Bir tartışmanın ortasında sesler yükseldiğinde, çoğu zaman kimse gerçekten gerçeği aramıyordur. Herkes kendi cümlesinin ayakta kalmasını ister. Peki neden? neden yanılmış olabilirim demek insana bu kadar zor gelir?

Psikolog Leon Festinger'in ortaya koyduğu bilişsel uyumsuzluk kuramına bir bakalım. Bu kurama göre insan zihni çelişkiye tahammül etmekte zorlanır. İnandığımız birşeyin yanlış olabileceğine dair bir kanıtla karşılaşmamız bizde bir gerilime sebep olur. Bu gerilim rahatsız edici hale gelebilir. Onu azaltmanın en kolay yolu ise yeni bilgiyi reddetmek ya da mevcut inancımıza uygun hale getirmektir. Festinger ve Carlsmith'in 1959'daki ünlü deneyinde insanlar yaptıkları sıkıcı bir görevi "aslında eğlenceliydi" diye tanımlayarak kendi davranışlarını zihinsel olarak haklı çıkarmışlardır. Yani bazen gerçekliği değil iç huzurumuzu korumaya çalışırız.