Paylaşım Yap
Tüm Reklamları Kapat
Tüm Reklamları Kapat

Kuantum Işınlama Deneyleri 20 Yaşında!

Kuantum Işınlama Deneyleri 20 Yaşında!
7 dakika
16
1997 yılında parçacıkların kuantum durumlarının bir yerden başka bir yere ışınlanabileceği kanıtlandı. Kuantum haberleşme ve kuantum bilgisayar teknolojisi açısından bu keşfin çok önemli sonuçları olduğu ortaya çıktı.
Işınlanmayı hangimiz hayal etmemiştir ki. Hele ki trafikte mahsur kaldığımızda... Bir yerde parçalara ayrılıp uzak bir lokasyonda tekrardan bir bütün haline gelmek kulağa hem müthiş hem de imkansız geliyor. Ancak bu gerçekten imkansız mı? Aslında değil. Maddeden oluşan nesne bir lokasyonda ortadan kaybolabilir ve aradaki mesafeyi katederek başka bir lokasyonda tekrardan ortaya çıkabilir. Ancak bir nesne yalnızca maddeden ibaret değildir. Aristo’nun bize yıllar önce öğrettiği gibi nesnenin aynı zamanda yapısı, tözü ve formu; fizikçilerin bize bugün söylediği gibi parçacıkları ve kuantum halleri vardır. 20 yıl önce Boschi ve Bouwmeester, kuantum enformasyonda büyük ilerlemelere yol açan ilk kuantum deneylerini gerçekleştirmek için bu fikri kullandı.
1993 yılında bir grup teorik fizikçi, döneminde hayli kuşkuyla bakılan iki konuyu ele alıyorlardı: Dolanıklık ve yerbilmezlik (non-locality). Kuantum dolanıklık, iki veya daha fazla parçacığın ortak bir kuantum halini paylaştığı bir olaydır. Kuantum durumu ortak olan hiçbir parçacık birbirlerinden bağımsız olarak tanımlanamaz. Non-locality (yerbilmezlik) ise uzaysal olarak ayrık durumdaki kuantum parçacıklarının uzay-zaman hakkındaki sezgilerimizin ötesindekini davranışlarının gözlemini ifade eder.
O sırada teorisyenler bir çift dolanık haldeki parçacığın; gönderici, karşı taraftaki taneciğin kuantum halini veya alıcının konumunu bilmese bile, bir kuantum halin bir yerden başka bir yere ışınlamak için kullanılabileceğinin farkına vardılar. Işınlama sürecinde, göndericinin konumundaki madde, yapısını kaybeder ve yapısı bozulan madde alıcının konumunda bu yapıyı tekrar kazanır. Böylelikle göndericideki kuantum durum ortadan kaybolur ve alıcıda tekrar ortaya çıkar. Bu arada belirtmek gerekir ki kuantum haberleşme alanında klonlama yasak teoremi (no-cloning theory) gereği göndericideki kuantum durum yok edildiğinden dolayı bu süreçte kuantum durumun kopyası alınamaz veya tekrar yaratılamaz.
Görsel 1: Kuantum Işınlanma. 20 yıl önce Boschi ve Bouwmeester bir fotonun kuantum durumunu göndericiden, uzak mesafedeki alıcıya ışınlanabileceğini gösterdi. Bu teknikte, dolanık hale getirilmiş, yani özellikleri güçlü bir şekilde bağdaştırılmış bir çift foton kullanılır. Prensipte, kuantum ışınlanma süreci öncesinde, dolanık fotonlardan biri (mavi olan) alıcıya verilir. Gönderici, bilinmeyen kuantum haline sahip bir foton (pembe) hazırlar ve Bell durum çözümleyici (Bell-state analyser) adındaki cihaz ikinci dolanık foton (gri) ile pembe fotonu kaynaştırır. Bu cihaz, iki fotonun kuantum durumlarının ortak ölçümünü yapar ve sonucu klasik (kuantum olmayan) sinyal ile alıcıya gönderir. En sonunda alıcı kendi fotonunu dönüştürmek için bu bilgiyi kullanır ve böylece göndericinin fotonundaki kuantum durum tekrar yaratılır. 
Görsel 1: Kuantum Işınlanma. 20 yıl önce Boschi ve Bouwmeester bir fotonun kuantum durumunu göndericiden, uzak mesafedeki alıcıya ışınlanabileceğini gösterdi. Bu teknikte, dolanık hale getirilmiş, yani özellikleri güçlü bir şekilde bağdaştırılmış bir çift foton kullanılır. Prensipte, kuantum ışınlanma süreci öncesinde, dolanık fotonlardan biri (mavi olan) alıcıya verilir. Gönderici, bilinmeyen kuantum haline sahip bir foton (pembe) hazırlar ve Bell durum çözümleyici (Bell-state analyser) adındaki cihaz ikinci dolanık foton (gri) ile pembe fotonu kaynaştırır. Bu cihaz, iki fotonun kuantum durumlarının ortak ölçümünü yapar ve sonucu klasik (kuantum olmayan) sinyal ile alıcıya gönderir. En sonunda alıcı kendi fotonunu dönüştürmek için bu bilgiyi kullanır ve böylece göndericinin fotonundaki kuantum durum tekrar yaratılır. 
İki dolanık parçacığın yanı sıra ışınlama sürecinde gönderici tarafından gönderilecek çok küçük miktarda klasik bilgiye (kuantum olmayan bilgi) ihtiyaç duyulur. İki sıradan (reel) sayılarla –yani sıradan bir bilgisayardaki 0 ve 1 gibi- ifade edilen kuantum durum için genelde yalnızca iki bit bilgi gerekmektedir –ki bu kuantum durumun klasik tanımından çok daha az bilgi gerektiği anlamına gelmektedir. Bu klasik bilgi safhası, bu sürecin ışık hızını aşamayacağını gösterir.
Klasik bir bilgisayarda bitler ya 1 ya da 0 olarak kaydedilir. Ancak süperpozisyon ilkesi gereği kuantum dünyada kübit adı verilen veri aynı anda hem 0 hem de 1 olabilir.
Teorik fizikçilerin icat ettiği “kuantum ışınlama”  tabirini gazeteciler tüm dünyaya yaydı. Bu üretilen tabir mükemmel bir reklamcılık (PR) başarısı olmakla birlikte aynı zamanda gerçekleşen süreci çok iyi bir şekilde tanımlıyor. Nesne, kelimenin tam anlamıyla gözden kayboluyor ve yapısı bozulan bir “toz”a dönüşüyor ve artık başka bir konumda bulunan uzaktaki “toz“, nesnenin (muhtemelen bilinmeyen) şeklini kazanıyor. Aslında kuantum ışınlanma süreci hilelidir ve kavram ilk başlarda kafa karışıklığı yaratır.
Üstesinden gelinmesi gereken asıl sorun, ışınlanan parçacığın durumu ve dolanık parçacıklardan birinin durumu olmak üzere iki kuantum durumun ortak ölçümü anlamına gelen Bell-durum ölçümünün (Bell-state measurement) gerçekleştirilmesiydi. Geometride okların işaret ettiği yönleri bilmeden iki kesişen ok arasındaki açıyı ölçmek gibi buradaki hedef de kuantum duruma dair bilgi edinmeden iki kuantum durum arasındaki ilişkinin bilgisini edinmektir. Bu olay yalnızca, kuantum dolanıklığının başka bir faydasından yararlanıldığı kuantum dünyada gerçekleşebilmektedir. Sadece doğrusal optik kullanarak Bell durumunun tam ölçümünü gerçekleştirmenin imkansız olduğunu biliyoruz (zira ışığın yoğunluğu, foton yaratılmasını sağlamak  için yeterince yüksek değil).
İki grup, teorik temellerinin atılmasından yalnızca 4 yıl sonra 1997’de kuantum ışınlamayı gerçekleştirdi. Olağanüstü ilerlemeyi gerçekleştiren iki takımdan ilki İtalyan Boschi’nin takımı, diğeri ise Boschi’den birkaç ay sonra Hollandalı araştırmacı Bouwmeester’in Avusturya’daki takımıdır. İtalya’daki takımın üyesi olan Sandu Popescu tek bir fotonu ve Bell durum ölçümünü de dahil ederek iki kuantum hali şifreleme fikrini öne sürdü. Avusturya’daki takımın üyelerinden Harald Weinfurter, iki bağımsız fotona (kısmi) Bell ölçümü yapılabileceğini keşfetti.
Boschi’nin takımı kuantum ışınlamayı ilk gerçekleştiren takım olsa da, Bouwmeester’in takımı da çalışmayı ilk kez yayınlayan takımdır. Bu durum, yeni yeni oluşmaya başlayan kuantum enformasyon camiasını yok edecek azılı bir mücadeleyi ateşleyebilirdi. Neyse ki, herkesi oyalayacak kadar çalışma ve yaratıcılık mevcuttu o zamanlar. Aynı yıl Finlandiya’da bir araya gelen bir grup araştırmacı, kuantum enformasyon bilimini esas alan Avrupa projelerini başlattı. Bu çalışma, Avrupa’daki en büyük bilimsel program olarak bugünün kuantum teknolojilerinin amiral gemisidir.
Yol boyunca sıradan atomlarla olan çarpışmalar, fotonların hassas kuantum durumlarını bozarak, iletim mesafelerini birkaç yüz kilometreyle sınırlar. Teoride bunu aşmak ve sinyali attırmak için kuantum tekrarlayıcı adı verilen ve henüz geliştirme aşamasında olan cihazın kullanılması planlanmaktadır.
1997’den beri kuantum ışınlanma, kuantum enformasyon biliminin ana dalıdır. Örneğin bu araştırma sürecinde kuantum tekrarlayıcı (Quantum Repeater) ismindeki cihaz sayesinde bizi rastgele belirlenmiş büyük mesafeler arasında kuantum iletişim kurmamıza veya uzayda haberleşmemize imkan vereceği anlaşıldı. 2017’nin başlarında Çin’de, aralarında 1400 kilometreden fazla mesafe olan uydu ile yer istasyonu arasında kuantum ışınlanma gerçekleştirebilirliği ispatlanmış oldu.
Kuantum ışınlanmada 3 anahtar uzaklık kavramı söz konusudur. Bunlar:
  • Gönderi ile Bell durumu çözümleyici arasındaki uzaklık
  • Dolanık foton kaynağı ile Bell durumu çözümleyici arasındaki uzaklık
  • Dolanık foton ile alıcı arasında mevcut olan uzaklık
En kolay uygulanabilir yöntem olduğu için çoğu deneyde yukarıdaki değişkenler arasında en çok üçüncüsünün mesafesi arttırılır. Bu arada –istisnai olarak- bir deneyde her üç mesafe de arttırılmıştır. Diğer deneylerde birkaç milimetre gibi aşırı kısa aralıklarda kuantum ışınlama yapılır ancak diğerinden farklı olarak bu deneylerde çok büyük sayıda kuantum durum kullanılır. Kısa mesafede yapılan deneyler kuantum bilgisayarlardaki bilgi işlemeyi olağanüstü düzeyde hızlandırır.
İlk deneysel çalışmanın üzerinden geçen 20 yılda kuantum ışınlanma, yeni nesil kuantum haberleşme sistemlerini ve kuantum bilgisayarları geliştirmek için fizikçilerin, mühendislerin, bilişim uzmanlarının ve matematikçilerin birlikte çalışmalarına olanak sağlayacak bir araç haline dönüşmüştür.

Not

Non-locality ve bell-state measurement terimlerine dair henüz Türkçe literatürde oturmuş karşılıklar yok. Nonlocality teriminin karşılığı için mekansızlık, konumsuzluk, yerelleşemezlik, yerbilmezlik, konumsuzluk gibi çeşitli öneriler yer almasına karşın "yerel olmama" veya "yerbilmezlik" ifadesi kavramın bağlamdaki asıl anlamı açısından daha doğru bir tercih olacaktır. Bu çeviride yerbilmezlik kullanılmıştır. Katkılarından dolayı sayın Dr. Kutlu Kutluer'e teşekkürler.
Nature dergisinde yazılan orijinal makale, kendisi de Avrupa’daki kuantum ışınlama projelerinde yer almış ve şu an Cenevre Üniversitesi’nde profesör olarak kuantum haberleşme ve kuantum enformasyon üzerinde çalışan İsviçreli Nicolas Gisin tarafından yazılmıştır ve yukarıdaki çeviride birinci tekil şahısın kullanıldığı cümleler veya konuya dair yorumlar Nicolas Gisin'in kendi görüşleridir. Yazı 2017 yılında yazıldığı için 1997 ile 2017 yılları arasındaki çalışmalar ve gelişmeler ele alınmaktadır.
Çeviri: Emre İnanır
Referanslar
1. Gisin N., Quantum-teleportation experiments turn 20, Nature, <https://www.nature.com/articles/d41586-017-07689-5?fbclid=IwAR1qLtSCeclrfbchHhn1VFr00GyQot_Z52NYG2H8_q1IvXEK3TInMKmaQj4#ref-CR4>
Kapak Görseli: C-Y Lu
Alıntı Yap
Okundu Olarak İşaretle
0
Paylaş
Sonra Oku
Notlarım
Yazdır / PDF Olarak Kaydet
Bize Ulaş
Yukarı Zıpla

İçeriklerimizin bilimsel gerçekleri doğru bir şekilde yansıtması için en üst düzey çabayı gösteriyoruz. Gözünüze doğru gelmeyen bir şey varsa, mümkünse güvenilir kaynaklarınızla birlikte bize ulaşın!

Bu içeriğimizle ilgili bir sorunuz mu var? Buraya tıklayarak sorabilirsiniz.

Soru & Cevap Platformuna Git
Bu İçerik Size Ne Hissettirdi?
  • Muhteşem! 0
  • Tebrikler! 0
  • Bilim Budur! 0
  • Mmm... Çok sapyoseksüel! 0
  • Güldürdü 0
  • İnanılmaz 0
  • Umut Verici! 0
  • Merak Uyandırıcı! 0
  • Üzücü! 0
  • Grrr... *@$# 0
  • İğrenç! 0
  • Korkutucu! 0
Tüm Reklamları Kapat

Evrim Ağacı'na her ay sadece 1 kahve ısmarlayarak destek olmak ister misiniz?

Şu iki siteden birini kullanarak şimdi destek olabilirsiniz:

kreosus.com/evrimagaci | patreon.com/evrimagaci

Çıktı Bilgisi: Bu sayfa, Evrim Ağacı yazdırma aracı kullanılarak 03/12/2022 11:12:06 tarihinde oluşturulmuştur. Evrim Ağacı'ndaki içeriklerin tamamı, birden fazla editör tarafından, durmaksızın elden geçirilmekte, güncellenmekte ve geliştirilmektedir. Dolayısıyla bu çıktının alındığı tarihten sonra yapılan güncellemeleri görmek ve bu içeriğin en güncel halini okumak için lütfen şu adrese gidiniz: https://evrimagaci.org/s/12654

İçerik Kullanım İzinleri: Evrim Ağacı'ndaki yazılı içerikler orijinallerine hiçbir şekilde dokunulmadığı müddetçe izin alınmaksızın paylaşılabilir, kopyalanabilir, yapıştırılabilir, çoğaltılabilir, basılabilir, dağıtılabilir, yayılabilir, alıntılanabilir. Ancak bu içeriklerin hiçbiri izin alınmaksızın değiştirilemez ve değiştirilmiş halleri Evrim Ağacı'na aitmiş gibi sunulamaz. Benzer şekilde, içeriklerin hiçbiri, söz konusu içeriğin açıkça belirtilmiş yazarlarından ve Evrim Ağacı'ndan başkasına aitmiş gibi sunulamaz. Bu sayfa izin alınmaksızın düzenlenemez, Evrim Ağacı logosu, yazar/editör bilgileri ve içeriğin diğer kısımları izin alınmaksızın değiştirilemez veya kaldırılamaz.

Tüm Reklamları Kapat
Size Özel (Beta)
İçerikler
Sosyal
Kadın
Mikoloji
Deizm
Doğa Olayları
Primat
Kan
Doktor
Alzheimer
İnsan Türü
Uçuş
Bilim İnsanı
Kemik
Viroloji
Yaşlılık
Bilgi Felsefesi
Cinsiyet Araştırmaları
Şiddet
Albert Einstein
Bebek Doğumu
Hastalık Kataloğu
Ağız
Gen İfadesi
Tüyler
Biyoçeşitlilik
Argüman
Aklımdan Geçen
Komünite Seç
Aklımdan Geçen
Fark Ettim ki...
Bugün Öğrendim ki...
İşe Yarar İpucu
Bilim Haberleri
Hikaye Fikri
Video Konu Önerisi
Başlık
Bugün bilimseverlerle ne paylaşmak istersin?
Bağlantı
Kurallar
Komünite Kuralları
Bu komünite, aklınızdan geçen düşünceleri Evrim Ağacı ailesiyle paylaşabilmeniz içindir. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu komünitenin ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Bilim kimliğinizi önceleyin.
Evrim Ağacı bir bilim platformudur. Dolayısıyla aklınızdan geçen her şeyden ziyade, bilim veya yaşamla ilgili olabilecek düşüncelerinizle ilgileniyoruz.
2
Propaganda ve baskı amaçlı kullanmayın.
Herkesin aklından her şey geçebilir; fakat bu platformun amacı, insanların belli ideolojiler için propaganda yapmaları veya başkaları üzerinde baskı kurma amacıyla geliştirilmemiştir. Paylaştığınız fikirlerin değer kattığından emin olun.
3
Gerilim yaratmayın.
Gerilim, tersleme, tahrik, taciz, alay, dedikodu, trollük, vurdumduymazlık, duyarsızlık, ırkçılık, bağnazlık, nefret söylemi, azınlıklara saldırı, fanatizm, holiganlık, sloganlar yasaktır.
4
Değer katın; hassas konulardan ve öznel yoruma açık alanlardan uzak durun.
Bu komünitenin amacı okurlara hayatla ilgili keyifli farkındalıklar yaşatabilmektir. Din, politika, spor, aktüel konular gibi anlık tepkilere neden olabilecek konulardaki tespitlerden kaçının. Ayrıca aklınızdan geçenlerin Türkiye’deki bilim komünitesine değer katması beklenmektedir.
5
Cevap hakkı doğurmayın.
Bu platformda cevap veya yorum sistemi bulunmamaktadır. Dolayısıyla aklınızdan geçenlerin, tespit edilebilir kişilere cevap hakkı doğurmadığından emin olun.
Gönder
Ekle
Soru Sor
Daha Fazla İçerik Göster
Evrim Ağacı'na Destek Ol
Evrim Ağacı'nın %100 okur destekli bir bilim platformu olduğunu biliyor muydunuz? Evrim Ağacı'nın maddi destekçileri arasına katılarak Türkiye'de bilimin yayılmasına güç katmak için hemen buraya tıklayın.
Popüler Yazılar
30 gün
90 gün
1 yıl
EA Akademi
Evrim Ağacı Akademi (ya da kısaca EA Akademi), 2010 yılından beri ürettiğimiz makalelerden oluşan ve kendi kendinizi bilimin çeşitli dallarında eğitebileceğiniz bir çevirim içi eğitim girişimi! Evrim Ağacı Akademi'yi buraya tıklayarak görebilirsiniz. Daha fazla bilgi için buraya tıklayın.
Etkinlik & İlan
Bilim ile ilgili bir etkinlik mi düzenliyorsunuz? Yoksa bilim insanlarını veya bilimseverleri ilgilendiren bir iş, staj, çalıştay, makale çağrısı vb. bir duyurunuz mu var? Etkinlik & İlan Platformumuzda paylaşın, milyonlarca bilimsevere ulaşsın.
Podcast
Evrim Ağacı'nın birçok içeriğinin profesyonel ses sanatçıları tarafından seslendirildiğini biliyor muydunuz? Bunların hepsini Podcast Platformumuzda dinleyebilirsiniz. Ayrıca Spotify, iTunes, Google Podcast ve YouTube bağlantılarını da bir arada bulabilirsiniz.
Yazı Geçmişi
Okuma Geçmişi
Notlarım
İlerleme Durumunu Güncelle
Okudum
Sonra Oku
Not Ekle
Kaldığım Yeri İşaretle
Göz Attım

Evrim Ağacı tarafından otomatik olarak takip edilen işlemleri istediğin zaman durdurabilirsin.
[Site ayalarına git...]

Filtrele
Listele
Bu yazıdaki hareketlerin
Devamını Göster
Filtrele
Listele
Tüm Okuma Geçmişin
Devamını Göster
0/10000
Alıntı Yap
Evrim Ağacı Formatı
APA7
MLA9
Chicago
R. Bilim, et al. Kuantum Işınlama Deneyleri 20 Yaşında!. (10 Kasım 2019). Alındığı Tarih: 3 Aralık 2022. Alındığı Yer: https://evrimagaci.org/s/12654
Bilim, R., Kayalı, Ö. (2019, November 10). Kuantum Işınlama Deneyleri 20 Yaşında!. Evrim Ağacı. Retrieved December 03, 2022. from https://evrimagaci.org/s/12654
R. Bilim, et al. “Kuantum Işınlama Deneyleri 20 Yaşında!.” Edited by Ögetay Kayalı. Evrim Ağacı, 10 Nov. 2019, https://evrimagaci.org/s/12654.
Bilim, Rasyonalist. Kayalı, Ögetay. “Kuantum Işınlama Deneyleri 20 Yaşında!.” Edited by Ögetay Kayalı. Evrim Ağacı, November 10, 2019. https://evrimagaci.org/s/12654.

Göster

Şifremi unuttum Üyelik Aktivasyonu

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close
Geri Bildirim Gönder
Paylaş
Reklamsız Deneyim

Evrim Ağacı'ndaki reklamları, bütçenize uygun bir şekilde, kendi seçtiğiniz bir süre boyunca kapatabilirsiniz. Tek yapmanız gereken, kaç ay boyunca kapatmak istediğinizi aşağıdaki kutuya girip tek seferlik ödemenizi tamamlamak:

10₺/ay
x
ay
= 30
3 Aylık Reklamsız Deneyimi Başlat
Evrim Ağacı'nda ücretsiz üyelik oluşturan ve sitemizi üye girişi yaparak kullanan kullanıcılarımızdaki reklamların %50 daha az olduğunu, Kreosus/Patreon/YouTube destekçilerimizinse sitemizi tamamen reklamsız kullanabildiğini biliyor muydunuz? Size uygun seçeneği aşağıdan seçebilirsiniz:
Evrim Ağacı Destekçilerine Katıl
Zaten Kreosus/Patreon/Youtube Destekçisiyim
Reklamsız Deneyim
Kreosus

Kreosus'ta her 10₺'lik destek, 1 aylık reklamsız deneyime karşılık geliyor. Bu sayede, tek seferlik destekçilerimiz de, aylık destekçilerimiz de toplam destekleriyle doğru orantılı bir süre boyunca reklamsız deneyim elde edebiliyorlar.

Kreosus destekçilerimizin reklamsız deneyimi, destek olmaya başladıkları anda devreye girmektedir ve ek bir işleme gerek yoktur.

Patreon

Patreon destekçilerimiz, destek miktarından bağımsız olarak, Evrim Ağacı'na destek oldukları süre boyunca reklamsız deneyime erişmeyi sürdürebiliyorlar.

Patreon destekçilerimizin Patreon ile ilişkili e-posta hesapları, Evrim Ağacı'ndaki üyelik e-postaları ile birebir aynı olmalıdır. Patreon destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi 24 saat alabilmektedir.

YouTube

YouTube destekçilerimizin hepsi otomatik olarak reklamsız deneyime şimdilik erişemiyorlar ve şu anda, YouTube üzerinden her destek seviyesine reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. YouTube Destek Sistemi üzerinde sunulan farklı seviyelerin açıklamalarını okuyarak, hangi ayrıcalıklara erişebileceğinizi öğrenebilirsiniz.

Eğer seçtiğiniz seviye reklamsız deneyim ayrıcalığı sunuyorsa, destek olduktan sonra YouTube tarafından gösterilecek olan bağlantıdaki formu doldurarak reklamsız deneyime erişebilirsiniz. YouTube destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi, formu doldurduktan sonra 24 saat alabilmektedir.

Diğer Platformlar

Bu 3 platform haricinde destek olan destekçilerimize ne yazık ki reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. Destekleriniz sayesinde sistemlerimizi geliştirmeyi sürdürüyoruz ve umuyoruz bu ayrıcalıkları zamanla genişletebileceğiz.

Giriş yapmayı unutmayın!

Reklamsız deneyim için, maddi desteğiniz ile ilişkilendirilmiş olan Evrim Ağacı hesabınıza yapmanız gerekmektedir. Giriş yapmadığınız takdirde reklamları görmeye devam edeceksinizdir.

Destek Ol

Devamını Oku
Evrim Ağacı Uygulamasını
İndir
Chromium Tabanlı Mobil Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
İlk birkaç girişinizde zaten tarayıcınız size uygulamamızı indirmeyi önerecek. Önerideki tuşa tıklayarak uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu öneriyi, yukarıdaki videoda görebilirsiniz. Eğer bu öneri artık gözükmüyorsa, Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Chromium Tabanlı Masaüstü Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
Yeni uygulamamızı kurmak için tarayıcı çubuğundaki kurulum tuşuna tıklayın. "Yükle" (Install) tuşuna basarak kurulumu tamamlayın. Dilerseniz, Evrim Ağacı İleri Web Uygulaması'nı görev çubuğunuza sabitleyin. Uygulama logosuna sağ tıklayıp, "Görev Çubuğuna Sabitle" seçeneğine tıklayabilirsiniz. Eğer bu seçenek gözükmüyorsa, tarayıcının Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Safari Mobil Uygulama
Sırasıyla Paylaş -> Ana Ekrana Ekle -> Ekle tuşlarına basarak yeni mobil uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu basamakları görmek için yukarıdaki videoyu izleyebilirsiniz.

Daha fazla bilgi almak için tıklayın

Önizleme
Görseli Kaydet
Sıfırla
Vazgeç
Ara
Raporla

Raporlama sisteminin amacı, platformu uygunsuz biçimde kullananların önüne geçmektir. Lütfen bir içeriği, sadece düşük kaliteli olduğunu veya soruya cevap olmadığını düşündüğünüz raporlamayınız; bu raporlar kabul edilmeyecektir. Bunun yerine daha kaliteli cevapları kendiniz girmeye çalışın veya diğer kullanıcıları oylama, teşekkür ve en iyi cevap araçları ile daha kaliteli cevaplara teşvik edin. Kalitesiz bulduğunuz içerikleri eleyebileceğiniz, kalitelileri daha ön plana çıkarabileceğiniz yeni araçlar geliştirmekteyiz.

Soru Sor
Aşağıdaki "Soru" kutusunu sadece soru sormak için kullanınız. Bu kutuya soru formatında olmayan hiçbir cümle girmeyiniz. Sorunuzla ilgili ek bilgiler vermek isterseniz, "Açıklama" kısmına girebilirsiniz. Soru kısmının soru cümlesi haricindeki kullanımları sorunuzun silinmesine ve UP kaybetmenize neden olabilir.
Görsel Ekle
Kurallar
Platform Kuralları
Bu platform, aklınıza takılan soruları sorabilmeniz ve diğerlerinin sorularını yanıtlayabilmeniz içindir. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu platformun ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Gerçekten soru sorun, imâdan ve yüklü sorulardan kaçının.
Sorularınızın amacı nesnel olarak gerçeği öğrenmek veya fikir almak olmalıdır. Şahsi kanaatinizle ilgili mesaj vermek için kullanmayın; yüklü soru sormayın.
2
Bilim kimliğinizi kullanın.
Evrim Ağacı bir bilim platformudur. Dolayısıyla sorular ve cevaplar, bilimsel perspektifi yansıtmalıdır. Geçerli bilimsel kaynaklarla doğrulanamayan bilgiler veya reklamlar silinebilir.
3
Düzgün ve insanca iletişim kurun.
Gerilim, tersleme, tahrik, taciz, alay, dedikodu, trollük, vurdumduymazlık, duyarsızlık, ırkçılık, bağnazlık, nefret söylemi, azınlıklara saldırı, fanatizm, holiganlık, sloganlar yasaktır.
4
Sahtebilimi desteklemek yasaktır.
Sahtebilim kategorisi altında konuyla ilgili sorular sorabilirsiniz; ancak bilimsel geçerliliği bulunmayan sahtebilim konularını destekleyen sorular veya cevaplar paylaşmayın.
5
Türkçeyi düzgün kullanın.
Şair olmanızı beklemiyoruz; ancak yazdığınız içeriğin anlaşılır olması ve temel düzeyde yazım ve dil bilgisi kurallarına uyması gerekmektedir.
Soru Ara
Aradığınız soruyu bulamadıysanız buraya tıklayarak sorabilirsiniz.
Alıntı Ekle
Eser Ekle
Kurallar
Komünite Kuralları
Bu komünite, fark edildiğinde ufku genişleten tespitler içindir. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu komünitenin ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Formu olabildiğince eksiksiz doldurun.
Girdiğiniz sözün/alıntının kaynağı ne kadar açıksa o kadar iyi. Açıklama kısmına kitabın sayfa sayısını veya filmin saat/dakika/saniye bilgisini girebilirsiniz.
2
Anonimden kaçının.
Bazı sözler/alıntılar anonim olabilir. Fakat sözün anonimliğini doğrulamaksızın, bilmediğiniz her söze/alıntıya anonim yazmayın. Bu tür girdiler silinebilir.
3
Kaynağı araştırın ve sorgulayın.
Sayısız söz/alıntı, gerçekte o sözü hiçbir zaman söylememiş/yazmamış kişilere, hatalı bir şekilde atfediliyor. Paylaşımınızın site geneline yayılabilmesi için kaliteli kaynaklar kullanın ve kaynaklarınızı sorgulayın.
4
Ofansif ve entelektüel düşünceden uzak sözler yasaktır.
Gerilim, tersleme, tahrik, taciz, alay, dedikodu, trollük, vurdumduymazlık, duyarsızlık, ırkçılık, bağnazlık, nefret söylemi, azınlıklara saldırı, fanatizm, holiganlık, sloganlar yasaktır.
5
Sözlerinizi tırnak (") içine almayın.
Sistemimiz formatı otomatik olarak ayarlayacaktır.
Gönder
Tavsiye Et
Aşağıdaki kutuya, [ESER ADI] isimli [KİTABI/FİLMİ] neden tavsiye ettiğini girebilirsin. Ne kadar detaylı ve kapsamlı bir analiz yaparsan, bu eseri [OKUMAK/İZLEMEK] isteyenleri o kadar doğru ve fazla bilgilendirmiş olacaksın. Tavsiyenin sadece negatif içerikte olamayacağını, eğer bu sistemi kullanıyorsan tavsiye ettiğin içeriğin pozitif taraflarından bahsetmek zorunda olduğunu lütfen unutma. Yapıcı eleştiri hakkında daha fazla bilgi almak için burayı okuyabilirsin.
Kurallar
Platform Kuralları
Bu platform; okuduğunuz kitaplara, izlediğiniz filmlere/belgesellere veya takip ettiğiniz YouTube kanallarına yönelik tavsiylerinizi ve/veya yapıcı eleştirel fikirlerinizi girebilmeniz içindir. Tavsiye etmek istediğiniz eseri bulamazsanız, buradan yeni bir kayıt oluşturabilirsiniz. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu platformun ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Önceliğimiz pozitif tavsiyelerdir.
Bu platformu, beğenmediğiniz eserleri yermek için değil, beğendiğiniz eserleri başkalarına tanıtmak için kullanmaya öncelik veriniz. Sadece negatif girdileri olduğu tespit edilenler platformdan geçici veya kalıcı olarak engellenebilirler.
2
Tavsiyenizin içeriği sadece negatif olamaz.
Tavsiye yazdığınız eserleri olabildiğince objektif bir gözlükle anlatmanız beklenmektedir. Dolayısıyla bir eseri beğenmediyseniz bile, tavsiyenizde eserin pozitif taraflarından da bahsetmeniz gerekmektedir.
3
Negatif eleştiriler yapıcı olmak zorundadır.
Eğer tavsiyenizin ana tonu negatif olacaksa, tüm eleştirileriniz yapıcı nitelikte olmak zorundadır. Yapıcı eleştiri kurallarını buradan öğrenebilirsiniz. Yapıcı bir tarafı olmayan veya tamamen yıkıcı içerikte olan eleştiriler silinebilir ve yazarlar geçici veya kalıcı olarak engellenebilirler.
4
Düzgün ve insanca iletişim kurun.
Gerilim, tersleme, tahrik, taciz, alay, dedikodu, trollük, vurdumduymazlık, duyarsızlık, ırkçılık, bağnazlık, nefret söylemi, azınlıklara saldırı, fanatizm, holiganlık, sloganlar yasaktır.
5
Türkçeyi düzgün kullanın.
Şair olmanızı beklemiyoruz; ancak yazdığınız içeriğin anlaşılır olması ve temel düzeyde yazım ve dil bilgisi kurallarına uyması gerekmektedir.
Eser Ara
Aradığınız eseri bulamadıysanız buraya tıklayarak ekleyebilirsiniz.
Tür Ekle
Üst Takson Seç
Kurallar
Komünite Kuralları
Bu platform, yaşamış ve yaşayan bütün türleri filogenetik olarak sınıflandırdığımız ve tanıttığımız Yaşam Ağacı projemize, henüz girilmemiş taksonları girebilmeniz için geliştirdiğimiz bir platformdur. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu komünitenin ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Takson adlarını doğru yazdığınızdan emin olun.
Taksonların sadece ilk harfleri büyük yazılmalıdır. Latince tür adlarında, cins adının ilk harfi büyük, diğer bütün harfler küçük olmalıdır (Örn: Canis lupus domesticus). Türkçe adlarda da sadece ilk harf büyük yazılmalıdır (Örn: Evcil köpek).
2
Taksonlar arası bağlantıları doğru girin.
Girdiğiniz taksonun üst taksonunu girmeniz zorunludur. Eğer üst takson yoksa, mümkün olduğunca öncelikle üst taksonları girmeye çalışın; sonrasında daha alt taksonları girin.
3
Birden fazla kaynaktan kontrol edin.
Mümkün olduğunca ezbere iş yapmayın, girdiğiniz taksonların isimlerinin birden fazla kaynaktan kontrol edin. Alternatif (sinonim) takson adlarını girmeyi unutmayın.
4
Tekrara düşmeyin.
Aynı taksonu birden fazla defa girmediğinizden emin olun. Otomatik tamamlama sistemimiz size bu konuda yardımcı olacaktır.
5
Mümkünse, takson tanıtım yazısı (Taksonomi yazısı) girin.
Bu araç sadece taksonları sisteme girmek için geliştirilmiştir. Dolayısıyla taksonlara ait minimal bilgiye yer vermektedir. Evrim Ağacı olarak amacımız, taksonlara dair detaylı girdilerle bu projeyi zenginleştirmektir. Girdiğiniz türü daha kapsamlı tanıtmak için Taksonomi yazısı girin.
Gönder
Tür Gözlemi Ekle
Tür Seç
Fotoğraf Ekle
Kurallar
Komünite Kuralları
Bu platform, bizzat gözlediğiniz türlerin fotoğraflarını paylaşabilmeniz için geliştirilmiştir. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu komünitenin ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Net ve anlaşılır görseller yükleyin.
Her zaman bir türü kusursuz netlikte fotoğraflamanız mümkün olmayabilir; ancak buraya yüklediğiniz fotoğraflardaki türlerin özellikle de vücut deseni gibi özelliklerinin rahatlıkla ayırt edilecek kadar net olması gerekmektedir.
2
Özgün olun, telif ihlali yapmayın.
Yüklediğiniz fotoğrafların telif hakları size ait olmalıdır. Başkası tarafından çekilen fotoğrafları yükleyemezsiniz. Wikimedia gibi açık kaynak organizasyonlarda yayınlanan telifsiz fotoğrafları yükleyebilirsiniz.
3
Paylaştığınız fotoğrafların telif hakkını isteyemezsiniz.
Yüklediğiniz fotoğraflar tamamen halka açık bir şekilde, sınırsız ve süresiz kullanım izniyle paylaşılacaktır. Bu fotoğraflar nedeniyle Evrim Ağacı’ndan telif veya ödeme talep etmeniz mümkün olmayacaktır. Kendi fotoğraflarınızı başka yerlerde istediğiniz gibi kullanabilirsiniz.
4
Etik kurallarına uyun.
Yüklediğiniz fotoğrafların uygunsuz olmadığından ve başkalarının haklarını ihlâl etmediğinden emin olun.
5
Takson teşhisini doğru yapın.
Yaptığınız gözlemler, spesifik taksonlarla ilişkilendirilmektedir. Takson teşhisini doğru yapmanız beklenmektedir. Taksonu bilemediğinizde, olabildiğince genel bir taksonla ilişkilendirin; örneğin türü bilmiyorsanız cins ile, cinsi bilmiyorsanız aile ile, aileyi bilmiyorsanız takım ile, vs.
Gönder
Tür Ara
Aradığınız türü bulamadıysanız buraya tıklayarak ekleyebilirsiniz.