GRB 060218: Gizemli Bir Geçici Olay

Bu da ne? Gökyüzünün küçük bir bölümünde, takımyıldız Koç yönünde bir şeyler oluyor. Dünyanın dört bir yanındaki teleskoplar, her gün değişen sıra dışı bir geçici olayı orada izliyor. Kimse bundan sonra ne yapacağından emin değil. Bu uzay gizemi, 18 Şubat'ta Dünya yörüngesindeki robot Swift uydusu olağandışı bir geçici kaynağın gama ışınlarında sönükçe parlamaya başladığını fark edince başladı. GRB 060218 adı verilen bu cisim, bir tür gama ışını patlaması (GRB); ancak parlaklığının zamanla değişme biçimi son derece alışılmadık. Tespit edildiğinden beri GRB 060218'in, radyo dalgaları ve görünür ışık da dahil olmak üzere elektromanyetik tayfın geniş bir bölümünde ışık yaydığı anlaşıldı. Yukarıda gösterilen karşılaştırmada, Swift'in tetiklemesinden çok önce GRB 060218 alanının Sloan Digital Sky Survey (SDSS) görüntüsü solda; aynı alanın, tetiklemeden sonra yörüngedeki Swift uydusunun morötesi teleskobuyla alınmış görüntüsü ise sağda yer alıyor. Sağdaki görüntünün tam ortasında tuhaf GRB seçilebiliyor. Sonraki gözlemler, bu geçici kaynak için z=0.033 kırmızıya kayma değerini buldu. Bu da kaynağın, tipik GRB'lerle karşılaştırıldığında görece yakın sayılabilecek bir mesafede, yalnızca yaklaşık 440 milyon ışık yılı ötede olduğunu gösteriyor. GRB 060218'in yeni bir gama ışını patlaması türünü mü, yeni bir süpernova türünü mü temsil ettiği, yoksa GRB'lerle süpernovalar arasında alışılmadık bir bağlantı mı kurduğu sorusu, bir anda araştırmaların gözde konusu hâline geldi.