Bireyin özelliklerini o bireyin genleri mi belirler yoksa içinde bulunduğu ortamlar mı?

İki düşünceyi de incelemek gerekirse, bireyin bulunduğu ortam, vakit geçirdiği kişilerin alışkanlıkları, arkadaşlarının davranışları vb. etkenler kişinin karakterinde, davranışlarında, ve düşüncelerinde bireyin ailesinden aldığı genlerine nazaran daha büyük bir etkiye sahiptir. Çünkü bireyin genetik özellikleri genellikle bireyin karakteri ile değil, o bireyin fiziksel özellikleri ile alakalıdır.

Bir insanın karakteristik özellikleri; Sevecen, yardımsever, soğukkanlı, cesur, dürüst vb. olabilir. Fakat bunlar, gen ile doğrudan ilişkili değildir. Mesela birinin annesi ve babası özgüvenlidir, ama bireyin kendisi özgüvenli olmayabilir. Veya tam tersi olabilir.

Ama bir insanın bulunduğu ortam ve arkadaş çevresi o insanın kişiliğine doğrudan etki edebilir. Belki pek hoş bir örnek değil ama arkadaş ortamı, sigara kullanmaya başlayan insanların bu kötü alışkanlığa yönelme sebeplerinin başında gelir.

Evet, birey belki de genetik özelliklerin etkisi ile aile bireyleri ile benzer karakteristik özellikler ile doğar. Fakat insan bir şeylerin farkına varabilecek yaşa gelince bulunduğu ortam, bireyin karakterini çok daha fazla etkileyebilir.

Diğer taraftan, bu etkenler bir insanın karakterini belirleyebildiği gibi onu karaktersiz de yapabilir.