Benzerlik Tuzağı

Bu yazı, MinuteEarth (YouTube) isimli kaynaktan birebir çevrilmiştir. Çevirmen tarafından, metin içerisinde (varsa) açıkça belirtilen kısımlar haricinde, herhangi bir ekleme, çıkarma veya değişiklik yapılmamıştır. Bu içerik, diğer tüm içeriklerimiz gibi, İçerik Kullanım İzinleri'ne tabidir.


Benzerlik Tuzağı

Yaşam ve dil benzer yollardan evrimleşmiştir: Bir grup ayrılır ve zaman içinde genetik özelliklerde ve bazı kelimelerde küçük değişiklikler meydana gelir. Daha fazla zaman geçtikçe bu farklılıkların gücü artar, sonunda da yeni türler ve yeni diller oluşur. Yani ayrı türler ve diller arasındaki benzerliklere ve farklılıklara bakarken onların kökenlerinin izini sürüp aile ağaçlarını çizebiliriz.

Ama bazen benzerlikler yanıltıcı olabilir. Örneğin, okunuşları kulağa benzer gelen "emoticon" ve "emoji" kelimelerini ele alalım: Benzer şeyleri tanımladıkları için benzer kökenleri olduğunu düşünebilirsiniz. "Emoticon" İngilizce "emotion" (duygu) ve "icon" kelimelerinin bir kombinasyonuyken; "emoji" Japonca "fotoğraf" ve "karakter" kelimelerinin birleşimidir. Bu iki kelimenin benzer oluşu, İngilizce ve Japonca arasında gizli kalmış herhangi bir bağlantıya işaret etmez. Diğer rastlantılardan bazıları ise şunlardır: İngilizcede ve Mbabaram dilinde "köpek", Fransızcada ve Almancada "ateş", Malay dilinde ve Yunancada "göz", Inuktitut dilinde ve Türkçede "kayık" sözcükleri.

Biyolojideki bazı benzerlikler de bizi yanıltabilir. Örneğin biyologlar uzun bir süre bu iki kuşun kardeş tür olması gerektiğini düşündüler. Ama en son yapılan DNA testleri onların aynı evrimsel dalda bile olmadığını göstermektedir. Yani penguen ve flamingoların akraba olduklarından daha az derecede akrabadırlar. Kel başları bağımsız bir şekilde evrimleşmiştir: Muhtemelen her ikisi de aynı leşçil yaşam stilini izlemiş olmalı.

Benzer şekilde bu iki kemirgen birbirine öylesine benziyor ki ikisini de "kirpi" diye adlandırmışız. Ama aslında onlardan biri yumuşak postlu çinçillaya daha yakın akrabayken diğeri tüysüz kör fareye daha yakın akrabadır.

Yani demek oluyor ki, iki şeyin ne kadar yakın akraba olduğuna karar vermeye çalışıyorsanız, sadece birkaç veriyi kullanamazsınız; bunlar “kör parmağım gözüne” olsalar bile.

Destek Olun

Bu video, MinuteEarth tarafından hazırlanmış, Evrim Ağacı tarafından altyazılandırılmıştır. Eğer içeriği beğendiyseniz, orijinal kaynağa destek olmak için, lütfen YouTube kanalına gidip videolarını beğenmeyi unutmayın.

MinuteEarth kanalının bu videosunu orijinal dilinde ve İngilizce alt yazılı olarak buradan seyredebilirsiniz:


Kaynaklar ve İleri Okuma:

Bir yazının daha sonuna geldik. Ancak yeni bir şeyler öğrenmeye devam etmek isterseniz, sizin için seçtiğimiz şu videomuza göz atabilirsiniz:

En Çok İzlenen Son Videomuz Abone Ol Rastgele

Holobiyont Teorisi: Hayvanların Evrimini Sindirim Kanalı Tetiklemiş Olabilir!

Evrimsel Biyoloji Uzmanı Richard Lenski ile Söyleşi

Altyazı Çevirmeni

Mehmet Demiryay

Mehmet Demiryay

Altyazı Çevirmeni

Aydın Fen Lisesi mezunu. 2008'de ODTÜ Elektrik-Elektronik Mühendisliği bölümünü kazandı, orayı bırakıp 2013'te Ege PDR'yi kazandı. 2017 yılından beri seninhikayen mahlasıyla altyazı çevirmenliği yapmakta.

Katkı Sağlayanlar

Ayşegül Şenyiğit

Ayşegül Şenyiğit

Editör

Evrim Ağacı'nın genel editörü, popüler bilim yazarı ve çevirmenidir. İstanbul Üni. İngiliz Dili ve Edebiyatı mezunudur. Yıldız Teknik Üni. Yabancı Diller Yüksek Okulunda İngilizce öğretim görevlisi olarak çalışmaktadır

Konuyla Alakalı İçerikler

Göster

Şifremi unuttum Üyelik Aktivasyonu

Göster

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close
Geri Bildirim Gönder