Keşfedin, Öğrenin ve Paylaşın
Evrim Ağacı'nda Aradığın Her Şeye Ulaşabilirsin!
Yeni Soru Sor
Premium
Paylaşım Yap
Sorulara Dön
Yağız Berk Yüksel
Üye 6 gün önce
5

Ahlak doğuştan mı gelir, yoksa toplumların düzeni sağlamak için uydurduğu kurallardan mı ibarettir?

141 görüntülenme
  • Şikayet Et
  • Mantık Hatası
0
  • Paylaş
  • Alıntıla
  • Alıntıları Göster
Tüm Reklamları Kapat
2 Cevap
Ege Mert Doğan
Ahlak felsefesi üzerine bağımsız okur 3 gün önce

Bu sorunun cevabı yüzyıllardır farklı cevaplanıyor. Antik Yunan'dan tutun günümüze kadar birçok filozof; ahlakı kendi düşünceleriyle açıklamaya çalışmış, dolayısıyla günlük yaşantısından ilham almıştır. Bu nedenle de ahlak tanımlamaları farklılık göstermektedir.

Öncelikle ahlakı tanımlamak gerekir. Ahlak, bazılarına göre bir sorumluluk, bir ödevdir; bazıları içinse bir kuruntudur. İki zıt düşünceden bahsedelim, ödev ahlakı ve köle ahlakı.

Immanuel Kant, ödev ahlakını bir zorunluluk olarak görmektedir, öyle ki herhangi bir çıkar gözetmeksizin birey "doğru" olanı yapmak zorundadır, örneğin yalan söylemek "kötü" bir eylemse sonuçtan bağımsız olarak yalan söylenilemez. Bir sistem kurmuştur Kant, doğadan ve günlük yaşamdan maalesef uzak. Sıradaki düşünce sistemimiz ise Nietzsche'ye ait, köle ahlakı. Bu düşüncede ise ahlak, yüzyıllar boyu hınç kavramı üzerinden açıklanmıştır. Diğer bireylerin davranışları hınç duyulduğu için eleştirilmiştir ve dolayısıyla bu, aslında pek de "doğru" olmayan, ahlak sistemi doğmuştur.

Tüm Reklamları Kapat

Sorunuzu cevaplamaya gelince: Ahlakın sonradan mı edinildiği yoksa doğuştan mı var olduğu hakkında Paul Bloom ve Karen Wynn tarafından Yale Üniversitesi'nde 2007 yılında yürütülmüş önemli bir araştırma vardır. Bu araştırmaya göre bebekler, kukla gösterisi izlemektedir ve 2 ana kukla vardır, "iyi" ve "kötü". Bu oyun sonrasında adları doğrultusunda davranışlarda bulunan kuklaları seçme sırası geldiğinde bebeklerin büyük bir çoğunluğu "iyi" kuklayı seçmiştir, ayrıca "kötü" kuklayı da cezalandırmıştır. Bu durum, bireysel çıkar ilişkisi üzerinden mi değerlendirilmeli yoksa bebeklerin doğuştan topluma faydalı olma düşüncesiyle mi bu davranışlarda bulunduğu maalesef kesin değil. Ancak şundan eminiz ki deney verileri çok tutarlı, çok kez denenmiş ve hep benzer yüzdeler elde edilmiştir. Gerisi ise bu konuda yetkin düşünürlerin yorumlarına kalmıştır.


Kaynaklar

  1. I. Kant. (2002). Ahlâk Metafiziğinin Temellendirilmesi. ISBN: 9789757748113.
  2. F. NİETZSCHE. (2011). Ahlakin Soykütüğü Üzeri̇ne. ISBN: 9789759971830. Yayınevi: KABALCI YAYINEVİ.
3
0 Yorum
  • Şikayet Et
  • Mantık Hatası
0
  • Paylaş
  • Alıntıla
  • Alıntıları Göster
Asel Şenol
Asel Şenol
110.9K UP
Kişisel Görüş 6 gün önce

Merhaba, ben öyle düşünüyorum ki ahlak öğrenilen kurallardır. İnsan neyin doğru, neyin yanlış olduğunu ailesinden ve çevresinden öğreniyor. Farklı toplumlarda doğan bireylerin farklı ahlak anlayışlarına sahip olması; ahlakın doğuştan değil, içinde yaşadığımız çevreyle şekillendiğini düşündürüyor bana. Bu kuralları da toplumların yüzyıllarca süregelmiş alışkanlıkları, gelenekleri, etik kuralları belirliyor tabii.

2
0 Yorum
  • Şikayet Et
  • Mantık Hatası
0
  • Paylaş
  • Alıntıla
  • Alıntıları Göster
Daha Fazla Cevap Göster
Cevap Ver
Evrim Ağacı Soru & Cevap Platformu, Türkiye'deki bilimseverler tarafından kolektif ve öz denetime dayalı bir şekilde sürdürülen, özgür bir ortamdır. Evrim Ağacı tarafından yayınlanan makalelerin aksine, bu platforma girilen soru ve cevapların içeriği veya gerçek/doğru olup olmadıkları Evrim Ağacı yönetimi tarafından denetlenmemektedir. Evrim Ağacı, bu platformda yayınlanan cevapları herhangi bir şekilde desteklememekte veya doğruluğunu garanti etmemektedir. Doğru olmadığını düşündüğünüz cevapları, size sunulan denetim araçlarıyla işaretleyebilir, daha doğru olan cevapları kaynaklarıyla girebilir ve oylama araçlarıyla platformun daha güvenilir bir ortama evrimleşmesine katkı sağlayabilirsiniz.
Popüler Yazılar
30 gün
90 gün
1 yıl
Evrim Ağacı'na Destek Ol

Evrim Ağacı'nın %100 okur destekli bir bilim platformu olduğunu biliyor muydunuz? Evrim Ağacı'nın maddi destekçileri arasına katılarak Türkiye'de bilimin yayılmasına güç katın.

Evrim Ağacı'nı Takip Et!
Aklımdan Geçen
Tür Seç
Aklımdan Geçen
Fark Ettim ki...
Bugün Öğrendim ki...
İşe Yarar İpucu
Bilim Haberleri
Başlık
Kafana takılan neler var?
Bağlantı
Ekle
Soru Sor
Stiller
Kurallar
Topluluk Kuralları
Bu alan, aklınızdan geçen düşünceleri Evrim Ağacı ailesiyle paylaşabilmeniz içindir. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu türün ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Bilim kimliğinizi önceleyin.
Evrim Ağacı bir bilim platformudur. Dolayısıyla aklınızdan geçen her şeyden ziyade, bilim veya yaşamla ilgili olabilecek düşüncelerinizle ilgileniyoruz.
2
Propaganda ve baskı amaçlı kullanmayın.
Herkesin aklından her şey geçebilir; fakat bu platformun amacı, insanların belli ideolojiler için propaganda yapmaları veya başkaları üzerinde baskı kurma amacıyla geliştirilmemiştir. Paylaştığınız fikirlerin değer kattığından emin olun.
3
Gerilim yaratmayın.
Gerilim, tersleme, tahrik, taciz, alay, dedikodu, trollük, vurdumduymazlık, duyarsızlık, ırkçılık, bağnazlık, nefret söylemi, azınlıklara saldırı, fanatizm, holiganlık, sloganlar yasaktır.
4
Değer katın; hassas konulardan ve öznel yoruma açık alanlardan uzak durun.
Bu alanın amacı okurlara hayatla ilgili keyifli farkındalıklar yaşatabilmektir. Din, politika, spor, aktüel konular gibi anlık tepkilere neden olabilecek konulardaki tespitlerden kaçının. Ayrıca aklınızdan geçenlerin Türkiye’deki bilim topluluğuna değer katması beklenmektedir.
5
Cevap hakkı doğurmayın.
Aklınızdan geçenlerin bu platformda bulunmuyor olabilecek kişilere cevap hakkı doğurmadığından emin olun.
Keşfet
Ara
Yakında
Sohbet
Agora

Bize Ulaşın

ve seni takip ediyor
Türkiye'deki bilimseverlerin buluşma noktasına hoşgeldiniz!

Şifremi unuttum Üyelik Aktivasyonu

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close
"Yeni bir bilimsel gerçek, karşıtlarını ikna ederek değil; karşıtları zamanla yok olarak ve yeni kuşaklar ona alışarak kabul edilir."
Max Planck
Kapak Görseli Seç
Videodan otomatik olarak çıkartılan karelerden birini seçin.
Kareler yükleniyor…
Videoyu kaydırarak istediğiniz kareyi seçin.
0:00 / 0:00
Kendi kapak görselinizi yükleyin. Görsel otomatik olarak kırpılacaktır.
Görseli sürükleyin veya tıklayın PNG, JPG veya WEBP (Maks. 10MB)