Neden bisiklet sürerken dengemizi kaybetmiyoruz?

Merhaba

Bence bisikletin dengede kalmasını sadece “tekerleklerin dönmesinden kaynaklanan jiroskopik etki yani dönen bir cismin yönünü ve dengesini koruma eğilimi ile açıklamak biraz eksik kalır. Asıl olay birkaç farklı etkinin birlikte çalışmasıdır. Bisiklet hareket halindeyken hafifçe sağa veya sola yatmaya başladığında, gidonu da buna uygun şekilde çeviriyoruz. Tekerleklerin yere temas noktası değişiyor ve bisiklet tekrar ağırlık merkezinin altına doğru yöneliyor. Yani aslında bisiklet sürerken farkında olmadan sürekli küçük düzeltmeler yapıyoruz. Jiroskopik etki de buna katkıda bulunuyor lakin tek başına bisikleti dengede tutan mekanizma değil. Hatta bisikleti kendi haline bırakırsak, belirli bir hızın üzerinde bile olsa bir süre sonra yine devrilebilir. Kısacası bisiklet sürerken yaptığımız şey biraz “dengeyi kaybetmemek” değil, dengeyi sürekli yeniden kurmak. Bence bisikleti ilginç yapan tarafı da tam olarak bu. Zira beynimiz ve vücudumuz bu düzeltmeleri o kadar hızlı yapıyor ki çoğu zaman yaptığımızın farkına bile varmıyoruz. Umarım açıklayabilmişimdir. Saygılarımla.

Fiziksel etkenler işin zeminini hazırlıyor elbette ama tek başına yeterli değil. Asıl olay beyinde bitiyor. Kafatasımızın arka tarafında bulunan beyincik dediğimiz bir bölge var. Görevi kabaca vücudun dengesini ve hareketlerini organize etmek diyebiliriz. Bir de iç kulağımızda başımızın ne tarafa yattığını hisseden minik bir sıvı mekanizması var. İlk bisiklete bindiğimizde sürekli düşüyoruz çünkü beyincik henüz ne yapacağını bilmiyor. Ama kullandıkça, iç kulaktan ve kaslardan gelen sinyallere karşı doğru kasları çalıştırmayı öğreniyor. Bir süre sonra, örnek olarak; bisiklet hafif sağa yattığında hiç düşünmeden tamamen otomatiğe bağlı olarak gidonu hafifçe sağa kırıyoruz.