İnsan mı şartları değiştirir yoksa şartlar mı insanı?

☆Şartlar insanı değiştirir ve insan şartları değiştirir. Şartlar bir daha insanı değiştirir ve insan bir daha şartları değiştirir.
☆Açıklamak gerekirse, bir birey trafik kazası yapar çünkü yollar buzludur ve hava sislidir. Şartlar burada insanı değiştirmiştir çünkü bundan sonra daha dikkatli olacaktır, hava sisli duruma yakınsa bile en azından uzun bir süre (kazanın ağırlığına göre) otomobil kullanmayacaktır, ama burada insan da şartları değiştirmiştir. Onun kazası yüzünden yol tıkanır, insanlar işlerine geç kalır ve olaylar zincirleme reaksiyon şeklinde devam eder. Burada da insan kaderi, başkaları için şartları değiştirir. Kaza noktasına geri dönelim. Havanın sisli ve yolların buzlu olması sebebiyle bu birey kaza yaptı demiştik. Eğer o bölgede daha az otomobil olsaydı belki de hava sisli olmayabilirdi (havanın sisli olmasına sebep olan etken orada olmasaydı/daha az olsaydı). Yollar buzluyken tuzlansaydı bu birey yine kaza yapmayacaktı.
☆Yani aslında burada insan şartları değiştirmiş, kaza zamanında şartların insanı değiştirmesine sebep olmuştur. Şartlar çoğunlukla bir önceki şartın gerçekleşme sebebinin tersini temsil eder diyebiliriz, tuzlama yapılmayan yolda o tuzlamayı yapmayan insan birçok insanın kaderlerini değiştirmiş, şartları oradaki insanlar için daha olumlu/olumsuz duruma çevirmiştir. Sonra o yolda otomobil kaza yapmış, insan eliyle oluşturulan şart insana geri dönmüştür.
☆Uzun bir örnek oldu ama sorunun cevabındaki "şartlar insandan çıkıp insana geri döner" paradoksunu en iyi böyle anlatabileceğimi düşünüyorum. Soruyu daha derin incelemek için bir sonraki aşama "ilk şartın nasıl oluştuğu" nu tartışmaktır, ilk şartın kimi etkilediğinden/kim tarafından etkilendiğinden sonra zaten işler değiş tokuş ile günümüze kadar devam etmiştir.
☆O zaman sorumuzun mutlak cevabını alabilmemiz için ilk olarak, yani başlangıçta bu döngünün nasıl başladığına bakmak lazım, lakin ilk şartın nasıl oluştuğunun net bir cevabı olamaz çünkü bu sorunun farklı cevapları vardır ve inançlar bu cevapları etkiler. Diyelim ki Y inancına tabiiyiz ve bu inanca göre X kişisi dünyaya gelen ilk insan. X kişisi dünyaya geldiği zaman ilk yaptığı şey ise karşısındaki çiçeği koklamak. Bu çiçek güzel koksun ve X kişisi mutlu olsun. Burada ilk şart-insan değişimi şarttan başlamıştır (şart insanı değiştirmiştir). Bir başka inanca göreyse önceden bütün olacaklar belli bir çizginin üstündeydi (durağan bir yaşam vardı), fakat ilk insan dünyaya gelip farklı senaryolara, şartlara sebep oldu; durağan hayata birçok olasılık kattı (Olasılıkların yaşanma durumunda da farklı şartlar ortaya çıktı). Bu inanca göreyse ilk şart-insan değişimi insandan başlar.
☆Kısacası şartlar insanı değiştirir ve değişen insan başka bir şartı değiştirir, bu sorunun cevabı da her ikisinin de birbirini etkilemesidir. Bu değişim ilk olarak nereden başladı sorusunun cevabı ise net olarak cevaplanamamaktadır.
☆İyi günler dilerim :)