CTA 1’de Karanlık Bir Pulsar

Pulsar nerede? Daha önce bulutsu CTA 1 gösteriyordu: genişleyen bir süpernova kalıntısı, bir jet ve bir pulsar olması beklenen noktasal bir kaynak. Pulsar, radyo enerjilerinde atımlar üreten, dönen bir nötron yıldızıdır. Ancak radyo atımları tespit edilemedi. Şimdi NASA’nın kısa süre önce göreve başlayan Fermi Uzay Teleskobu, ilk gözlemlerinin bir kısmıyla gizemi çözdü: Noktasal kaynağın gama-ışını enerjilerinde atım yaptığı görülüyor. Bu tuhaf kaynak, “karanlık pulsarlar” denebilecek bir sınıfın ilk örneği. Bunlar, yalnızca yüksek enerjili ışımalarda atım yapıyormuş gibi görünen, dönen nötron yıldızları. Böyle pulsarlar, eğer bu ışımalari Dünya’dan görülmeyen dar bir demet içine yayıyorsa, radyo ya da görünür ışıkta tespit edilemeyebilir. Bu doğruysa, gökadamızda Fermi’nin keşfetmeyi beklediği daha pek çok pulsar olabilir. Pulsarların gama-ışını özelliklerini incelemek, nötron yıldızlarındaki ışıma bölgelerinin fiziğine dair değerli ipuçları verir. Bu grafikte, pulsarın konumu daha geniş CTA 1 süpernova kalıntısı içinde işaretlenmiş. Köşedeki küçük pencerede ise pulsarın gama-ışını enerjilerinde demet yaydığını gösteren bir sanatçı çizimi yer alıyor.