Kaydedilenler - Evrim Ağacı

Bu komünite, aklınızdan geçen düşünceleri Evrim Ağacı ailesiyle paylaşabilmeniz içindir. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu komünitenin ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.

Bilim kimliğinizi önceleyin.

Evrim Ağacı bir bilim platformudur. Dolayısıyla aklınızdan geçen her şeyden ziyade, bilim veya yaşamla ilgili olabilecek düşüncelerinizle ilgileniyoruz.

Propaganda ve baskı amaçlı kullanmayın.

Herkesin aklından her şey geçebilir; fakat bu platformun amacı, insanların belli ideolojiler için propaganda yapmaları veya başkaları üzerinde baskı kurma amacıyla geliştirilmemiştir. Paylaştığınız fikirlerin değer kattığından emin olun.

Gerilim yaratmayın.

Gerilim, tersleme, tahrik, taciz, alay, dedikodu, trollük, vurdumduymazlık, duyarsızlık, ırkçılık, bağnazlık, nefret söylemi, azınlıklara saldırı, fanatizm, holiganlık, sloganlar yasaktır.

Değer katın; hassas konulardan ve öznel yoruma açık alanlardan uzak durun.

Bu komünitenin amacı okurlara hayatla ilgili keyifli farkındalıklar yaşatabilmektir. Din, politika, spor, aktüel konular gibi anlık tepkilere neden olabilecek konulardaki tespitlerden kaçının. Ayrıca aklınızdan geçenlerin Türkiye’deki bilim komünitesine değer katması beklenmektedir.

Cevap hakkı doğurmayın.

Aklınızdan geçenlerin bu platformda bulunmuyor olabilecek kişilere cevap hakkı doğurmadığından emin olun.

Size Özel

Makaleler

Süre Tip Sırala Tepki Eser Tipleri Sırala Filtrele Filtrele Sırala Etiketler Sırala Sırala Filtrele Cevap Sayısı Filtrele Rastgele Soru

Üye Cevabı Evrim & Abiyogenez

Hatice Kutbay

173.2K UP

ANTROPOLOJİ DE YÜKSEK LİSANS YAPIYORUM 15 dakika önce Sen de Cevap Ver

Gerçeği saklamayı nasıl öğrendik?

ARİF G.

Merhaba

İnsan neden gerçeği saklamayı öğrendi? Ya da insan gerçeğin saklanabileceğini ilk nasıl fark ettik? Çocukluğumdaki oyunları hatırlarım; saklambaç oynarken kuralları çiğnediğimizde veya en sevdiğimiz oyuncağı kardeşimizden gizlediğimizde, o anın küçük “avantajını” fark ettiğimizde içimizde tuhaf bir güç hissetmişizdir. Belki de yalan söylemenin kökeni, insanlık tarihinde tam olarak böyle küçük ve günlük deneyimlerden, yavaş yavaş şekillenmiştir. Ben bu konuyu bir kaç yönden ele alarak açıklamak isterim.

Evrimsel psikoloji açısından, gerçeği saklamak veya yalan söylemek bir adaptasyon stratejisi olarak ortaya çıkmıştır. Bir birey yiyeceğini paylaşmadığında, tehlikeyi gizlediğinde veya rakibini yanıltmayı başardığında kısa vadeli bir avantaj sağlıyordu ve doğal seçilim bu davranışları dolaylı olarak ödüllendirmiş olabilir (Dunbar, 2004)^[1]. Bu, yalanın sadece bireysel bir strateji değil, türümüzün hayatta kalmasını destekleyen bir mekanizma olduğunu gösterir.

Sosyal antropoloji perspektifinden bakıldığında, yalan ve gerçeğin saklanması toplumsal ilişkilerin ve sosyal düzenin şekillenmesinde kritik rol oynar. Topluluk içinde güven inşa etmek ve normlara uymak, işbirliğini güçlendirir; yalan söyleme veya gerçeği saklama kısa vadeli avantaj sağlasa da uzun vadede grup içi güveni zedeler (Tomasello, 2016)^[2]. Sosyal antropologlar, kültürel normlar ve ritüeller bağlamında, yalan ve aldatmanın sadece bireysel davranış değil, toplumsal strateji olarak da görülebileceğini vurgular (Goffman, 1959)^[3].

Din antropolojisi perspektifi ise yalan ve gerçeği saklama davranışını ahlak ve dini normlar bağlamında ele alır. Birçok kültürde doğruyu söylemek, bireysel ve toplumsal düzenin korunması için kutsal bir sorumluluk olarak görülür. Yalan, bazı ritüellerde veya mitlerde geçici bir avantaj sağlasa da topluluk tarafından cezalandırılabilir. Bu, insanın hem evrimsel olarak yalan söylemeye yatkın olmasına rağmen, ahlaki ve dini bağlamda doğruyu söylemeye zorunlu olarak yönlendirildiğini gösterir (Frazer, 1922; Malinowski, 1926).

Psikolojik açıdan, yalan söyleme ve gerçeği saklama davranışı bilişsel ve duygusal süreçlerle yakından ilişkilidir. İnsanlar yalan söylemeden önce planlama, perspektif alma ve sonuçları değerlendirme gibi yüksek düzey bilişsel süreçleri kullanır (Kaup et al., 2011). Ayrıca yalan, utanç, suçluluk veya kaygı gibi duygusal tepkileri tetikleyebilir; bu da doğruyu söyleme içgüdüsünün neden hâlâ güçlü olduğunu açıklar (Vrij, 2008). Yani psikolojik olarak, yalanın kısa vadeli avantajları olsa da, doğruyu söylemenin getirdiği güven ve sosyal kabul, bireyin içsel motivasyonlarını hâlâ şekillendirir.

Ben sonuç olarak şunu söyleyebilirim; yalan söylemek ve gerçeği saklamak, bireysel hayatta avantaj sağlayan bir evrimsel strateji olarak ortaya çıkmış; ancak doğruyu söyleme içgüdüsü, sosyal, dini ve psikolojik faktörlerle desteklenerek hâlâ güçlü bir şekilde korunmuştur. Bu üç perspektif bir araya geldiğinde, insan davranışlarını anlamada yalan ve doğru arasındaki dengeyi yorumlamak için zengin bir çerçeve sunar.^[4]

Teşekkür ederim.

Kaynaklar

R.I.M. Dunbar, et al. (2004). Gossip In Evolutionary Perspective. Review of General Psychology. | Arşiv Bağlantısı
Tomasello, M. (2016). A Natural History Of Human Morality. Yayınevi: Harvard University Press..
Goffman, E.. (1959). The Presentation Of Self In Everyday Life.. Yayınevi: Anchor Books..
Hatice Kutbay. (). Kendi Fikrim.

Aklımdan Geçen

Evrim Ağacı

2.2M UP

31 dakika önce

Agora mağazamızdaki alışveriş deneyiminizi daha akıcı hale getiren kapsamlı bir güncellemeyi yayına aldık.

• Ürün görsellerine yakınlaştırma özelliği ekledik ve mağaza menüsünü sadeleştirdik.
• Sepet ve ödeme adımlarındaki sorunları tamamen çözerek süreci pürüzsüzleştirdik.
• Platform genelindeki 140'ı aşkın yazım hatasını ve metin uyumsuzluğunu giderdik.
• Sepet hatırlatmaları ve ürün değerlendirmeleri için yeni bilgilendirme e-postaları oluşturduk.
• Arka planda mağazanın hızını ve tutarlılığını artıran onlarca altyapı iyileştirmesi uyguladık.

Sizlere çok daha keyifli bir deneyim sunmak için sistemlerimizi geliştirmeye devam ediyoruz.

0 Yorum

Fizik & Kuantum

Ali Gazi Kavak

82.0K UP

Üye 1 saat önce

Genel olarak neden bir şeyleri yıkmak yapmaktan daha kolaydır?

Bu evrenin işleyişi ile mi alakalı. Yani Entropiyle mi alakalı? Evrendeki her şey kaosa sürüklenmeye mecburdur. Düzen için güç gereklidir. Acaba bununla bir ilgisi var mı ?

Cevap Ver

Kimya

Yunus Emre Şahin

Üye 3 saat önce

Vizkozite konuma göre değişiklik gösterir mi mesela kutuplardaki vizkozite ve Ekvador daki vizkozite gibi?

Cevap Ver

Genel ve Kategorisiz

Elisssaas Saaa

Üye 3 saat önce

İnsan zihninin bir kapasitesi var midir, Yani ogrenebilecegimiz bilgilerin zihnimizde kapladigi yerin bir siniri var midir?

bazen daha fazla seyi alamayacakmisim gibi geliyor

Cevap Ver

Blog Yazısı

Ögetay Kayalı

1.3M UP

Blog Yazarı 5 saat önce 10 dk.

Kuantum Mekaniği: Küresel Koordinatlarda Schrödinger Denklemi

Daha Fazla İçerik Göster

Popüler Yazılar

30 gün

90 gün

1 yıl

Evrim Ağacı'na Destek Ol

Evrim Ağacı'nın %100 okur destekli bir bilim platformu olduğunu biliyor muydunuz? Evrim Ağacı'nın maddi destekçileri arasına katılarak Türkiye'de bilimin yayılmasına güç katın.

Evrim Ağacı'nı Takip Et!

Keşfet

Ara

Yakında

Sohbet

Agora

UP Takipçi Takip

ve seni takip ediyor

Aktiviteler Hakkımda

Kaynaklar

Bize Ulaşın