Evrim Ağacı Logo Evrim Ağacı
Evrim Ağacı
Reklamı Kapat

Kırmızı Sazan (Tahrik) Safsatası (Red Herring)

Kırmızı Sazan (Tahrik) Safsatası (Red Herring) Floo Y Wong
1 dakika
3,338 Okunma Sayısı
Notlarım
Reklamı Kapat

Bu yazı, Mantık Hataları ve Safsatalar yazı dizisinin 12. yazısıdır. Dizinin ilk yazısına gitmek için buraya, dizideki tüm yazıları görmek için buraya tıklayınız. Yazı dizileri, EA Akademi'nin bir parçasıdır.

Yazı dizisi içindeki ilerleyişinizi kaydetmek için veya kayıt olun.

Bu mantık hatası, aslında genel bir mantık hataları grubunun adıdır ancak başlı başına bir mantık hatası olarak ele almak da mümkün. Mantık hatası, adını İngilizcedeki bir deyimden alır. Kişilerin dikkatini dağıtmak için kullanılan her türlü iddia, bilgi ve davranışa İngilizcede “kırmızı sazan” denir. Türkçeye bu safsatayı “Dikkat Dağıtma Safsatası” veya "Tahrik Safsatası" olarak çevirmek de mümkündür. Bu mantık hatası, özellikle evrim tartışmalarında sıklıkla karşımıza çıkmaktadır. Temel formu şu şekildedir:

  1. A Konusu tartışılmaktadır.
  2. B Konusu, A Konusu ile ilgiliymiş gibi gösterilerek gündeme getirilir aslında ilgili değildir.
  3. A Konusu üzerindeki tartışma atlanır.

Bu mantık hatası çok bariz bir şekilde fark edilebilir; ancak çoğunlukla bir mantık hatası olarak görülmediği için, safsataya dayalı argüman o noktada durdurulmaz. Halbuki tartışmada karşı tarafın bu mantık hatasına düştüğünü sezdiğiniz anda bunu açıkça belirtecek olursanız, tartışmanın çok daha sağlıklı sürdürülmesini mümkün kılabilirsiniz. Tek bir örnek, konuyu açıklamaya yetecektir:

  • Hasan: “Evet tamam, insanların maymunlardan gelmediğini, zaten bir maymun türü olduğunu söylüyorsun ama o zaman bu DNA gibi mükemmel bir molekül nasıl tesadüfen var olmuş olabilir?”
  • Nihan: “İyi de, nereden geçtin şimdi bu konuya, insanların evriminden bahsediyorduk, şimdi ise bana bundan 4 milyar yıl önceki moleküler evrimden bahsediyorsun.”
  • Hasan: “Gördün mü, cevap veremiyorsun, demek ki evrim yok.”

Bu komik tartışmada Nihan, Hasan'ın yapmaya çalıştığını hızlı ve net olarak görmüştür. Eğer ki tartışmanın karşı tarafı, konuyla ilgili gibi gözüken ama bir daldan bir diğerine sıçramaya neden olan argümanlar ileri sürüyorsa, bunun bir safsata olduğunu belirtmeli ve tek bir noktaya odaklandığınızdan emin olmalısınız.

Okundu Olarak İşaretle
Bu İçerik Size Ne Hissettirdi?
  • Muhteşem! 8
  • Tebrikler! 4
  • Mmm... Çok sapyoseksüel! 4
  • Güldürdü 4
  • Bilim Budur! 1
  • İnanılmaz 1
  • Umut Verici! 1
  • Merak Uyandırıcı! 1
  • Üzücü! 0
  • Grrr... *@$# 0
  • İğrenç! 0
  • Korkutucu! 0

Evrim Ağacı'na her ay sadece 1 kahve ısmarlayarak destek olmak ister misiniz?

Şu iki siteden birini kullanarak şimdi destek olabilirsiniz:

kreosus.com/evrimagaci | patreon.com/evrimagaci

Çıktı Bilgisi: Bu sayfa, Evrim Ağacı yazdırma aracı kullanılarak 09/03/2021 04:13:15 tarihinde oluşturulmuştur. Evrim Ağacı'ndaki içeriklerin tamamı, birden fazla editör tarafından, durmaksızın elden geçirilmekte, güncellenmekte ve geliştirilmektedir. Dolayısıyla bu çıktının alındığı tarihten sonra yapılan güncellemeleri görmek ve bu içeriğin en güncel halini okumak için lütfen şu adrese gidiniz: https://evrimagaci.org/s/229

İçerik Kullanım İzinleri: Evrim Ağacı'ndaki yazılı içerikler orijinallerine hiçbir şekilde dokunulmadığı müddetçe izin alınmaksızın paylaşılabilir, kopyalanabilir, yapıştırılabilir, çoğaltılabilir, basılabilir, dağıtılabilir, yayılabilir, alıntılanabilir. Ancak bu içeriklerin hiçbiri izin alınmaksızın değiştirilemez ve değiştirilmiş halleri Evrim Ağacı'na aitmiş gibi sunulamaz. Benzer şekilde, içeriklerin hiçbiri, söz konusu içeriğin açıkça belirtilmiş yazarlarından ve Evrim Ağacı'ndan başkasına aitmiş gibi sunulamaz. Bu sayfa izin alınmaksızın düzenlenemez, Evrim Ağacı logosu, yazar/editör bilgileri ve içeriğin diğer kısımları izin alınmaksızın değiştirilemez veya kaldırılamaz.

Reklamı Kapat
Güncel
Karma
Agora
Instagram
Gıda
Ekonomi
Tür
Kedigiller
Aminoasit
Ağız Sağlığı
Fosil
Primat
Paleontoloji
Yiyecek
Evrimsel Biyoloji
Öğrenme Alanı
Şehir Hastanesi
Astrofotoğrafçılık
Biyokimya
Yok Oluş
Bilimsel
Nörobilim
Grip
Beyin
Bilimkurgu
İspat
Rna
Toplumsal Cinsiyet
Kuyrukluyıldız
Daha Fazla İçerik Göster
Daha Fazla İçerik Göster
Yazı Geçmişi
Okuma Geçmişi
Notlarım
İlerleme Durumunu Güncelle
Okudum
Sonra Oku
Not Ekle
Kaldığım Yeri İşaretle
Göz Attım

Evrim Ağacı tarafından otomatik olarak takip edilen işlemleri istediğin zaman durdurabilirsin.
[Site ayalarına git...]

Filtrele
Listele
Bu yazıdaki hareketlerin
Devamını Göster
Filtrele
Listele
Tüm Okuma Geçmişin
Devamını Göster
0/10000
Reklamı Kapat
Soru Sor
Not Ekle
Türkiye'deki bilimseverlerin buluşma noktasına hoşgeldiniz!

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close
“İnsanları kendisinin de insan olduğuna ikna edebilen bir bilgisayar 'zeki' olarak görülmelidir.”
Alan Turing
Geri Bildirim Gönder
Reklamsız Deneyim

Evrim Ağacı'nın çalışmalarına Kreosus, Patreon veya YouTube üzerinden maddi destekte bulunarak hem Türkiye'de bilim anlatıcılığının gelişmesine katkı sağlayabilirsiniz, hem de site ve uygulamamızı reklamsız olarak deneyimleyebilirsiniz. Reklamsız deneyim, Evrim Ağacı'nda çeşitli kısımlarda gösterilen Google reklamlarını ve destek çağrılarını görmediğiniz, daha temiz bir site deneyimi sunmaktadır.

Kreosus

Kreosus'ta her 10₺'lik destek, 1 aylık reklamsız deneyime karşılık geliyor. Bu sayede, tek seferlik destekçilerimiz de, aylık destekçilerimiz de toplam destekleriyle doğru orantılı bir süre boyunca reklamsız deneyim elde edebiliyorlar.

Kreosus destekçilerimizin reklamsız deneyimi, destek olmaya başladıkları anda devreye girmektedir ve ek bir işleme gerek yoktur.

Patreon

Patreon destekçilerimiz, destek miktarından bağımsız olarak, Evrim Ağacı'na destek oldukları süre boyunca reklamsız deneyime erişmeyi sürdürebiliyorlar.

Patreon destekçilerimizin Patreon ile ilişkili e-posta hesapları, Evrim Ağacı'ndaki üyelik e-postaları ile birebir aynı olmalıdır. Patreon destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi 24 saat alabilmektedir.

YouTube

YouTube destekçilerimizin hepsi otomatik olarak reklamsız deneyime şimdilik erişemiyorlar ve şu anda, YouTube üzerinden her destek seviyesine reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. YouTube Destek Sistemi üzerinde sunulan farklı seviyelerin açıklamalarını okuyarak, hangi ayrıcalıklara erişebileceğinizi öğrenebilirsiniz.

Eğer seçtiğiniz seviye reklamsız deneyim ayrıcalığı sunuyorsa, destek olduktan sonra YouTube tarafından gösterilecek olan bağlantıdaki formu doldurarak reklamsız deneyime erişebilirsiniz. YouTube destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi, formu doldurduktan sonra 24-72 saat alabilmektedir.

Diğer Platformlar

Bu 3 platform haricinde destek olan destekçilerimize ne yazık ki reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. Destekleriniz sayesinde sistemlerimizi geliştirmeyi sürdürüyoruz ve umuyoruz bu ayrıcalıkları zamanla genişletebileceğiz.

Giriş yapmayı unutmayın!

Reklamsız deneyim için, maddi desteğiniz ile ilişkilendirilmiş olan Evrim Ağacı hesabınıza üye girişi yapmanız gerekmektedir. Giriş yapmadığınız takdirde reklamları görmeye devam edeceksinizdir.

Destek Ol
Takipçi UP İçerik Soru Cevap

Devamını Oku