Gündüz vakti nasıl dolunay oluşuyor ?

Kısa ve net cevap: Astronomik olarak tam dolunay anında Ay ve Güneş gökyüzünde birbirine tam 180 derece zıt durur, bu yüzden güpegündüz tepede parlayan bir dolunay göremezsiniz. Gündüz dolunay gördüm dediğimiz anlar aslında ya ufukta yakalanan birkaç dakikalık geçiş anlarıdır ya da gözümüzün dolunay sandığı şişkin ay evresidir.

Dolunay evresinin mantığı çok basit bir geometriye dayanır. Dünya tam olarak Güneş ile Ay arasındadır. Bu karşıt konum yüzünden Güneş batarken dolunay doğar, Güneş doğarken de batar. Yani öğle vakti Güneş gökyüzünü aydınlatırken tam dolunay Dünya'nın diğer tarafında, ayaklarımızın altında kalır. Tek istisna gün doğumu ve gün batımı saatleridir. Atmosferin ışığı bükmesi sayesinde Güneş ufkun hemen üzerindeyken dolunayın da karşı ufukta batışını veya doğuşunu kısa bir süre aynı anda izleyebilirsiniz.

Peki öğleden sonra kafayı kaldırıp masmavi gökyüzünde gördüğümüz o koca yuvarlak ne? O teknik olarak dolunay değil, şişkin ay evresi. Yüzde 90 ile 98 arası aydınlanmış bir Ay, teleskopsuz veya dürbünsüz bakan çıplak göze kusursuz bir tam daire gibi görünür. Ay Dünya'ya çok yakın olduğu ve yüzeyi Güneş ışığını güçlü şekilde yansıttığı için parlaklığı gündüz gökyüzünün saçılan mavi ışığını kolayca bastırır. Güneş ile arasındaki açı 180 dereceden daha dar olduğu için de gündüz vakti Güneş ile aynı anda gökyüzünde yer alabilir.