Evrim Ağacı

Dinozorları Yok Eden Kitlesel Yok Oluşu Atlatmayı Başaran Kuşlar, İklim Değişikliğine Uyum Sağlayabilecek mi?

Dinozorları Yok Eden Kitlesel Yok Oluşu Atlatmayı Başaran Kuşlar, İklim Değişikliğine Uyum Sağlayabilecek mi?
Büyük baştankara, Parus major
Wikipedia
Tavsiye Makale

Natural Communications'da yayımlanan bir çalışma, kuşlar üzerinden yapılan bir incelemeyle hayvanların iklim değişikliğine hazırlı olup olmadığını araştırdı.

Bu yazı, Evrim Ağacı'na ait, özgün bir içeriktir. Konu akışı, anlatım ve detaylar, Evrim Ağacı yazarı/yazarları tarafından hazırlanmış ve/veya derlenmiştir. Bu içerik için kullanılan kaynaklar, yazının sonunda gösterilmiştir. Bu içerik, diğer tüm içeriklerimiz gibi, İçerik Kullanım İzinleri'ne tabidir.

Hayvanlar iklim değişikliğine adapte olabilmek için morfolojik, fizyolojik, davranışsal ve fenolojik* özellikler geliştiriyor. Nature Communications'da yayınlanan ve 71 tür üzerinde yapılan araştırma, küresel ısınmanın morfolojik özelliklerden çok fenolojik özellikleri geliştirdiğini gösterdi. Çalışmanın odağı, fenolojik özelliklerin incelenmesinin kolaylığı bakımından kuşlardı. (*Fenoloji: Doğal olayların tekrar etme zamanlarını inceleyen bilim dalı.)

Fenolojik özellikler, üreme, göç gibi olayların zamanlamasını ifade eder. Sıcaklığın artması, Kuzey Yarım Küredeki türlerde fenolojik olayların zamanlamasını erkene çekiyordu. PRC (İklime Fenolojik Tepki) veri tabanları, Kuzey Yarım Küredeki kuşlar üzerinde oluşturulduğundan, bunun her zaman böyle olduğu, örneğin üreme döneminin iklim değişikliğine tepki olarak normal vaktinden önce gerçekleştiği tahmin edildi. İklime tepki odaklı fenolojik değişiklikler doğrusal seçilim ile aynı yönde ilerliyorsa, özellik bireyin adapte olmasını sağlar. Örneğin, sıcaklık artışı üreme zamanını erkene çektiğinde bireysel başarı artar. Ancak özellik seçilimin tersi yönde değişirse (erken üreme yararlı olmasına rağmen geç üreme olursa) uyumsuz olarak tanımlanır. (Buna Kolombiya yer sincaplarının kış uykusunu geç gerçekleştirmeleri örnek olarak verilebilir. Bu durum bireysel başarılarını (fitness) azaltır.) Ancak yine de gecikmelerin diğer enlemlerde uyumsuz sonuçlara yol açıp açmayacağı henüz bilinmiyor.

Bir fenolojik değişiklik, üç şart sağlanırsa adapte edici nitelikte olabilir:

  1. İklim faktörleri zaman içerisinde gözlenebilir değişime uğrarsa,
  2. İklim faktörü türün fenotipik özelliklerini etkilerse,
  3. Özellik değişikliği bireysel uyum başarısında (İng: "fitness") avantaj sağlarsa.

İki veri tabanı kullanıldı: İklime verilen fenolojik tepkiler (PRC) ve seçilim ile gerçekleşen fenotipik tepkiler (PRCS). PRC veri tabanında 4845, PRCS'de 71 çalışma kullanıldı. PRCS kuş odaklıydı, bunun nedeni kuşların morfolojik ve fenolojik özellikleriyle ilgili birçok araştırmadan veri birikmiş olmasıydı. Örneğin Oxford Üniversitesi 1947 yılından beri yürüttüğü Wytham Woods Tit Projesi ile mavi baştankara ve büyük baştankara kuşlarının popülasyonlarındaki değişimleri mikroçipler, yuva kutuları ve yemleme istasyonları kullanarak gözlemliyordu. Bu proje ile kuşların üreme zamanı, yumurta sayıları ve son zamanlarda etkisini gösteren iklim değişikliğine karşı vücutlarının boyut ve ağırlık açısından gösterdiği değişiklikler takip edilebilmişti.

PRC veri tabanı, PRCS verilerinin yukarıda verdiğimiz ilk iki şart açısından ne kadar kullanılabilir olduğunu görmek için kullanıldı. Ancak adaptasyon sağlayan değişikliklerin popülasyonların kalıcılığını sağlayacak kadar hızla gerçekleşebildiğine dair bir kanıt bulunamadı. Mükemmel bir fenolojik tepkinin sağlayacağı adaptasyonlar (PRC) seçilimin olmaması anlamına gelirdi. (Ancak adaptasyonlarının mükemmel olmadığı da görülmüştü.) Buna rağmen popülasyonlar sıcaklık artışıyla adaptasyonlarını artırmaya çalışmıyorlardı (aynı zamanda uyumsuzlaşmıyorlardı da).

Sıcaklığa tepki olarak özellik değişimleri. PRCS veri tabanında morfolojik özelliklerin değişimi gri, fenolojik özelliklerin değişimi siyah ile gösterilmiş. Bu özellik kategorilerine ve özelliklerin isimlerine göre sınıflandırma yapılmış. PRCS'de siyah ve PRC'de koyu mavi olarak gösterilen fenolojik özelliklerin sıcaklık ile negatif bir ilişkisi söz konusu. Morfolojik özelliklerin sıcaklıkla bağlantısı taksonlar arasında farklılık gösteriyor, sadece memelilerde kesin olarak bir bağlantı görülmüyor.
Sıcaklığa tepki olarak özellik değişimleri. PRCS veri tabanında morfolojik özelliklerin değişimi gri, fenolojik özelliklerin değişimi siyah ile gösterilmiş. Bu özellik kategorilerine ve özelliklerin isimlerine göre sınıflandırma yapılmış. PRCS'de siyah ve PRC'de koyu mavi olarak gösterilen fenolojik özelliklerin sıcaklık ile negatif bir ilişkisi söz konusu. Morfolojik özelliklerin sıcaklıkla bağlantısı taksonlar arasında farklılık gösteriyor, sadece memelilerde kesin olarak bir bağlantı görülmüyor.
Nature

Çalışma, kuşların uyum sağlamak için gösterdiği çabaların onları iklim değişikliğine karşı uzun vadede güvende tutmak için yeteri kadar hızlı olmadığını gösterdi. Kuşların geliştirdiği adaptasyonların iklim değişikliği için uzun vadede yeterli olmaması, aslında insanın iklim değişikliğine katkısının ve onu hızlandırışının bir kanıtı.

Mavi baştankara, Cyanistes caeruleus, Lancashire, UK.
Mavi baştankara, Cyanistes caeruleus, Lancashire, UK.
Wikipedia

Yine de, iklim değişikliğini bir kenara bıraksak bile, insanlar halihazırda birçok kuş habitatını yok ediyor veya parçalıyor. Kuşlar iklim değişikliğine yeteri kadar hızlı bir şekilde cevap verseler bile, kuşların habitatları bir gün insan eliyle tamamen yok edildiği zaman başarılarının bir anlamı kalmayacak.

Bu İçerik Size Ne Hissettirdi?
  • Muhteşem! 0
  • Tebrikler! 5
  • Bilim Budur! 0
  • Mmm... Çok sapyoseksüel! 0
  • Güldürdü 0
  • İnanılmaz 0
  • Umut Verici! 0
  • Merak Uyandırıcı! 2
  • Üzücü! 3
  • Grrr... *@$# 0
  • İğrenç! 0
  • Korkutucu! 0
Kaynaklar ve İleri Okuma

Evrim Ağacı'na her ay sadece 1 kahve ısmarlayarak destek olmak ister misiniz?

Şu iki siteden birini kullanarak şimdi destek olabilirsiniz:

kreosus.com/evrimagaci | patreon.com/evrimagaci

Çıktı Bilgisi: Bu sayfa, Evrim Ağacı yazdırma aracı kullanılarak 01/06/2020 03:24:15 tarihinde oluşturulmuştur. Evrim Ağacı'ndaki içeriklerin tamamı, birden fazla editör tarafından, durmaksızın elden geçirilmekte, güncellenmekte ve geliştirilmektedir. Dolayısıyla bu çıktının alındığı tarihten sonra yapılan güncellemeleri görmek ve bu içeriğin en güncel halini okumak için lütfen şu adrese gidiniz: https://evrimagaci.org/s/8569

İçerik Kullanım İzinleri: Evrim Ağacı'ndaki yazılı içerikler orijinallerine hiçbir şekilde dokunulmadığı müddetçe izin alınmaksızın paylaşılabilir, kopyalanabilir, yapıştırılabilir, çoğaltılabilir, basılabilir, dağıtılabilir, yayılabilir, alıntılanabilir. Ancak bu içeriklerin hiçbiri izin alınmaksızın değiştirilemez ve değiştirilmiş halleri Evrim Ağacı'na aitmiş gibi sunulamaz. Benzer şekilde, içeriklerin hiçbiri, söz konusu içeriğin açıkça belirtilmiş yazarlarından ve Evrim Ağacı'ndan başkasına aitmiş gibi sunulamaz. Bu sayfa izin alınmaksızın düzenlenemez, Evrim Ağacı logosu, yazar/editör bilgileri ve içeriğin diğer kısımları izin alınmaksızın değiştirilemez veya kaldırılamaz.

Evrim Ağacı %100 okur destekli bir bilim platformudur. Maddi destekte bulunarak Türkiye'de modern bilimin gelişmesine güç katmak ister misiniz?
Destek Ol
Gizle
Güncel
Deri
Balıklar
Lgbt
İlaç
Mit
Maymun
Ay Ve Dünya
Ara Geçiş Türleri
Böcekler
Ölüm
Oyun Teorisi
Yaşlılık
Farmakoloji
Genel Görelilik
Bilim Tarihi
Sağlık Personeli
Jinekoloji
Balıkçılık
Yapay Seçilim
Sağlık Bilimleri
Etimoloji
Önlem
Doğa Yasaları
Kozmik Mikrodalga Arkaplan Işıması (Cmb)
Zehirli Mantar
Daha Fazla İçerik Göster
Daha Fazla İçerik Göster
Türkiye'deki bilimseverlerin buluşma noktasına hoşgeldiniz!

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close
“Siz sırrı bilmek değil, kandırılmak istiyorsunuz.”
Christopher Nolan
Geri Bildirim Gönder