Aristoteles ve Boethius unmutluluk anlayışlarını varlık felsefeleri ile bağlantılı olarak açıklayınız?

Aristoteles ve Boethius için mutluluk, kurdukları ontolojik modelin zorunlu bir sonucudur. Aristoteles için mutluluk, insanın bu dünyadaki özsel potansiyelini akla uygun bir etkinlikle gerçekleştirmesidir. Boethius için ise mutluluk, değişken ve parçalı dünyadan sıyrılıp mutlak varlık olan Tanrı ile bütünleşmektir. Biri sistemi yeryüzündeki bir akış içinde dengeler, diğeri çözümü sistemin dışındaki aşkın bir sabit noktada arar.

Aristoteles'in varlık felsefesi teleolojiktir, yani her töz bir amaca doğru yönelir. Varlık, potansiyelden (dynamis) fiiliyata (energeia) geçiş sürecidir. Bir meşe palamudunun ereği ağaç olmaksa, insanın ayırt edici ereği de rasyonel kapasitesini kullanmaktır. Bu yüzden eudaimonia, pasif bir his ya da soyut bir ödül değil, ruhun erdeme uygun eylemidir. Aristoteles'te form maddeden ayrı bir aşkın dünyada yaşamaz, yeryüzündeki somut tözün bizzat içindedir. Dolayısıyla mutluluk da dünyadan kaçarak değil, sitenin içinde, dostlukla, bedenle ve belirli dışsal koşullarla birlikte bir ömür boyu sürdürülen erdemli bir pratikle mümkün olur.

Boethius ise geç antik dönemin Yeni Platoncu ve Hristiyan varlık hiyerarşisinden bakar. Varlığın merkezinde mutlak birlik ve yetkin iyi olan Tanrı durur. Maddi evren ise Fortuna'nın, yani talihin çarkında dönüp duran, sürekli biçim değiştiren kaotik bir dalgalanmadır. Boethius'a göre zenginlik, şan veya iktidar gibi dünyevi hedefler kendi başına tam bir varlığa sahip değildir, sadece gerçek iyinin parçalanmış gölgeleridir. Bu nedenle gerçek mutluluk (beatitudo), değişken parametrelerin peşinde koşarak bulunamaz. Mutluluk, zihnin bu istikrarsız dünyadan yüzünü çevirip tüm iyiliklerin kaynağı olan değişmez Varlık'a yönelmesi ve O'na katılmasıdır.

Nihayetinde mesele bir sınır koşulu meselesidir. Aristoteles varoluşu bu dünyanın değişkenleri içinde çözülebilecek tutarlı bir denge gibi kurar, insanın erdemli eylemiyle yeryüzünde bir düzen inşa eder. Boethius ise yerel salınımların hiçbirine güvenmez, insanın huzurunu tüm sistemi var eden tek bir aşkın merkeze bağlar.