Miyopu kısa süreliğine de olsa kendimiz düzeltebilir miyiz?

Kısa ve net cevap: Hayır. Parmaklarınızla göz kürenize bastırarak miyopu ne kısa süreliğine ne de kalıcı olarak düzeltebilirsiniz. Hatta bunu denemek, görmeyi anlık olarak dahi iyileştirmediği gibi korneayı zedelemekten retina dekolmanına kadar son derece tehlikeli sonuçlara yol açabilir.

Gözün oval olması şeklinde tarif ettiğiniz durum, tıp literatüründe aksiyel miyopi olarak adlandırılır. Yani göz küresinin ön ve arka ekseni normalden daha uzundur, bu yüzden odak noktası retinanın tam üzerine değil, önüne düşer. Ancak göz küresi, içi jel ve sıvı dolu, dışı ise dayanıklı bir sklera kılıfıyla sarılı kapalı bir sistemdir. Parmakla göz kapakları üzerinden içeri doğru kuvvet uyguladığınızda, kürenin eksenini optik odağı düzeltecek biçimde milimetrik ve simetrik olarak kısaltamazsınız. Uygulanan kuvvet yalnızca göz içi basıncını aniden yükseltir, korneayı düzensiz şekilde büker ve mekanik baskı sebebiyle fosfen adı verilen ışık parlamalarına neden olur. Baskıyı kaldırdığınızda ise net bir görüş yerine geçici bir bulanıklık ve düzensiz astigmatizma ile karşılaşırsınız.

Bu düşünce genellikle korneayı mekanik olarak yeniden şekillendiren ortokeratoloji yöntemini akla getirir. Gece takılan bu özel sert kontakt lensler, kornea epitelini mikron düzeyinde ve son derece kontrollü bir kuvvetle geçici olarak düzleştirir. Fakat parmak ucuyla uygulanan kontrolsüz bir baskıyla bu hassasiyeti yakalamak biyofiziksel açıdan imkansızdır. Üstelik göz küresine bastırmak veya gözü sık sık sertçe ovuşturmak, korneanın incelip koni şeklinde dikleştiği keratokonus hastalığının en önemli tetikleyicileri arasında yer alır.

Gözlerini bastırıp açan ya da kısan kişilerin anlık olarak daha net gördüklerini düşünmelerinin asıl sebebi ise bambaşka bir optik prensiptir. Hatta miyopi sözcüğünün kökeni bile doğrudan Yunanca myein (kısmak) ve ops (göz) kelimelerine dayanır. Gözünüzü kıstığınızda gözün anatomisi düzelmez, sadece göze giren dağınık ışık ışınları engellenir. Tıpta stenopeik etki ya da iğne deliği etkisi denen bu durum, ışığı tek bir eksenden geçirerek derinlik algısını artırır ve görüntüyü geçici olarak netleştirir. Kısacası optik bir yanılsama için o hassas göz dokularını riske atmaya hiç gerek yok, gözlerinizi parmakla ezmeye çalışmaktan lütfen uzak durun.