyle hatırlıyorum. Ben ilk bisiklet sürmeye başladığım zaman beni arkamdan itti diyorlardı. O itilme gücünün etkisiyle dengemi sağlıyordum ve ardından. Kendim de pedal çevirerek hızımı koruyup denge süremi uzatmaya çalışıyordum. 

Yukarıdaki cevapta işin birazcık daha fiziksel boyuta anlatılmış. Ben daha biyolojik yaklaşıp aslında alıştığın bir durum ve refleks olarak kendini dengede tutuyorsun demek istiyorum. Araba kullanmak gibi örgü yapmak gibi düşünebilirsin. Başta dengede kalamıyorsun ama alıştım ve artık bunu dengede kalmalıyım düşüncesinden ziyade. Bir araç kullanır gibi kullanıyorsun. Kaza yapmamaya dikkat ediyorsun. Düşmemeye, birine çarpmamaya...