Paylaşım Yap
Tüm Reklamları Kapat
Sorulara Dön
Musa Sarı
Üye
1

Malazgirt ve Miryokefalon Savaşlarının Anadolu'daki Türk tarihi katkıları neler OLMUŞTUR?

23,170 görüntülenme
0
  • Paylaş
  • Alıntıla
  • Alıntıları Göster
  • Dış Sitelerde Paylaş
  • Soruyu Takip Et
  • Raporla
  • Mantık Hatası Bildir
Tüm Reklamları Kapat
2 Cevap
Mustafa Ozan
Mustafa Ozan
61K UP
Öğrenci

Malazgirt Savaşı= 26 Ağustos 1071

Miryokefelan Savaşı= 17 Eylül 1176

Malazgirt savaşı 105 yıl önce yaşanmıştır. Ancak her iki savaşta Anadoluda ki Türk nüfusu adına iyi gelişmelerdir. Malazgirt muharebesi Büyük Selçuklu Hükümdarı Alparslan ile Bizans İmparatoru IV. Romen Diyojen arasında gerçekleşen muharebedir. Malazgirt savaşı sayesinde Anadolu un kapıları ilk defa Türklere açıldı. Yani 948 yıl boyunca yaşadığımız bu coğrafya ya yerleşmiş olduk. Miryokefelan Savaşı ise Miryokefalon Savaşı, özellikle Anadolu’nun Türkleşmesi açısından çok önemli bir dönüm noktası teşkil eder. Bu savaşının sonuçları şunlardır:

Tüm Reklamları Kapat

- Malazgirt yenilgisinden beri Anadolu’yu geri alabileceklerini ümit eden Bizanslılar’ın bu ümitleri Miryokefalon’da uğradıkları hezimetle tamamen yok olmuş, bu tarihten itibaren Türk akınları devam ederken Bizans elindeki toprakları koruyabilmek için savunmaya çekilmiştir.

-Ege sahil şeridi dışında Anadolu’da hâkimiyet Türkler’in eline geçmiştir.

-Bu zaferle Haçlı seferlerinin doğurduğu olumsuz sonuçlar da ortadan kaldırılmıştır.

-Sultan Kılıcarslan, başta halife olmak üzere komşu hükümdarlara zafernâmeler göndermiş, onun zaferi İslâm ülkelerinde bayram sevinciyle kutlanmıştır.

10,171 görüntülenme

Kaynaklar

  1. Yazar Yok. Kaynak. (10 Ekim 2019). Alındığı Tarih: 10 Ekim 2019. Alındığı Yer: Bağlantı | Arşiv Bağlantısı
  2. Yazar Yok. 2. Kaynak. (10 Ekim 2019). Alındığı Tarih: 10 Ekim 2019. Alındığı Yer: Bağlantı | Arşiv Bağlantısı
3
0
  • Paylaş
  • Alıntıla
  • Alıntıları Göster
  • Dış Sitelerde Paylaş
  • Raporla
  • Mantık Hatası Bildir
Yılmaz Taşkıran
Tarihçi

Malazgirt ve Miryokefalon Savaşları, Türklerin tarih boyunca yaptıkları en önemli savaşlar arasında yer almaktadırlar. Her iki savaş da Türkler açısından müdafaa savaşları olup Bizans'ın taarruzuyla vuku bulmuş ve Türklerin galibiyetiyle neticelenmiştir. Malazgirt Savaşı'nda Büyük Selçuklu İmparatorluğu, Miryokefalon Savaşı'nda ise Türkiye Selçuklu Devleti harp etmiştir.

Anadolu'ya İlk Gelenler

Malazgirt Meydan Muharebesi'nin vuku bulmasındaki temel sebep, Bizans imparatoru Romanos IV. Diogenes'in Türkleri Anadolu'dan çıkartmak ve Türk-İslâm topraklarını ele geçirmek istemesidir. Yani Malazgirt Meydan Muharebesi'nden evvel, Türkler akın akın Anadolu'ya gelmiş ve istilalarda bulunmuşlardır. Esasen Anadolu'ya ilk gelen Türklerin Batı Hunlar olduğu bilinmektedir. Özellikle Malatya, Adana, Erzurum gibi bölgelerde istilalarda bulunmuş ve bir kısmı Edirne üzerinden Avrupa'ya intikal etmiştir. Batı Hunlarından sonra gelenler ise Sabar Türkleri olmuştur. Daha fazla bilgi için bk.[1]

Tüm Reklamları Kapat

Müslüman Türklerden Anadolu'ya ilk gelenler ise Abbâsîlerin bünyesinde görev yapan Türkmen asıllı komutanlar olmuştur. Ancak Türklerin Anadolu'ya yerleşmeye başlaması esasen Selçuklular döneminde gerçekleşmiştir.

Çağrı Bey'in Anadolu Seferi

Selçuklu Türkleri, devlet kurmadan evvel Karahanlı ve Gaznelilerin sıkıştırmasıyla Selçuk Bey'in torunu, Mikâil'in oğlu Çağrı Bey 1015 veya 1018 yılında (1018 yılı daha uygundur) Anadolu'ya keşif seferinde bulundu. 3.000 kişilik süvari birliğiyle (Bazı kaynaklarda 300.000 olarak geçse de bu mübalağadır ve geçerliliği yoktur) Anadolu'ya gitti. Vaspuragan gibi Ermeni Prenslikleri Türklerin önünden kaçmaya başladılar. Ermeni tarihçilerinden Mateos, vekayinâmesinde Anadolu'ya gelen bu Türklerden uzun ve örgülü saçlı, hızlı atlara sahip ve kavisli yayları olan birlikler şeklinde bahsetti.

Çağrı Bey, 1021 senesinde Anadolu'ya tertiplediği keşif seferini nihayete erdirdi ve kardeşi Tuğrul Bey'in yanına döndü. 1025 senesinde Selçuk Bey'in oğullarından Arslan Yabgu'nun Gazneli Sultan Mahmud tarafından hapsedilip Kalincar Kalesi'ne atılmasıyla Selçukluların yeni başbuğu Tuğrul ve Çağrı Beyler oldular. Arslan Yabgu'nun emrindeki bazı Türkmen birlikleri, Azerbaycan üzerinden Anadolu'ya gittiler.

Tüm Reklamları Kapat

Oğuz Türklerinin Anadolu'ya Akın Etmeleri

Türklerin Anadolu'ya olan akınlarının en büyüklerinden biri Büyük Selçuklu İmparatorluğu kurulduktan sonra gerçekleşti. Oğuz Türkleri, yurt bulmak için akın akın güney ve batı istikametine gittiler. Dönemin Abbâsî halifesi Kaim bi-Emrillah, onları Selçuklu sultanı Tuğrul Bey'e şikâyet etti. Muhaceret eden bu Türklerden bazıları, Diyarbakır ve çevresindeki bir Kürt devleti olan Mervânîlerin topraklarına girdi ve istilada bulundular. Mervâni emiri Nasrüddevle, bu akıncı Türkleri Tuğrul Bey'e şikâyet etti. Tuğrul Bey ise, o Türkmenlerden Bizans'a karşı gaza mefkuresiyle istifade edebileceğini tevcih etti.

Bizans'a Karşı İlk Üstünlük: Pasinler Savaşı

Oğuzların kuzeyden kitleler hâlinde göç etmesi ve yurt aramak için gittikleri bölgelerde yağma ve kıtale sebep olması, Sultan Tuğrul'un bu asi ırkdaşlarına Anadolu'yu yurt edinme vazifesini mucip kıldı ve batı siyasetini daha yakından takip etmek maksadıyla devletin başkentini Nîşâbur'dan Rey'e nakletti.

Sultan Tuğrul, Oğuz Türklerinin Anadolu'daki fütuhatını mucip kılmak maksadıyla Anadolu politikasını yakinen takip etti ve bu Türkmenlerin başına üvey kardeşi İbrahim Yınal gibi birkaç Selçuklu hanedanına mensup şehzadeyi görevlendirdi.

Bu Türk birliği ile Bizans ordusunu yöneten IV. Liparit ve iki Bizanslı general, 1048 senesinde Erzurum'un Pasinler Ovası'nda karşı karşıya geldi. Vuku bulan savaş, Türklerin galibiyetiyle neticelendi ve bu savaş sonrasında Bizans ile Selçuklu arasında ilk antlaşma yapılmış oldu.

Sultan Tuğrul'un Başarısız Anadolu Seferi

Türklerin 1048'deki Anadolu harekâtının yanı sıra, bizzat Sultan Tuğrul 1054 senesinde Anadolu'ya sefer tertip etti ancak kış şartları münasebetiyle muvaffak olamadı. Ardından Bağdat Seferi'ni yapması ve şehzade isyanları gibi iç meselelerle uğraşması ve en sonunda 1063'te ölmesiyle Türklerin Anadolu fütuhatında duraklama oldu.

Sultan Alp Arslan Döneminde Anadolu Siyaseti

Tuğrul Bey'in çocuğu olmadığı için tahta kardeşi Çağrı Bey'in oğlu Alp Arslan geçti. Alp Arslan, Malazgirt Meydan Muharebesi'nden evvel Anadolu'ya seferler düzenlemiş ve özellikle Doğu Anadolu Bölgesi yavaş yavaş Türklerin hakimiyet sahasına girmeye başlamıştı. Ayrıca Alp Arslan'ın ordusundan bağımsız olarak Afşin Bey gibi bazı Türkmen beyleri Anadolu'da akınlarda bulunuyor ve Bizans'a darbe vuruyorlardı. Ermeni rahiplerden Aristakes, Türkmenlerin Anadolu'da yaptığı kıyımları kaleme alan birincil kaynaklar arasında yer almaktadır.

Tüm Reklamları Kapat

Romanos IV. Diogenes'in Anadolu'daki Türklere Mukabelesi

Kayseri doğumlu, generallikten imparatorluğa yükselen Romanos IV. Diogenes, Türkleri Anadolu'dan atmak ve Türk-İslâm topraklarını ele geçirmek için Anadolu siyasetini takip etti. 1071'den evvel ufak çaplı çarpışmalar olsa da büyük savaş 26 Ağustos'ta Malazgirt'te vuku bulacaktı. Bu büyük muharebe öncesi Romanos IV. Diogenes, paralı askerlerden müteşekkil büyük bir ordu vücuda getirdi. Sultan Alp Arslan, o sırada Halep'i kuşatmakla meşgul idi ve elçinin getirdiği haber ile süratle Ahlat'a doğru hareket etti.

Kürtlerin Malazgirt Savaşı'na Katılıp Katılmama Meselesi ve Orduların Sayısı

Tüm Reklamları Kapat

Sıbt İbnü'l Cezvî'nin ''Mir'atüz Zeman''da yazdığına göre 10.000 bin Kürt, Alp Arslan ordusuna katıldı. Kürtlerin Malazgirt'te yer alıp almaması günümüzde tartışılan konular arasında yer alsa da bu pek de şaşırılacak bir durum değildir. Öncelikle, Malazgirt Meydan Muharebesi'nde 10.000 Kürt'ün bulunduğunu sadece Sibt İbnü'l Cezvî söyler. Sibt İbnü'l Cezvî, Gassuni'den nakiller yapmıştır. Dolayısıyla dönem kaynağı olması ve Sultan Alp Arslan'ın Halep'ten Ahlat'a giderken yol güzergâhının Mervânîler üzerinden geçmesi de bu ihtimali kuvvetlendirmektedir. Zaten Mervânîlerin de Selçuklulara tabi olmasını düşünecek olursak Kürtlerin Malazgirt Meydan Muharebesi'nde Türklerle birlikte saf tuttuğunu söylemek abes değildir. Ancak buradaki 10.000 sayısı biraz abartı olabilir, zira Sibt İbnü'l Cezvî, Malazgirt Meydan Muharebesi'nde Bizans ordusunun sayısını 300.000 olarak verir. İbnü'l Kalânisî ise bu sayıyı 600.000'e kadar çıkartır. Bundâri ve bazı İslam tarihçileri ise Bizans'ın sayısını 200.000, Selçuklu'nun sayısını ise 50.000 olarak verir. Günümüz kaynaklarında da en sabit görüş bu yöndedir. Lakin günümüz Bizans tarihçilerinden bazıları, bu sayıların çok yüksek olduğunu, yüz binlerden daha ziyade 40.000-20.000, 40.000-30.000 gibi sayıların daha mümkün olduğunu dile getirirler. Malazgirt Meydan Muharebesi'ne şahit olan Bizanslı Michael Attaleiates, Michael Psellos, Ionnas Zoranas gibi dönem müellifleri, sayı hakkında eserlerinde malumat vermemektedirler.

Malazgirt Meydan Muharebesi

26 Ağustos 1071 Cuma günü, iki ordu Muş'un Malazgirt Ovası'nın Rahva Nehri kıyısında karşı karşıya geldi. Andronikos Dukas'ın harp sahasını terk etmesi ve Selçukluların askerî stratejileri neticesinde bu büyük muharebe Türkmenlerin galibiyetiyle neticelendi. Michael Attaleiates, Romanos IV. Diogenes'in atının delik deşik olana kadar çarpıştığını, birçok Türk askerini kılıcıyla doğradığını ancak en nihayetinde esir düştüğünü söyler. Romanos IV. Diogenes'in esir düşmesi ve esaret altında gördüğü muamele hususunda gerek Batı, gerekse Doğu kaynakları hemfikirdir. Malazgirt Meydan Muharebesi ile birlikte ilk defa Hristiyan bir imparator, Müslüman bir sultana esir düştü. Sultan Alp Arslan, esir edilen Romanos IV. Diogenes'in kendisi olduğunu anladığında ona kırbaçla üç defa vurdu ve barışa yanaşmadığı için itham etti. Sultan Alp Arslan'ın, ''Ben sana esir düşseydim sen bana ne yapardın?'' sorusuna Romanos IV. Diogenes'in verdiği meşhur cevaplar ve akabinde Sultan Alp Arslan'ın imparatoru bağışlaması gerek Batı, gerekse Doğu kaynaklarında geçmektedir. Sultan Alp Arslan, Romanos IV. Diogenes'i serbest bıraktı ve yol harçlığı ile birkaç esir düşmüş askerini yanına verdi. Ancak Romanos IV. Diogenes, yolda Bizanslı askerler tarafından emir üzere tutsak edildi ve gözlerine mil çekildi. Kısa bir süre sonra da gözündeki iltihap yüzünden hayatını kaybetti.

Malazgirt Meydan Muharebesi'nin Türk Tarihi Açısından Önemi

Tüm Reklamları Kapat

Malazgirt Meydan Muharebesi'ni Türkler kaybetmiş olsaydı, Bizans orduları Türk-İslam memleketlerini işgal edecek, başkente kadar ilerleyecekti. Zira Sultan Alp Arslan'ın muharebeden önce gönderdiği mektuplara Romanos IV. Diogenes'in verdiği cevaplar imparatorun niyetini açıkça ortaya koymaktaydı. Malazgirt Meydan Muharebesi sonrası Anadolu'da artık Türklerin önünde duracak güçlü bir kuvvet kalmadığından Türklerin Anadolu'daki ilerleyişi artacaktı. Anadolu'daki bu siyasi boşluktan istifade ederek Doğu Anadolu'da birçok Türk beyliği kuruldu. Selçuklu hanedanından Arslan Yabgu oğlu, Kutalmış oğlu Süleyman Şah, 1075 senesinde İznik'te Türkiye Selçuklu Devletini kurup Anadolu'nun Türk yurdu olarak kalmasında büyük bir adım attı. Malazgirt Meydan Muharebesi'nin Türklerce kazanılmasından kısa bir süre sonra ise Haçlı Seferleri tertiplendi. Malazgirt Meydan Muharebesi, Türkler açısından bir müdafaa savaşı olsa da yurt açan önemli bir siyasi gelişme olmayı başarmıştır. Edward Gibbon gibi bazı tarihçiler, Bizans'ın yıkılış dönemini Malazgirt Meydan Muharebesi'nden itibaren başlatmaktadırlar.

Miryokefalon Savaşı ve Önemi

1075'te kurulan Türkiye Selçuklu Devleti ile Bizans arasında birçok siyasi münasebet yaşandı ve bunların en önemlisi de şüphesiz Miryokefalon Savaşı idi. Miryokefalon Savaşı'nın gerçekleştiği muharebe sahası tam olarak tespit edilememiş olsa da bu hususta farklı tevatür bulunmaktadır. Türkiye Selçuklu sultanlarından II. Kılıçarslan ile I. Manuel arasında yaşanan gerginlikler, ilk başta I. Manuel lehine gelişti. O dönemde, Türkiye Selçuklu Devleti ordusunda bulunmayan, başıboş hareket eden birçok Oğuz Türk'ü de bulunuyordu ve sultandan ayrı olarak kendi başlarına Bizans köy ve kasabalarını yağmalıyorlardı. Anadolu'daki Türkmenlerin bu taarruzlarını durdurmak üzere I. Manuel ile II. Kılıçarslan arasında antlaşmalar yapıldı. Hatta II. Kılıçarslan, bizzat Konstantinopolis'e giderek I. Manuel'e misafir oldu. Papaz Grigor, II. Kılıçarslan'ın Konstantinopolis'te geçirdiği günlere eserinde yer vermiştir ve Miryofekalon'a giden süreçte Kinnamos, Süryani Mihail ve Niketas'ın eserleri önemli kaynaklar arasında yer almaktadır.

II. Kılıçarslan'ın yapılan antlaşmalara riayet gösterememesi I. Manuel'in Anadolu'daki diğer beyliklerle ittifak kurmasına ve Selçuklu Türkleri üzerine yürümesine sebep oldu. 17 Eylül 1176'da vuku bulan savaşı yine Selçuklu Türklerinin savaş stratejileri sayesinde Bizanslılar kaybetti. Bizans'ın bu mağlubiyeti, Türklerin artık Anadolu'dan çıkartılmasının mümkün olmadığını kanıtlamış oldu.

Sonuç

En kısa hâliyle özetleyecek olursak Malazgirt Meydan Muharebesi Anadolu'yu yurt açan, Miryokefalon Muharebesi ise sahip olunan Anadolu'yu savunan Türklerin tarihteki en önemli olayları arasında yer almaktadır. Türklerin bu iki muharebeden birinde mağlup olması, bugün belki de Türklerin Anadolu'da var olmamasına sebebiyet verebilirdi.

586 görüntülenme

Kaynaklar

  1. Ali Sevim. (2020). Anadolu'nun Fethi Selçuklular Dönemi. ISBN: 978-975-16-2670-7. Yayınevi: Türk Tarih Kurumu. sf: 27-30.
2
0
  • Paylaş
  • Alıntıla
  • Alıntıları Göster
  • Dış Sitelerde Paylaş
  • Raporla
  • Mantık Hatası Bildir
Daha Fazla Cevap Göster
Cevap Ver
Evrim Ağacı Soru & Cevap Platformu, Türkiye'deki bilimseverler tarafından kolektif ve öz denetime dayalı bir şekilde sürdürülen, özgür bir ortamdır. Evrim Ağacı tarafından yayınlanan makalelerin aksine, bu platforma girilen soru ve cevapların içeriği veya gerçek/doğru olup olmadıkları Evrim Ağacı yönetimi tarafından denetlenmemektedir. Evrim Ağacı, bu platformda yayınlanan cevapları herhangi bir şekilde desteklememekte veya doğruluğunu garanti etmemektedir. Doğru olmadığını düşündüğünüz cevapları, size sunulan denetim araçlarıyla işaretleyebilir, daha doğru olan cevapları kaynaklarıyla girebilir ve oylama araçlarıyla platformun daha güvenilir bir ortama evrimleşmesine katkı sağlayabilirsiniz.
Popüler Yazılar
30 gün
90 gün
1 yıl
Evrim Ağacı'na Destek Ol

Evrim Ağacı'nın %100 okur destekli bir bilim platformu olduğunu biliyor muydunuz? Evrim Ağacı'nın maddi destekçileri arasına katılarak Türkiye'de bilimin yayılmasına güç katın.

Evrim Ağacı'nı Takip Et!
Aklımdan Geçen
Komünite Seç
Aklımdan Geçen
Fark Ettim ki...
Bugün Öğrendim ki...
İşe Yarar İpucu
Bilim Haberleri
Hikaye Fikri
Video Konu Önerisi
Başlık
Gündem
Bugün Türkiye'de bilime ve bilim okuryazarlığına neler katacaksın?
Bağlantı
Kurallar
Komünite Kuralları
Bu komünite, aklınızdan geçen düşünceleri Evrim Ağacı ailesiyle paylaşabilmeniz içindir. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu komünitenin ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Bilim kimliğinizi önceleyin.
Evrim Ağacı bir bilim platformudur. Dolayısıyla aklınızdan geçen her şeyden ziyade, bilim veya yaşamla ilgili olabilecek düşüncelerinizle ilgileniyoruz.
2
Propaganda ve baskı amaçlı kullanmayın.
Herkesin aklından her şey geçebilir; fakat bu platformun amacı, insanların belli ideolojiler için propaganda yapmaları veya başkaları üzerinde baskı kurma amacıyla geliştirilmemiştir. Paylaştığınız fikirlerin değer kattığından emin olun.
3
Gerilim yaratmayın.
Gerilim, tersleme, tahrik, taciz, alay, dedikodu, trollük, vurdumduymazlık, duyarsızlık, ırkçılık, bağnazlık, nefret söylemi, azınlıklara saldırı, fanatizm, holiganlık, sloganlar yasaktır.
4
Değer katın; hassas konulardan ve öznel yoruma açık alanlardan uzak durun.
Bu komünitenin amacı okurlara hayatla ilgili keyifli farkındalıklar yaşatabilmektir. Din, politika, spor, aktüel konular gibi anlık tepkilere neden olabilecek konulardaki tespitlerden kaçının. Ayrıca aklınızdan geçenlerin Türkiye’deki bilim komünitesine değer katması beklenmektedir.
5
Cevap hakkı doğurmayın.
Bu platformda cevap veya yorum sistemi bulunmamaktadır. Dolayısıyla aklınızdan geçenlerin, tespit edilebilir kişilere cevap hakkı doğurmadığından emin olun.
Ekle
Soru Sor
ve seni takip ediyor

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close