Evrim Ağacı Soru & Cevap
Reklamı Kapat
Puan Ver
3
Puan Ver

Burçların genel özellikleri

Burçların inanılan genel özellikleri "kendi kendini doğrulayan kehanet" (self-fulfilling prophecy) sebebiyle belli ölçüde doğru olabilir mi? Toplumun, balık burcu bireye "sen duygusalsın" demesi ve onun da inanıp kendini duygusal addetmesi psikolojik olarak -placebo gibi- buna yol açabilir mi?

1
Anonim 3
237 görüntülenme
Teşekkür
Hatırla
Takip
Paylaş
Reklamı Kapat
1 Cevap

Elbette, burçlarda "kendi kendini doğrulayan kehanet" (İngilizcedeki "self-fulfilling prophecy") etkisi çok yüksek, çünkü birisi size "Şu olacak." dediğinde, hele ki o şey burada anlattığımız Forer-Barnum Etkisi'ne uyacak şekilde, "akıllıca" tasarlanmış bir yönlendirme ise, psikolojiniz tam da burada anlattığımız gibi o şeyi doğrulayacak izler aramaya gidecektir. 

Bu, iki sebeple çok tehlikeli bir durum:

  1. Burç ve fallara kulak asan kişiler, zaten bunların söylediklerine inanmaya hazır kişiler olacaktır. Dolayısıyla bu kişiler daha kolay kandırılabilir ve yönlendirilebilir olacaklardır. Dinlerin bir kısmında görülen kitlesel ayinlerde insanların coşkudan bayılması ve titremesi ve kimi illüzyonistin kullandığı hipnoz numaraları tamamen bu koşulsuz inanç ve kabullenmeden ileri gelmektedir.
  2. Konu hakkında en ufak bilgisi olmayan bir sahtebilimciye (mesela "falcıya"), sizin hayatınıza etki edebilecek kadar büyük bir güç vermiş olmaktasınız. Halbuki o kişi sizden parasını aldıktan sonra hayatına devam edecek, size ne olduğu en ufak umrunda olmayacak. Sizse, hiç yoktan yere, sizin hakkınızda hiçbir şey bilmeyen bir kişinin sözlerinden yola çıkarak psikolojinizi şekillendirecek, belki sevdiğiniz kişilerle aranızı açacaksınız.

Dolayısıyla her ne kadar "Fala inanma ama falsız da kalma." gibi manasız rasyonalizasyonlarla toplum içinde barındırılmaya devam edilse de, astroloji ve tüm uzantılarına çok dikkatli bir şekilde yaklaşılmalı. Zira bu tarz şeyleri "şakaya vuran" kişiler, bilinçaltında bu kişilerden duyduklarına göre davranışlarını şekillendirecektirler.

İşin özü şu: Falsız ve astrolojisiz kalın, çünkü size verdiği 3 dakikalık sohbet konusu, psikolojinizi sahtebilimcilere açmaya ve bunun yaratabileceği sonuçlara değmez. Mistisizm veya hayal gücü arıyorsanız, bilimkurgu okuyun.

198 görüntülenme
Puan Ver
3
Puan Ver
Teşekkür (1)
Paylaş
3

Kaynaklar

  1. Bad Astronomy Phil Plait bunu çok güzel ve sistemli bir şekilde anlatmakta.
  2. Gizmodo Burada alıntılanan Benjamin Radford, astrologların iddialarının kişilerde ne tarz önyargılara yol açabileceğini anlatıyor.
Cevap Ver
Bu soruya cevap vermek için lütfen
Evrim Ağacı Soru & Cevap Platformu, Türkiye'deki bilimseverler tarafından kolektif ve öz denetime dayalı bir şekilde sürdürülen, özgür bir ortamdır. Evrim Ağacı tarafından yayınlanan makalelerin aksine, bu platforma girilen soru ve cevapların içeriği veya gerçek/doğru olup olmadıkları Evrim Ağacı yönetimi tarafından denetlenmemektedir. Evrim Ağacı, bu platformda yayınlanan cevapları herhangi bir şekilde desteklememekte veya doğruluğunu garanti etmemektedir. Doğru olmadığını düşündüğünüz cevapları, size sunulan denetim araçlarıyla işaretleyebilir, daha doğru olan cevapları kaynaklarıyla girebilir ve oylama araçlarıyla platformun daha güvenilir bir ortama evrimleşmesine katkı sağlayabilirsiniz.
Reklamı Kapat
Reklamsız Deneyim

Evrim Ağacı'nın çalışmalarına Kreosus, Patreon veya YouTube üzerinden maddi destekte bulunarak hem Türkiye'de bilim anlatıcılığının gelişmesine katkı sağlayabilirsiniz, hem de site ve uygulamamızı reklamsız olarak deneyimleyebilirsiniz. Reklamsız deneyim, Evrim Ağacı'nda çeşitli kısımlarda gösterilen Google reklamlarını ve destek çağrılarını görmediğiniz, daha temiz bir site deneyimi sunmaktadır.

Kreosus

Kreosus'ta her 10₺'lik destek, 1 aylık reklamsız deneyime karşılık geliyor. Bu sayede, tek seferlik destekçilerimiz de, aylık destekçilerimiz de toplam destekleriyle doğru orantılı bir süre boyunca reklamsız deneyim elde edebiliyorlar.

Kreosus destekçilerimizin reklamsız deneyimi, destek olmaya başladıkları anda devreye girmektedir ve ek bir işleme gerek yoktur.

Patreon

Patreon destekçilerimiz, destek miktarından bağımsız olarak, Evrim Ağacı'na destek oldukları süre boyunca reklamsız deneyime erişmeyi sürdürebiliyorlar.

Patreon destekçilerimizin Patreon ile ilişkili e-posta hesapları, Evrim Ağacı'ndaki üyelik e-postaları ile birebir aynı olmalıdır. Patreon destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi 24 saat alabilmektedir.

YouTube

YouTube destekçilerimizin hepsi otomatik olarak reklamsız deneyime şimdilik erişemiyorlar ve şu anda, YouTube üzerinden her destek seviyesine reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. YouTube Destek Sistemi üzerinde sunulan farklı seviyelerin açıklamalarını okuyarak, hangi ayrıcalıklara erişebileceğinizi öğrenebilirsiniz.

Eğer seçtiğiniz seviye reklamsız deneyim ayrıcalığı sunuyorsa, destek olduktan sonra YouTube tarafından gösterilecek olan bağlantıdaki formu doldurarak reklamsız deneyime erişebilirsiniz. YouTube destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi, formu doldurduktan sonra 24-72 saat alabilmektedir.

Diğer Platformlar

Bu 3 platform haricinde destek olan destekçilerimize ne yazık ki reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. Destekleriniz sayesinde sistemlerimizi geliştirmeyi sürdürüyoruz ve umuyoruz bu ayrıcalıkları zamanla genişletebileceğiz.

Giriş yapmayı unutmayın!

Reklamsız deneyim için, maddi desteğiniz ile ilişkilendirilmiş olan Evrim Ağacı hesabınıza üye girişi yapmanız gerekmektedir. Giriş yapmadığınız takdirde reklamları görmeye devam edeceksinizdir.

Destek Ol
Türkiye'deki bilimseverlerin buluşma noktasına hoşgeldiniz!

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close
“Mümkün olan şeylerin sınırları; yalnızca onların ötesine, yani imkansızın sınırlarına geçerek tanımlanabilir.”
Arthur C. Clarke