Yeni Soru Sor
Paylaşım Yap
Tüm Reklamları Kapat
Sorulara Dön
0

Elektronlar bir devrenin içinde bir uçtan diğerine nasıl hareket eder ve paralel bağlı devrelerde? voltmetrenin yanına ulaşmadan diğer yollara gider?

Lütfen bir profesöründe sıradan vatandaşında anlayabileceği şekilde anlatın şimdiden cevaplayan herkese teşekkür ederim
888 görüntülenme
0
  • Paylaş
  • Alıntıla
  • Alıntıları Göster
  • Dış Sitelerde Paylaş
  • Soruyu Takip Et
  • Raporla
  • Mantık Hatası Bildir
Tüm Reklamları Kapat
1 Cevap
Lüzumsuz Adam
Fizik öğrenicisi

Metallerdeki yük taşıyıcılar olan elektronlar aslında devrenin bir ucundan diğer ucuna hareket etmez. Yani bir elektrona "baktığınızda" onun bir uçtan kalkıp devreyi tamamlayacak şekilde diğer uca gittiğini "göremezsiniz".

Devrede herhangi bir potansiyel farkı yoksa elektronların hareketi rastgeledir, hem birbirleri ile hem de hemen hemen sabit duran atomlar ile çarpışmalar yaparak rastgele hareket ederler. Hızları 1 milyon metre/saniye mertebesindedir. Büyük bir hız! Ama rastgele olduğundan devrede net bir akım oluşmaz. Bir elektronu belirli bir süre "gözlediğinizde" harekete başladığı yere çok yakın bir yerlerde olduğunu görürsünüz, gözlem sürenizin sonunda. Elbette malzeme dışına da -iyonlar tarafından güçlü bir çekime maruz bırakıldıklarından- kaçamazlar.

Şimdi devreye potansiyel farkı uygulandığını düşünelim. Bu bir elektrik alanın varlığı demektir ve elektronlar bu elektrik alanın zıt yönünde hareket etmeye başlarlar. Potansiyel farkı uygulandığı anda oluşan elektrik alan ışık hızı ile devrenin bir ucundan diğer ucuna yayılır, yani devrenin her yerindeki elektronlar -hemen hemen- aynı anda bu alana zıt yönde hareket etmeye başlar. Fakat yukarıda bahsettiğim çarpışmalar yine varlığını sürdürür. Ancak şöyle bir fark oluşur: elektrik alan yokken belirli bir zaman boyunca bir elektronu "gözlediğinizde" zaman başlangıcı ve sonunda hemen hemen aynı yerde olduğunu görürsünüz demiştim. İşte elektrik alan varken elektron hareketine başladığı yere -önceki duruma göre- daha uzak bir yerdedir artık. Bundan faydalanarak sürüklenme hızı kavramı tanımlanır. Sürüklenme hızı 0.0001 metre/saniye mertebesindedir. Kabaca şunu düşünebiliriz: eğer bir elektron -çarpışma vb. den kaynaklanan- rastgele hareketi gözetilirse bir metrelik bir bakır telin bir ucundan diğerine 10000 saniyede varacaktır, yani yaklaşık 2.8 saat! Ama anahtarı kapattığınız anda salonunuzdaki lamba yanıyor!

Tüm Reklamları Kapat

Buradaki önemli nokta, salonunuzdaki lambanın anahtarını kapattığınızda devrenin her yerindeki elektronların -hemen hemen- aynı anda bu rastgele ama elektrik alanın zıt yönüne yönelmiş harekete başlaması. Hani şu sürüklenme hızında olan hareket. O zaman anahtarın hemen yanındaki bölgede de, lambanın tungsten telinin içindeki bir bölgede de aynı anda bu hareket başlar ve akım elde etmiş olursunuz.

Voltmetre gibi çok yüksek dirençli yerlerde sürüklenme hızı çok düşük (0.0001 den daha küçük yani sıfıra çok yakın) olduğundan buralarda akım oluşmamış olur. Hepsi bu. Sürüklenme hızına dair güzel bazı animasyonlar mevcut, inceleyebilirsiniz[1].

214 görüntülenme

Kaynaklar

  1. F. Esquembre. Ejss Drift Velocity Model. Alındığı Tarih: 16 Şubat 2022. Alındığı Yer: Open Source Physics @ Singapore | Arşiv Bağlantısı
2
0
  • Paylaş
  • Alıntıla
  • Alıntıları Göster
  • Dış Sitelerde Paylaş
  • Raporla
  • Mantık Hatası Bildir
Daha Fazla Cevap Göster
Cevap Ver
Evrim Ağacı Soru & Cevap Platformu, Türkiye'deki bilimseverler tarafından kolektif ve öz denetime dayalı bir şekilde sürdürülen, özgür bir ortamdır. Evrim Ağacı tarafından yayınlanan makalelerin aksine, bu platforma girilen soru ve cevapların içeriği veya gerçek/doğru olup olmadıkları Evrim Ağacı yönetimi tarafından denetlenmemektedir. Evrim Ağacı, bu platformda yayınlanan cevapları herhangi bir şekilde desteklememekte veya doğruluğunu garanti etmemektedir. Doğru olmadığını düşündüğünüz cevapları, size sunulan denetim araçlarıyla işaretleyebilir, daha doğru olan cevapları kaynaklarıyla girebilir ve oylama araçlarıyla platformun daha güvenilir bir ortama evrimleşmesine katkı sağlayabilirsiniz.
Popüler Yazılar
30 gün
90 gün
1 yıl
Evrim Ağacı'na Destek Ol

Evrim Ağacı'nın %100 okur destekli bir bilim platformu olduğunu biliyor muydunuz? Evrim Ağacı'nın maddi destekçileri arasına katılarak Türkiye'de bilimin yayılmasına güç katın.

Evrim Ağacı'nı Takip Et!
Aklımdan Geçen
Komünite Seç
Aklımdan Geçen
Fark Ettim ki...
Bugün Öğrendim ki...
İşe Yarar İpucu
Bilim Haberleri
Hikaye Fikri
Video Konu Önerisi
Başlık
Gündem
Kafana takılan neler var?
Bağlantı
Kurallar
Komünite Kuralları
Bu komünite, aklınızdan geçen düşünceleri Evrim Ağacı ailesiyle paylaşabilmeniz içindir. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu komünitenin ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Bilim kimliğinizi önceleyin.
Evrim Ağacı bir bilim platformudur. Dolayısıyla aklınızdan geçen her şeyden ziyade, bilim veya yaşamla ilgili olabilecek düşüncelerinizle ilgileniyoruz.
2
Propaganda ve baskı amaçlı kullanmayın.
Herkesin aklından her şey geçebilir; fakat bu platformun amacı, insanların belli ideolojiler için propaganda yapmaları veya başkaları üzerinde baskı kurma amacıyla geliştirilmemiştir. Paylaştığınız fikirlerin değer kattığından emin olun.
3
Gerilim yaratmayın.
Gerilim, tersleme, tahrik, taciz, alay, dedikodu, trollük, vurdumduymazlık, duyarsızlık, ırkçılık, bağnazlık, nefret söylemi, azınlıklara saldırı, fanatizm, holiganlık, sloganlar yasaktır.
4
Değer katın; hassas konulardan ve öznel yoruma açık alanlardan uzak durun.
Bu komünitenin amacı okurlara hayatla ilgili keyifli farkındalıklar yaşatabilmektir. Din, politika, spor, aktüel konular gibi anlık tepkilere neden olabilecek konulardaki tespitlerden kaçının. Ayrıca aklınızdan geçenlerin Türkiye’deki bilim komünitesine değer katması beklenmektedir.
5
Cevap hakkı doğurmayın.
Bu platformda cevap veya yorum sistemi bulunmamaktadır. Dolayısıyla aklınızdan geçenlerin, tespit edilebilir kişilere cevap hakkı doğurmadığından emin olun.
Ekle
Soru Sor
ve seni takip ediyor

Göster

Şifremi unuttum Üyelik Aktivasyonu

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close