biyoloji okuyup biyoinformatik alanında başarılı bir şekilde yüksek lisans yapılabilir mi?

Kesinlikle mümkün. Hatta biyoloji kökenli olmak, biyoinformatik gibi alanlarda çoğu zaman düşündüğünden daha büyük bir avantaj sağlayabiliyor. Çünkü biyoinformatik aslında biyoloji ile bilgisayar bilimlerinin tam kesişim noktasında yer alıyor. Yazılım tarafını sonradan öğrenmek mümkün ama biyolojik süreçleri, moleküler mekanizmaları ve elde edilen verilerin biyolojik anlamını kavramak yıllar süren bir eğitim gerektiriyor. Bu yüzden sağlam bir biyoloji altyapısı bence oldukça değerli.

Yazılıma ilgin varsa bunu mutlaka değerlendirmeni tavsiye ederim. Günümüzde artık bir programlama dilini öğrenmek için üniversitede bilgisayar mühendisliği okumak tek yol değil. İnternet üzerinde hem ücretsiz hem de çok kaliteli eğitimler bulunuyor. Özellikle Python ve R, biyoinformatikte en sık kullanılan diller arasında yer alıyor. Biraz sabır ve düzenli çalışmayla bu dilleri öğrenebilir, zamanla biyolojik verileri analiz edebilecek seviyeye gelebilirsin. Bence bu alan tamamen multidisipliner; biyolojiyi bilen bir kişinin yazılım öğrenmesi de, yazılım bilen bir kişinin biyoloji öğrenmesi de mümkün. Önemli olan gerçekten ilgi duymak ve emek vermek. Benim fakültede bi hocam hep şöyle derdi. Diplomanızı ek olarak ne biliyorsunuz? Ingilizce artık yeterli değil, ingilizcenin dışında Ikinci yabancı dil ve Bilgisayar kullanmayı biliyorsanız, hatta ve hatta yazılım biliyorsanız önünüze çok iyi iş imkanları açılır.

Bizim lisans eğitimimiz sırasında da biyoinformatik ve bilgisayar destekli analizlerle ilgili derslerimiz olmuştu. Açıkçası ben o dönem bu alana yeterince ilgi duymadığım için kendimi çok fazla geliştiremedim. Fakat bu, alanın ne kadar geniş ve gelecek vadeden bir alan olduğunu değiştirmiyor. Sonradan yaptığım bitirme projesi sayesinde bunun önemini çok daha iyi anladım. Benim bitirme projemde fitokimyasalların belirli yolaklar ve genlerle olası etkileşimlerini in silico yöntemlerle araştırdık. Çalışmanın bir bölümünde yapay zekâ destekli analizlerden yararlandık, ardından elde edilen sonuçları farklı biyoinformatik yöntemleriyle karşılaştırarak ne kadar güvenilir ve tutarlı olduklarını değerlendirmeye çalıştık. Elbette benim yaptığım çalışma bu alanın çok küçük bir örneğiydi. Günümüzde aynı yaklaşım çok daha büyük veri setleriyle, genomik, transkriptomik, proteomik ve ilaç geliştirme gibi birçok farklı alanda uygulanabiliyor. Yani biyoinformatik gerçekten sınırları oldukça geniş bir çalışma alanı.

Eğer şimdiden kendini geliştirmek istersen Python öğrenmeye başlamanı tavsiye ederim. Sonrasında R programlama diline göz atabilir, temel Linux komutlarını öğrenebilir ve zamanla BLAST, UCSC Genome Browser, Ensembl, Galaxy, Cytoscape gibi biyoinformatikte sık kullanılan araçları inceleyebilirsin. Bunların hepsini aynı anda öğrenmek zorunda değilsin. Küçük adımlarla ilerlediğinde zaman içinde hepsi birbirini tamamlıyor.

Son olarak şunu söylemek isterim; biyoinformatikte başarılı olmak için mutlaka bilgisayar mühendisi olmak gerekmiyor. Dünyada bu alanda çalışan çok sayıda biyolog, moleküler biyolog, genetikçi ve biyoteknolog var. Eğer biyoloji bilginin üzerine yazılım becerilerini de eklersen, iki alanı birleştirebildiğin için oldukça güçlü bir profile sahip olabilirsin. Bu yüzden ben "yapabilir miyim?" sorusundan çok "bu alana zaman ayırmaya ve öğrenmeye istekli miyim?" sorusunun daha önemli olduğunu düşünüyorum.

Benim profilimde en altlara inip sorduğum sorulara bakarsan ben de lisans eğitimimin başlarında bu alanda ilerlemek istemiştim, programlama diillerini sormuştum. onları da inceleyebilirsin. ben zorlanıp pes ettim umarım sen azminle başarırsın.

^[1]