APOD - 23 Haziran 2002
Uzaklarda Asteroitler
9
%99.99 çevrildi
0
Kaydet
Uzaydan gelen taşlar her gün Dünya’ya çarpar. Ancak taş büyüdükçe, Dünya’nın vurulma sıklığı azalır. Her gün kilogramlarca uzay tozu usul usul Dünya’ya düşer. Daha büyük parçalar ise önce parlak bir meteor olarak görünür. Beyzbol topu büyüklüğündeki taşlar ve buz topları her gün atmosferimizde iz bırakır; çoğu hızla buharlaşıp yok olur.
Çapı yaklaşık 100 metre olan kayalar için ciddi tehditler gerçekten vardır. Bunlar Dünya’ya kabaca her 1000 yılda bir çarpar. Bu büyüklükte bir cisim okyanusa düşerse büyük gelgit dalgaları oluşturabilir; uzak kıyıları bile ağır biçimde etkileyebilir. Çapı 1 km’yi aşan dev bir asteroitle çarpışma daha da enderdir; genellikle milyonlarca yıl arayla olur, ama gerçekten küresel sonuçlar doğurabilir.
Pek çok asteroit hâlâ keşfedilmedi. Hatta 1998’de, Hubble Uzay Teleskobu’nun çektiği yukarıdaki arşiv görüntüsünde uzun mavi bir iz olarak görülen asteroit de o sırada keşfedilmişti. Geçen hafta ise küçük, 100 metrelik asteroit 2002 MN, Dünya’nın yanından hızla geçip Ay’ın yörüngesinin epey içine girdikten sonra fark edildi. 2002 MN, 1994 XM1’den beri herhangi bir asteroitten daha yakından geçti.
Büyük bir asteroitle çarpışma, Dünya’nın yörüngesini kayda değer ölçüde değiştirmekten çok, Dünya’nın iklimini etkileyecek tozu atmosfere kaldırır. Olası sonuçlardan biri, pek çok canlı türünün küresel ölçekte yok olmasıdır; bu, bugün sürmekte olan mevcut yok oluşu bile gölgede bırakabilir.
Credit: R. Evans & K. Stapelfeldt (JPL), WFPC2, HST, NASAÇapı yaklaşık 100 metre olan kayalar için ciddi tehditler gerçekten vardır. Bunlar Dünya’ya kabaca her 1000 yılda bir çarpar. Bu büyüklükte bir cisim okyanusa düşerse büyük gelgit dalgaları oluşturabilir; uzak kıyıları bile ağır biçimde etkileyebilir. Çapı 1 km’yi aşan dev bir asteroitle çarpışma daha da enderdir; genellikle milyonlarca yıl arayla olur, ama gerçekten küresel sonuçlar doğurabilir.
Pek çok asteroit hâlâ keşfedilmedi. Hatta 1998’de, Hubble Uzay Teleskobu’nun çektiği yukarıdaki arşiv görüntüsünde uzun mavi bir iz olarak görülen asteroit de o sırada keşfedilmişti. Geçen hafta ise küçük, 100 metrelik asteroit 2002 MN, Dünya’nın yanından hızla geçip Ay’ın yörüngesinin epey içine girdikten sonra fark edildi. 2002 MN, 1994 XM1’den beri herhangi bir asteroitten daha yakından geçti.
Büyük bir asteroitle çarpışma, Dünya’nın yörüngesini kayda değer ölçüde değiştirmekten çok, Dünya’nın iklimini etkileyecek tozu atmosfere kaldırır. Olası sonuçlardan biri, pek çok canlı türünün küresel ölçekte yok olmasıdır; bu, bugün sürmekte olan mevcut yok oluşu bile gölgede bırakabilir.
Çeviren: Evrim Ağacı
Yazarlar & Editörler
NASA Yetkilisi
Phillip Newman Bazı hakları saklıdır.
Hizmet Sağlayıcı
APOD Arşivi
11.418 / 11.419
NASA Bilgileri
Yazarlar & Editörler
NASA Yetkilisi
Phillip Newman Bazı hakları saklıdır.
Hizmet Sağlayıcı
APOD Arşivi
11.418 / 11.419
/apod/020623.jpeg)