Bu Reklamı Kapat

Aşı Karşıtları Hatalarından Hızla Dönerken, Kendi Grupları Tarafından Dışlanmaktan Korkuyorlar. Korkmamalılar, Çünkü Yalnız Değiller!

Aşı Olmama Kararınızı Değiştirmenizde ve Şimdi COVID-19 Aşısı Olmaya Karar Vermenizde Hiçbir Sorun Yok! Doğru Olanı Yapıyorsunuz!

Aşı Karşıtları Hatalarından Hızla Dönerken, Kendi Grupları Tarafından Dışlanmaktan Korkuyorlar. Korkmamalılar, Çünkü Yalnız Değiller!
Bu Reklamı Kapat
Yazar Cathy Cassata
7 dakika
1,832 Okunma Sayısı
Notlarım
Bu Reklamı Kapat

Herkes bir zamanlar tutkulu hissettikleri şeyler hakkında fikrini değiştirir - ve sağlık konusundaki değişimler de bundan muaf değil: Et yiyiciler vejeteryan oluyor, abur cuburcular maraton koşucuya dönüşüyor ve evet, geçmişte COVID-19 aşısı almakta tereddüt edenler (veya apaçık aşı karşıtı olanlar), aşı olmaya karar veriyor.

Ne var ki aşı hakkında fikrini değiştiren bazı insanlar için, bu kararlarını etrafındakilere bildirmek her zaman kolay değildir. Örneğin Arkansas'taki Emily Richards için de durum böyleydi. COVID-19'a sebep olan SARS-CoV-2 virüsü ve aşılar hakkında daha fazla tıbbi araştırmanın ortaya çıkmasını beklemeyi tercih ettiği için, başlangıçta aşı olmakta tereddütlüydü. Şöyle diyor:

Daha fazla zaman ve daha fazla bilgi istedim. Yüksek riskli bir grupta değilim. Bu yüzden aşı olmak yerine, doğal bağışıklığın virüsle başa çıkmasına izin vermenin daha doğru olduğunu düşündüm.

Ancak Emily, çevresinde bulunan ve tamamen sağlıklı birkaç kişinin de virüsü kaptığını ve tat/koku kaybı, yorgunluk ve öksürük gibi semptomları uzun dönem yaşadıklarını gördükten sonra, bu tereddütünü gözden geçirmeye başladı. Nihayetinde milyonlarca, hatta milyarlarca insan aşı olup da, aşının etkili ve güvenli olduğunu gösteren yığınla ek çalışma yayınlandığında, fikrini tamamen değiştirdi: Mayıs 2021'de aşı oldu. Şöyle anlatıyor:

Bu Reklamı Kapat

Aşı tereddütümü açıkça etrafımla paylaşmıştım; ancak bu konudaki daha derin konuları ve endişelerimi sadece kendi doktorumla ve diğer eğitimli tıp uzmanlarıyla görüştüm. Aşı konusunda çok farklı hisseden ve COVID'in yayılmasını önlemede bireysel sorumluluğa daha fazla ağırlık veren bir eyalette yaşıyorum. Bu nedenle aşı olduğumu sosyal medyada yayınlamadım veya bu konudaki tercihimin değiştiğini kimseye söylemedim.
1 Ocak 2022 itibariyle, Dünya genelinde COVID-19 aşısı olan insan sayısı 5 milyara yaklaştı.
1 Ocak 2022 itibariyle, Dünya genelinde COVID-19 aşısı olan insan sayısı 5 milyara yaklaştı.
Our World in Data

Fikrinizi Değiştirme Hakkına Sahipsiniz!

Adelphi Üniversitesi'nde psikoloji profesörü olan Dr. Deborah Serani; fikrinizi değiştirmenin, orijinal dünya görüşünüze aykırı bir karar olması bakımından kendinizi rahatsız hissetmenize neden olabilecek olsa da, aynı zamanda bu tercih değişikliğinin, daha üstün ve bilinçli bir karar verme duygusuna da sebep olabileceğini vurgulyuor.

Illinois'de yaşayan 42 yaşındaki Amy Koenig, fikrini değiştirdiğinde tam da böyle hissetti. Zinde olmaktan, sağlıklı beslenmekten ve küçük hastalıklar, ağrılar ve sızılar için sadece "doğal ilaçlara" başvurmaktan gurur duyan bir kişi olarak, kendisinin veya ailesinin COVID-19 karşısında ciddi bir hastalık riski altında olduğuna inanmıyordu. Şöyle diyor:

Arkadaş çevremdeki öğretmenler, yöneticiler ve hemşireler iş yerlerine dönerken, bu arkadaşlarımdan ve ailemden çok fazla bilgi alma imkanım oldu. Altta yatan hiçbir hastalığı olmayan, benim yaşımdaki bir kadının hastaneye kaldırıldığını ve oksijene bağlandığını duydum.

Neyse ki o kadın iyileşti. Ama bu olay, Koenig'in virüsten, özellikle de Delta varyantından korunmak için aşıya ihtiyacı olmadığı inancına güveninin azalmasına neden oldu. Şöyle anlatıyor:

Bu Reklamı Kapat

Çocukken astımım vardı ve şimdi bundan mustarip olmasam da, bana, ciğerlerimin her zaman astımın etkilerine sahip olacağı söylenmişti. Yani hastalanırsam ve virüs ciğerlerime giderse, bu "akciğer hafızası" olmayan bir kişiye nazaran daha çok sorun yaşayabilirim. [Eğer] Delta varyantı çok daha bulaşıcıysa ve çocuklarımı etkileme olasılığı daha yüksekse, onlara düzgün bir şekilde bakamadığım bir duruma düşmek ister miyim?

Koenig, Ağustos 2021'de aşı oldu. İnsanların bu kararı hakkında ne düşündüğünü umursamadığını söylüyor. Seçiminin; meraklı, şüpheci, analitik, sabırlı, yaşam boyu öğrenen, vicdanlı ve kendine güvenen biri olduğu anlamına geldiğine inanıyor. Şöyle diyor:

Evrim Ağacı'ndan Mesaj

Tercihimle gurur duyuyorum! Bence fikrinizi değiştirmek harika ve bilmenin güçlendirici olduğunu, bir karar vermek zorunda olduğunuz tüm bilgileri kullandığınızı ve yeni bilgiler toplandıkça kararınızı yeniden değerlendirebileceğinizi ve istediğiniz takdirde o kararı değiştirme gücüne sahip olduğunuzu gösteriyor.

"Şüpheci" Olmakta Sorun Yok - Güvenilir Kaynaklardan Bilgi Topladığınız Sürece!

Vanderbilt Üniversitesi Tıp Merkezi'nde koruyucu tıp ve bulaşıcı hastalıklar profesörü olan Dr. William Schaffner, şüpheci olmanın ve soru sormanın insan doğasında olduğunu söylüyor:

Hastalarım aşıya karşı herhangi bir direnç gösterir veya şüphe duyarsa, yaptığım ilk şey şüphelerinin geçerliliğini kabul etmektir. Böylece onların endişesini anladığımı hissederim. Sonra onlardan aşı hakkında ne gibi endişeleri olduğunu söylemelerini ister ve konu hakkında bilgi veririm. Hazır olduklarında, aşıyla ilgili daha da fazla bilgi sunarım.

İnsanlar, genellikle başlangıçta bir konu hakkında yeterince şeyi bildiklerini düşünürler. Ancak yeni verileri okudukça veya uzmanlardan tavsiyeleri dinledikçe, konu hakkında başta bildiklerinizden çok daha fazlası olduğunu görürsünüz. Bu, oldukça yaygın bir deneyimdir. Daha fazlasını öğrendikten sonra, bilinçli bir karar vermek için ihtiyaç duyduğunuz tüm bilgilere sahip olmadığınızı fark edersiniz. İşte buna, Dunning-Kruger Etkisi denir. Serani, şöyle anlatıyor:

Bu psikolojik etki, bir şeyler hakkında yetkin kararlar vermek için bilginiz olduğunu düşündüğünüzde, ancak gerçekte bu bilgilere sahip olmadığınızda ortaya çıkar. Esasen; aşılar, bulaşma, COVID-19'un bilimi vb. konularda konuşan insanlar, bu konularda gerçekte sahip olduklarından daha yüksek bir yetkinliğe sahip olduklarına dair bir yanlış algıya sahipler. Halbuki yeterince bilmiyorlar.

İnsanlar Dunning-Kruger Etkisi'nin farkına vardıklarında, uzmanların kendilerinden daha bilgili olduğunu düşünebilir ve sağlıkla ilgili karar vermede onlara rehberlik etmek için bilim ve araştırmalara yönelebilirler.

Mesela ben, sık sık, 'Bulaşıcı hastalık uzmanlarının aşılar hakkında benden daha fazlasını bildiğine güveneceğim.' derim. Fikrimi değiştirebilir ve 'Belki de bu uzmanların hastaneler, laboratuvarlar, klinik saha çalışmaları, araştırma tesisleri ve sağlık hizmetlerinde geçirdikleri onlarca yılda öğrendikleri; benim oturduğum yerden, birkaç saat internette takılarak öğrendiklerimden daha isabetlidir.' diyebilirim.

Bu Reklamı Kapat

Güvende Hissetmeniz Önemlidir!

Schaffner, verilerin insanların aşı olma seçimlerini etkileyebileceğini, ancak kararsız olan kişilerin kararlarından dolayı kendilerini rahat hissetmeleri gerektiğini söylüyor:

Bilgi, her şeydir. Bilgiye ihtiyacımız var. Bu temeldir, ancak [psikologlar] ayrıca bize bilginin davranışı değiştirmek için genellikle yeterli olmadığını da söylerler. İnsanların sadece şeyler hakkında nasıl düşündüklerini değil, aynı zamanda nasıl hissettiklerini de değiştirmelisiniz.

Schaffner; bilim insanlarının, doktorların ve araştırmacıların, aşıların etkinliğini ve güvenliğini kanıtlamak konusunda bol miktarda bilgi sunmak konusunda harika olduklarını söylüyor; ancak insanların aşı konusunda daha iyi hissetmelerini sağlayacak bilim iletişimi yeteneklerini geliştirmeleri gerektiğine inanıyor. Şöyle diyor:

Tavrınız, büyük oranda sosyal grubunuzdan etkilenir. Genç bir insansanız ve takıldığınız kişiler sigara içiyorsa, çok basit bir biyoloji deneyiyle bile sigara içmenin vücudunuz için berbat olduğuna ve akciğer kanserine neden olabileceğine dair çok net kanıtlar üretebilecek olmanıza rağmen, yine de sigara içmeyi seçebilirsiniz. Çünkü sosyal grubun bir parçası olmak istiyorsunuz. Bu yüzden de sigara içiyorsunuz.

Aşı yaptırmayı düşünüyorsanız ve bu karar, sosyal grubunuzunun genel kararından farklıysa, Schaffner, itibarınızı kurtarmanın bir yolunun yeni bilgilere odaklanmak olduğunu söylüyor:

Delta ve Omikron gibi varyantlar her şeyi değiştirdi. Bu durum, insanların eski tercihlerini bir kenara bırakıp, entelektüel olarak tutarlı ve duygusal olarak güvenli bir şekilde doğru olanı yapmaları için bir fırsat sağlıyor.

Bu Reklamı Kapat

Şöyle düşünebilirsiniz: "Hala bireysel karar verme ve kişisel özgürlüğe sıkı bir şekilde inanıyorum; ancak şimdi işler değişti. Bu yüzden fikrimi değiştireceğim, bireysel karar verme özgürlüğümü kullanacağım ve aşı olacağım.

Temel felsefenizi veya kim olduğunuzu değiştirmek zorunda değilsiniz. Artık hayat değişti, dolayısıyla siz de değişeceksiniz.

Serani de bu görüşe katılıyor:

Başkalarının, aşı olma kararınız hakkında ne düşüneceğinden duyduğun korku, seni aşı olmaktan alıkoyuyorsa, "Yanılmışım!" veya "Ne yapalım, kararımı değiştirdim!" veya "İyi ama, yeni kararım benim için daha iyi olabilir." diyebilmenin olumlu bir karakter özelliği olduğunu akılda tutmalısınız.

Bazı çok zeki ve eğitimli insanlar, sahip oldukları dünya inançlarına saplanıp, yeni bilgileri eski düşünce biçimlerine entegre edemezler. Bu katı bilişsel işleme tarzı, sağlıkları için aslında en iyi olan şeylere uymak istememelerine neden olabilir.

Bununla birlikte, daha iyi bir insana dönüşebilmeliyiz. Önyargılarımızı ve inanç sistemlerimizi sık sık gözden geçirmeliyiz. İşin püf noktası, diğer düşünme biçimlerine fırsat tanırken, kendi inançlarımızı bir süre beklemeye almakta...

Okundu Olarak İşaretle
Bu İçerik Size Ne Hissettirdi?
  • Tebrikler! 7
  • Merak Uyandırıcı! 2
  • Muhteşem! 0
  • Bilim Budur! 0
  • Mmm... Çok sapyoseksüel! 0
  • Güldürdü 0
  • İnanılmaz 0
  • Umut Verici! 0
  • Üzücü! 0
  • Grrr... *@$# 0
  • İğrenç! 0
  • Korkutucu! 0
Kaynaklar ve İleri Okuma
  1. Türev İçerik Kaynağı: Healthline | Arşiv Bağlantısı

Evrim Ağacı'na her ay sadece 1 kahve ısmarlayarak destek olmak ister misiniz?

Şu iki siteden birini kullanarak şimdi destek olabilirsiniz:

kreosus.com/evrimagaci | patreon.com/evrimagaci

Çıktı Bilgisi: Bu sayfa, Evrim Ağacı yazdırma aracı kullanılarak 18/01/2022 15:31:25 tarihinde oluşturulmuştur. Evrim Ağacı'ndaki içeriklerin tamamı, birden fazla editör tarafından, durmaksızın elden geçirilmekte, güncellenmekte ve geliştirilmektedir. Dolayısıyla bu çıktının alındığı tarihten sonra yapılan güncellemeleri görmek ve bu içeriğin en güncel halini okumak için lütfen şu adrese gidiniz: https://evrimagaci.org/s/11299

İçerik Kullanım İzinleri: Evrim Ağacı'ndaki yazılı içerikler orijinallerine hiçbir şekilde dokunulmadığı müddetçe izin alınmaksızın paylaşılabilir, kopyalanabilir, yapıştırılabilir, çoğaltılabilir, basılabilir, dağıtılabilir, yayılabilir, alıntılanabilir. Ancak bu içeriklerin hiçbiri izin alınmaksızın değiştirilemez ve değiştirilmiş halleri Evrim Ağacı'na aitmiş gibi sunulamaz. Benzer şekilde, içeriklerin hiçbiri, söz konusu içeriğin açıkça belirtilmiş yazarlarından ve Evrim Ağacı'ndan başkasına aitmiş gibi sunulamaz. Bu sayfa izin alınmaksızın düzenlenemez, Evrim Ağacı logosu, yazar/editör bilgileri ve içeriğin diğer kısımları izin alınmaksızın değiştirilemez veya kaldırılamaz.

Bu Reklamı Kapat
Bu Reklamı Kapat
Size Özel (Beta)
İçerikler
Kadın
Algı
Evrimsel Tarih
Diş Gelişimi
Klinik Mikrobiyoloji
Doğru
Yaşlılık
Beslenme Biçimi
Gen İfadesi
Moleküler Biyoloji Ve Genetik
Rna
Matematik
Yıl
Avcı
Kurbağa
Sıvı
Hızlı
Retrovirüs
Görüş
İnternet
Diş Hekimliği
Hipotez
Genler
Hafıza
Sinirbilim
Daha Fazla İçerik Göster
Evrim Ağacı'na Destek Ol
Evrim Ağacı'nın %100 okur destekli bir bilim platformu olduğunu biliyor muydunuz? Evrim Ağacı'nın maddi destekçileri arasına katılarak Türkiye'de bilimin yayılmasına güç katmak için hemen buraya tıklayın.
Popüler Yazılar
30 gün
90 gün
1 yıl
EA Akademi
Evrim Ağacı Akademi (ya da kısaca EA Akademi), 2010 yılından beri ürettiğimiz makalelerden oluşan ve kendi kendinizi bilimin çeşitli dallarında eğitebileceğiniz bir çevirim içi eğitim girişimi! Evrim Ağacı Akademi'yi buraya tıklayarak görebilirsiniz. Daha fazla bilgi için buraya tıklayın.
Etkinlik & İlan
Bilim ile ilgili bir etkinlik mi düzenliyorsunuz? Yoksa bilim insanlarını veya bilimseverleri ilgilendiren bir iş, staj, çalıştay, makale çağrısı vb. bir duyurunuz mu var? Etkinlik & İlan Platformumuzda paylaşın, milyonlarca bilimsevere ulaşsın.
Podcast
Evrim Ağacı'nın birçok içeriğinin profesyonel ses sanatçıları tarafından seslendirildiğini biliyor muydunuz? Bunların hepsini Podcast Platformumuzda dinleyebilirsiniz. Ayrıca Spotify, iTunes, Google Podcast ve YouTube bağlantılarını da bir arada bulabilirsiniz.
Yazı Geçmişi
Okuma Geçmişi
Notlarım
İlerleme Durumunu Güncelle
Okudum
Sonra Oku
Not Ekle
Kaldığım Yeri İşaretle
Göz Attım

Evrim Ağacı tarafından otomatik olarak takip edilen işlemleri istediğin zaman durdurabilirsin.
[Site ayalarına git...]

Filtrele
Listele
Bu yazıdaki hareketlerin
Devamını Göster
Filtrele
Listele
Tüm Okuma Geçmişin
Devamını Göster
0/10000

Göster

Şifremi unuttum Üyelik Aktivasyonu

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close
Geri Bildirim Gönder
Reklamsız Deneyim

Evrim Ağacı'nda reklamları 2 şekilde kapatabilirsiniz:

  1. Ücretsiz üye girişi yapmak: Sitedeki reklamların %50 kadarını kapatmak için ücretsiz bir Evrim Ağacı üyeliği açmanız ve sitemizi/uygulamamızı kullanmanız yeterli!

  2. Maddi destekçilerimiz arasına katılmak: Evrim Ağacı'nın çalışmalarına Kreosus, Patreon veya YouTube üzerinden maddi destekte bulunarak hem Türkiye'de bilim anlatıcılığının gelişmesine katkı sağlayabilirsiniz, hem de site ve uygulamamızı reklamsız olarak deneyimleyebilirsiniz. Reklamsız deneyim, sitemizin/uygulamamızın çeşitli kısımlarda gösterilen Google reklamlarını ve destek çağrılarını görmediğiniz, %100 reklamsız ve çok daha temiz bir site deneyimi sunmaktadır.

Kreosus

Kreosus'ta her 10₺'lik destek, 1 aylık reklamsız deneyime karşılık geliyor. Bu sayede, tek seferlik destekçilerimiz de, aylık destekçilerimiz de toplam destekleriyle doğru orantılı bir süre boyunca reklamsız deneyim elde edebiliyorlar.

Kreosus destekçilerimizin reklamsız deneyimi, destek olmaya başladıkları anda devreye girmektedir ve ek bir işleme gerek yoktur.

Patreon

Patreon destekçilerimiz, destek miktarından bağımsız olarak, Evrim Ağacı'na destek oldukları süre boyunca reklamsız deneyime erişmeyi sürdürebiliyorlar.

Patreon destekçilerimizin Patreon ile ilişkili e-posta hesapları, Evrim Ağacı'ndaki üyelik e-postaları ile birebir aynı olmalıdır. Patreon destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi 24 saat alabilmektedir.

YouTube

YouTube destekçilerimizin hepsi otomatik olarak reklamsız deneyime şimdilik erişemiyorlar ve şu anda, YouTube üzerinden her destek seviyesine reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. YouTube Destek Sistemi üzerinde sunulan farklı seviyelerin açıklamalarını okuyarak, hangi ayrıcalıklara erişebileceğinizi öğrenebilirsiniz.

Eğer seçtiğiniz seviye reklamsız deneyim ayrıcalığı sunuyorsa, destek olduktan sonra YouTube tarafından gösterilecek olan bağlantıdaki formu doldurarak reklamsız deneyime erişebilirsiniz. YouTube destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi, formu doldurduktan sonra 24-72 saat alabilmektedir.

Diğer Platformlar

Bu 3 platform haricinde destek olan destekçilerimize ne yazık ki reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. Destekleriniz sayesinde sistemlerimizi geliştirmeyi sürdürüyoruz ve umuyoruz bu ayrıcalıkları zamanla genişletebileceğiz.

Giriş yapmayı unutmayın!

Reklamsız deneyim için, maddi desteğiniz ile ilişkilendirilmiş olan Evrim Ağacı hesabınıza yapmanız gerekmektedir. Giriş yapmadığınız takdirde reklamları görmeye devam edeceksinizdir.

Destek Ol
Sizi Takip Ediyor

Devamını Oku
Evrim Ağacı Uygulamasını
İndir
Chromium Tabanlı Mobil Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
İlk birkaç girişinizde zaten tarayıcınız size uygulamamızı indirmeyi önerecek. Önerideki tuşa tıklayarak uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu öneriyi, yukarıdaki videoda görebilirsiniz. Eğer bu öneri artık gözükmüyorsa, Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Chromium Tabanlı Masaüstü Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
Yeni uygulamamızı kurmak için tarayıcı çubuğundaki kurulum tuşuna tıklayın. "Yükle" (Install) tuşuna basarak kurulumu tamamlayın. Dilerseniz, Evrim Ağacı İleri Web Uygulaması'nı görev çubuğunuza sabitleyin. Uygulama logosuna sağ tıklayıp, "Görev Çubuğuna Sabitle" seçeneğine tıklayabilirsiniz. Eğer bu seçenek gözükmüyorsa, tarayıcının Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Safari Mobil Uygulama
Sırasıyla Paylaş -> Ana Ekrana Ekle -> Ekle tuşlarına basarak yeni mobil uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu basamakları görmek için yukarıdaki videoyu izleyebilirsiniz.

Daha fazla bilgi almak için tıklayın

Önizleme
Görseli Kaydet
Sıfırla
Vazgeç
Bu Eseri Neden Tavsiye Ediyorsun?
Aşağıdaki kutuya, isimli neden tavsiye ettiğini girebilirsin. Ne kadar detaylı ve kapsamlı bir analiz yaparsan, bu eseri [OKUMAK/İZLEMEK] isteyenleri o kadar doğru ve fazla bilgilendirmiş olacaksın. Tavsiyenin faydalı bulunması halinde Evrim Ağacı kullanıcılarından daha fazla UP kazanman [UP bilgi linki] mümkün olacak. Tavsiyenin sadece negatif içerikte olamayacağını, eğer bu sistemi kullanıyorsan tavsiye ettiğin içeriğin pozitif taraflarından bahsetmek zorunda olduğunu lütfen unutma. Yapıcı eleştiri hakkında daha fazla bilgi almak için burayı okuyabilirsin.
Tavsiye Et