İspanya İç Savaşı olmasaydı 2. Dünya Savaşı'nın gidiş hattı nasıl değişirdi?

İyi soru — kısa cevap: İspanya İç Savaşı olmasaydı, II. Dünya Savaşı'nın temel sonucu (Almanya'nın erken başarıları ve nihai müttefik zaferi) büyük ihtimalle değişmiyor; ama savaşın bazı kritik ayrıntıları, zamanlaması ve Akdeniz cephesindeki dengeler kesinlikle farklı olurdu.

Bunu biraz açayım. Önce somut olarak nelerin etkilenebileceğine bakalım: 1) Takti̇k ve hava-savunma deneyimi: Condor Legion (Alman hava birliği) ve İtalyan deneyimi İspanya'da pratik yaptı; burada öğrenilenler, özellikle stratejik bombardıman, yakın hava desteği ve kombine silah (tank+hava+topçu) uygulamaları, 1939–1941 arasındaki Alman başarılarını hızlandırdı. Bu deneyim olmasaydı, Luftwaffe ve Panzer kuvvetlerinin operasyonel olgunluğu bir miktar daha yavaş gelişebilirdi — yani Polonya/Fransa/Blitzkrieg dalgalarının bazı küçük vuruş zamanlamaları değişebilirdi.

Keza stratejik alanlarda da fark olurdu: İspanya'nın siyasi konumu (özellikle Cebelitarık yakınları) Akdeniz hattı için kritikti. Eğer İç Savaş yokken İspanya daha istikrarlı, hatta daha Anglosakson dostu bir düzen olsaydı, İngiltere Akdeniz'de daha rahat hareket ederdi. Öte yandan, en kötü senaryoda (Franco benzeri bir rejim ama savaş olmadan iktidar) İspanya Almanya/İtalya'ya daha borçlu/bağlı hâle gelebilirdi; bu da Gibraltar'ın kapanması veya Akdeniz ikmal hatlarının daha fazla tehdit edilmesi ihtimalini artırırdı. Bu tür değişiklikler, Kuzey Afrika kampanyalarının (ör. El Alamein, Operation Torch) zamanlamasını ve lojistiğini etkileyebilirdi; dolayısıyla savaşın Akdeniz ayağında gecikmeler, kaymalar görülebilirdi.

Ancak somut olarak ne değişmezdi? Almanya'nın ekonomik ve stratejik eğilimleri, Versailles sonrası revizyonist politikalardan, Ruhr ve Polonya hedeflerine kadar, İspanya'ya bağlı değildi. Yani Almanya'nın 1939'da Polonya'ya saldırması, İttifakların oluşması ve nihai çatışma dinamikleri büyük oranda aynı kalırdı. Sonuç olarak da: İspanya İç Savaşı olmasaydı savaşın genel seyri (başlangıçta Almanya'nın hızlı ilerleyişi, sonra Sovyetler ve ABD endüstrisiyle dengelenip Müttefik zaferi) pek değişmez; ama savaşın detayları — hava taktikleri, Kuzey Afrika ve Akdeniz takvimi, bazı cephelerdeki kayıp/zafer oranları ve dolaylı olarak propaganda / uluslararası gönüllü akımları — anlamlı ölçüde farklı olurdu. Benim kanaatim: bu farklar, tarihin "başka bir kazanan"ını yaratmaktan ziyade, zaman çizelgesini ve bölgesel sonuçları yeniden şekillendirirdi.