Sisifos Söyleni (Le Mythe de Sisyphe)

Modern felsefenin en popüler dallarından birisi olan varoluş felsefesinin en temel kitaplarından biridir. Biz her ne kadar Albert Camus'yu genellikle Yabancı veya Düşüş gibi roman kitaplarıyla tanısak da, Camus Sisifos'ta kendi felsefesini lafı dolandırmadan, doğrudan ele alıyor. Yaşamın anlamı üzerine özgün fikirlerini, bu kitapta deneme usulüyle ele almakta. Kendisinin kurucusu ve en büyük savunucusu olduğu absürdizmi de bu kitapta formalize edip savunduğunu söyleyebiliriz. Hayatın anlamsızlığı ve insanın anlam arayışı çelişkisine bu kitapta çok etkili bir biçimde değiniyor. Dolayısıyla herkese öneririm.

Sanki kitabı kapatmışız da masada hâlâ Camus oturuyormuş gibi.

Camus Sisifos Söyleni’nde aslında çok basit ama çok rahatsız edici bir şey söylüyor. Hayatın anlamı yok olabilir. Bu ihtimali inkâr etmiyor, süslemiyor, yumuşatmıyor. Ama hemen ardından şunu soruyor:
“Peki, ne yapacağız?”

En başta söylediği cümle hâlâ insanın içine oturur:“ Gerçekten ciddi olan tek bir felsefi sorun vardır. intihar.” Bu cümle gösterişli değildir ama dürüsttür. Camus burada büyük teorilerle ilgilenmez. Şunu sorar .Eğer hayat anlamsızsa, yaşamaya devam etmenin bir gerekçesi var mı? Ve cevabı şaşırtıcı biçimde nettir. Evet, Sisifos’un hikâyesi tam da bu yüzden önemlidir. Kayayı yukarı iter, kaya düşer, Sisifos geri iner. Boşuna. Sonu yok. Camus bu noktada romantikleşmez. “Ama bir gün…” demez. Kaya hep düşer ve tam burada asıl cümle gelir:“ Kayayı itme mücadelesinin kendisi, bir insan yüreğini doldurmaya yeter.” Bu cümle bana hep şunu düşündürür. Hayat bizi tatmin etmek zorunda değil. Ama biz yine de onun içinde bir tutum alabiliriz. Camus’nün isyanı gürültülü değildir. İntihar etmemektir. Umut masallarına sığınmamaktır. Gerçeği bilerek yaşamaktır.

En çok yanlış anlaşılan cümle ise şudur:
“Sisifos’u mutlu olarak tasarlamak gerekir.” Bu mutluluk Instagram mutluluğu değildir. Neşe, kahkaha, hafiflik hiç değildir. Bu, “başka bir dünya yok ve ben buradayım” demenin sert sakinliğidir. Sisifos bilir: Kaya yine düşecek. Ama yine de iter. Çünkü artık kaderle pazarlık yapmaz. Bence Camus’nün söylediği şey şudur: Hayat anlamsız olabilir ama sen anlamsız olmak zorunda değilsin. Yaşamak, sonucu olmayan bir emeği her gün yeniden üstlenmektir.

Sessizce.
Kimse alkışlamaz.
Kimse fark etmez.

Ama yine de, her sabah kayaya doğru yürürsün.
Ve bu yürüyüş, bir tür cevaptır.