Sorulara Dön
0
Astronomi & Kozmoloji

Karadelikler doğrudan gözlemlenmediği hâlde neye dayanarak karadeliklerin var olduğu söyleniyor?

Lütfen copy paste yapmayan gerçekten kozmoloji ve astronomi ile ilgilenen kişiler cevaplasın. Bu hangi fizik kanunlarına dayandırılarak yapılmış bir tahmin. Ya da bir karadeliğin ispatı net bir şekilde oldu mu? Bir karadeliğin ispatı nasıl yapılabilir ki?

1
Teşekkür (1)
Hatırla
Takip
Paylaş
Reklamı Kapat
1 Cevap

Gayet basit: Çevrelerinde yarattığı etkiler ile.

Binlerce ışık yılı uzaktan Dünyaya bakacak olsanız büyüklüğünü ölçebilirsiniz. Ama kütlesini anlamakta zorlanabilirsiniz. Çünkü ışık saçmadığı için içeriğini bilemezsiniz. Ama Dünyanın çevresinde dönen Ay'a bakarsanız Dünyanın kütlesi ile ilgili fikriniz olur. Birbirlerini yalpalatma oranları kütleleri arasındaki oran hakkında fikir verir.

Karanlık madde... Ne olduğunu bilmiyoruz. Onu göremiyoruz. E varlığını nereden biliyoruz? Aynı şey. Galaksiler milyarlarca yıldızdan oluşuyor ve galaksilerin dış bölgelerindeki yıldızların dönüş hızı ile galaksilerin merkezlerindeki kara deliklerin kütlesini oranladığınızda ortada ciddi bir boşluk olduğunu fark ettik. Merkezkaçtan dolayı bu yıldızlar, galaksilerden kopup gitmeliydi. Ama bu olmuyor. Çünkü galaksilerin içinde karanlık madde var. Onların kütleçekimi bu yıldızları tutuyor.

Büyük kütleli cisimler, uzayı, rahatça gözlemlenebilecek ölçekte bükerler. Bunu da ışığın bükülmesi ile gözlemler ve anlarız. Einstein'ın Newton'ın kütleçekimi kuramının yerine geçtiğine de böyle emin olmuştuk. Güneş ışığı bükmüştü. Peki ne kadar büktü? İşte o bükme miktarı, Güneş'in kütlesi ile ilgili.

İşte sorunuzdaki kara deliklerin varlığı, kütleleri, ışığı bükme miktarları ile kolayca ve rahatça yapılıyor. Varlıkları bir yana kütleleri dahi kolayca hesaplanabiliyor. Zaten kara delikler evrendeki en yoğun cisimler. O nedenle çevrelerinde yarattığı etkiyi yaratan başka bir gök cismi de yok. Bu nedenle de bir kara deliğin varlığını fark etmek kozmologlar için zor değil.

Daha ayrıntılı bilgi için copy paste yapan onlarca internet sitelerini ziyaret edebilirsiniz. Tabi orada, size cevap verecek kişiyi seçme hakkınız olur mu bilemem. Sağlıcakla...

2
Teşekkür (2)
Paylaş
2

Kaynaklar

Cevap Ver
Evrim Ağacı Soru & Cevap Platformu, Türkiye'deki bilimseverler tarafından kolektif ve öz denetime dayalı bir şekilde sürdürülen, özgür bir ortamdır. Evrim Ağacı tarafından yayınlanan makalelerin aksine, bu platforma girilen soru ve cevapların içeriği veya gerçek/doğru olup olmadıkları Evrim Ağacı yönetimi tarafından denetlenmemektedir. Evrim Ağacı, bu platformda yayınlanan cevapları herhangi bir şekilde desteklememekte veya doğruluğunu garanti etmemektedir. Doğru olmadığını düşündüğünüz cevapları, size sunulan denetim araçlarıyla işaretleyebilir, daha doğru olan cevapları kaynaklarıyla girebilir ve oylama araçlarıyla platformun daha güvenilir bir ortama evrimleşmesine katkı sağlayabilirsiniz.
Sorulara Dön

Göster

Şifremi unuttum Üyelik Aktivasyonu

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close
Geri Bildirim Gönder
Reklamsız Deneyim

Evrim Ağacı'nın çalışmalarına Kreosus, Patreon veya YouTube üzerinden maddi destekte bulunarak hem Türkiye'de bilim anlatıcılığının gelişmesine katkı sağlayabilirsiniz, hem de site ve uygulamamızı reklamsız olarak deneyimleyebilirsiniz. Reklamsız deneyim, Evrim Ağacı'nda çeşitli kısımlarda gösterilen Google reklamlarını ve destek çağrılarını görmediğiniz, daha temiz bir site deneyimi sunmaktadır.

Kreosus

Kreosus'ta her 10₺'lik destek, 1 aylık reklamsız deneyime karşılık geliyor. Bu sayede, tek seferlik destekçilerimiz de, aylık destekçilerimiz de toplam destekleriyle doğru orantılı bir süre boyunca reklamsız deneyim elde edebiliyorlar.

Kreosus destekçilerimizin reklamsız deneyimi, destek olmaya başladıkları anda devreye girmektedir ve ek bir işleme gerek yoktur.

Patreon

Patreon destekçilerimiz, destek miktarından bağımsız olarak, Evrim Ağacı'na destek oldukları süre boyunca reklamsız deneyime erişmeyi sürdürebiliyorlar.

Patreon destekçilerimizin Patreon ile ilişkili e-posta hesapları, Evrim Ağacı'ndaki üyelik e-postaları ile birebir aynı olmalıdır. Patreon destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi 24 saat alabilmektedir.

YouTube

YouTube destekçilerimizin hepsi otomatik olarak reklamsız deneyime şimdilik erişemiyorlar ve şu anda, YouTube üzerinden her destek seviyesine reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. YouTube Destek Sistemi üzerinde sunulan farklı seviyelerin açıklamalarını okuyarak, hangi ayrıcalıklara erişebileceğinizi öğrenebilirsiniz.

Eğer seçtiğiniz seviye reklamsız deneyim ayrıcalığı sunuyorsa, destek olduktan sonra YouTube tarafından gösterilecek olan bağlantıdaki formu doldurarak reklamsız deneyime erişebilirsiniz. YouTube destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi, formu doldurduktan sonra 24-72 saat alabilmektedir.

Diğer Platformlar

Bu 3 platform haricinde destek olan destekçilerimize ne yazık ki reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. Destekleriniz sayesinde sistemlerimizi geliştirmeyi sürdürüyoruz ve umuyoruz bu ayrıcalıkları zamanla genişletebileceğiz.

Giriş yapmayı unutmayın!

Reklamsız deneyim için, maddi desteğiniz ile ilişkilendirilmiş olan Evrim Ağacı hesabınıza üye girişi yapmanız gerekmektedir. Giriş yapmadığınız takdirde reklamları görmeye devam edeceksinizdir.

Destek Ol
Sizi Takip Ediyor

Devamını Oku
Evrim Ağacı Uygulamasını
İndir
Chromium Tabanlı Mobil Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
İlk birkaç girişinizde zaten tarayıcınız size uygulamamızı indirmeyi önerecek. Önerideki tuşa tıklayarak uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu öneriyi, yukarıdaki videoda görebilirsiniz. Eğer bu öneri artık gözükmüyorsa, Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Chromium Tabanlı Masaüstü Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
Yeni uygulamamızı kurmak için tarayıcı çubuğundaki kurulum tuşuna tıklayın. "Yükle" (Install) tuşuna basarak kurulumu tamamlayın. Dilerseniz, Evrim Ağacı İleri Web Uygulaması'nı görev çubuğunuza sabitleyin. Uygulama logosuna sağ tıklayıp, "Görev Çubuğuna Sabitle" seçeneğine tıklayabilirsiniz. Eğer bu seçenek gözükmüyorsa, tarayıcının Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Safari Mobil Uygulama
Sırasıyla Paylaş -> Ana Ekrana Ekle -> Ekle tuşlarına basarak yeni mobil uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu basamakları görmek için yukarıdaki videoyu izleyebilirsiniz.

Daha fazla bilgi almak için tıklayın