Keşfedin, Öğrenin ve Paylaşın
Evrim Ağacı'nda Aradığın Her Şeye Ulaşabilirsin!
Paylaşım Yap
Keşfet
Akış
İçerikler
Gündem
Gönderiler
Coronavirus
Amerika Birleşik Devletleri
Zeka
Fare
Arı
Aşılar
Toplumsal Cinsiyet
Evren
Mikrop
Afrika
Coğrafya
Yaşlanma
Deney
Filogenetik
Çocuk
Facebook
Onkoloji
Çiçek
Analiz
İntihar
Yıldız
Ufo
Genom
Ölüm
Popülasyon
Aklımdan Geçen
Komünite Seç
Aklımdan Geçen
Fark Ettim ki...
Bugün Öğrendim ki...
İşe Yarar İpucu
Bilim Haberleri
Hikaye Fikri
Video Konu Önerisi
Başlık
Bugün Türkiye'de bilime ve bilim okuryazarlığına neler katacaksın?
Güncel Bilim Haberleri
Bağlantı
Ekle
Soru Sor
Stiller
Kurallar
Komünite Kuralları
Bu komünite, aklınızdan geçen düşünceleri Evrim Ağacı ailesiyle paylaşabilmeniz içindir. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu komünitenin ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Bilim kimliğinizi önceleyin.
Evrim Ağacı bir bilim platformudur. Dolayısıyla aklınızdan geçen her şeyden ziyade, bilim veya yaşamla ilgili olabilecek düşüncelerinizle ilgileniyoruz.
2
Propaganda ve baskı amaçlı kullanmayın.
Herkesin aklından her şey geçebilir; fakat bu platformun amacı, insanların belli ideolojiler için propaganda yapmaları veya başkaları üzerinde baskı kurma amacıyla geliştirilmemiştir. Paylaştığınız fikirlerin değer kattığından emin olun.
3
Gerilim yaratmayın.
Gerilim, tersleme, tahrik, taciz, alay, dedikodu, trollük, vurdumduymazlık, duyarsızlık, ırkçılık, bağnazlık, nefret söylemi, azınlıklara saldırı, fanatizm, holiganlık, sloganlar yasaktır.
4
Değer katın; hassas konulardan ve öznel yoruma açık alanlardan uzak durun.
Bu komünitenin amacı okurlara hayatla ilgili keyifli farkındalıklar yaşatabilmektir. Din, politika, spor, aktüel konular gibi anlık tepkilere neden olabilecek konulardaki tespitlerden kaçının. Ayrıca aklınızdan geçenlerin Türkiye’deki bilim komünitesine değer katması beklenmektedir.
5
Cevap hakkı doğurmayın.
Aklınızdan geçenlerin bu platformda bulunmuyor olabilecek kişilere cevap hakkı doğurmadığından emin olun.
Size Özel
Makaleler
Rastgele Soru
Ece Müker
Ece Müker
598.4K UP
27 Haziran
İngiltere'de karaağaç ormanlarında büyüyen yeni ağaç nesilleri, karaağaç solgunluğu hastalığına karşı eski ağaçlara kıyasla daha dayanıklı olduklarını gösteriyor. Bu önemli keşif, Royal Botanik Bahçeleri Kew ve Queen Mary Londra Üniversitesi araştırmacıları tarafından yapıldı ve Science dergisinde yayımlandı.

Karaağaç solgunluğu, 2012 yılında İngiltere'ye gelen ve karaağaçlara büyük zarar veren Hymenoscyphus fraxineus isimli bir mantar tarafından ortaya çıkarıldı. Hastalık, İngiliz kırsalında milyonlarca karaağaç ağacının ölmesine neden oldu. Önceki tahminlere göre, ağaçların %85'i hastalığa yenik düşecekti ve tam bağışıklık gösteren ağaç yoktu.

Araştırmacılar, hastalık öncesi ve sonrası yetişmiş karaağaçların DNA’larını karşılaştırdılar. Genom üzerinde binlerce noktada, sağlıklı ağaçlarla ilişkili genetik varyantların frekanslarında küçük ama anlamlı değişiklikler gözlemlediler. Bu da genç karaağaç neslinin, atalarına göre mantara karşı daha dirençli olduğunu ortaya koyuyor.

Bu çalışma, doğal seçilimin gerçek hayatta ve genetik düzeyde gözlemlenebileceğine dair önemli bir kanıt sunuyor. Ayrıca, direncin çok sayıda gen tarafından kontrol edilen karmaşık bir özellik olduğunu gösteriyor.

Queen Mary Üniversitesi’nden Evrimsel Genetik Profesörü Richard Nichols, “Ağaçlar için trajik olan bu durum, bilim insanları için bir fırsat oldu. Binlerce genin bu hastalıkla mücadelede rol oynadığını gösterebildik.” diyor.

Ancak, araştırmacılar doğal seçilimin tek başına tam dirençli karaağaçlar yaratmaya yetmeyebileceğini belirtiyor. Popülasyondaki genetik çeşitlilik sınırlı olabilir ve ağaç sayısı azaldıkça seçilim hızı düşebilir. Bu nedenle, insan müdahalesi olarak seçici yetiştirme ve genç ağaçların geyiklerden korunması gibi yöntemler, direnç gelişimini hızlandırabilir.

Royal Botanik Bahçeleri Kew’den Evrimsel Genomik Profesörü Richard Buggs ise, “Karaağaçlar, çok sayıda fidan üretmeleri sayesinde doğal seçilimin etkili olabildiği farklı bir dinamik sergiliyor. Elmaların tersine, karaağaçlar hastalığa karşı direnç kazanma yolunda umut veriyor.” diyor.

123 görüntülenme
Bu gönderi Evrim Ağacı tarafından öne çıkarılmıştır.
1
0 Yorum
  • Şikayet Et
  • Mantık Hatası
0
  • Paylaş
  • Alıntıla
  • Alıntıları Göster
Gündem
Güncel Bilim Haberleri
Ece Müker
Ece Müker
598.4K UP
16 saat önce
Bilim dünyası, 2023 yılında Dünya’ya çarpan ve "imkansız" olarak nitelendirilen aşırı enerjili bir parçacığın (neutrino) sırrını çözmeye yaklaştı. University of Massachusetts Amherst araştırmacıları, bu parçacığın Büyük Patlama sırasında oluşan "ilkel kara deliklerin" patlamasından kaynaklanmış olabileceğini öne sürüyor.

LHC gibi dünyanın en güçlü parçacık hızlandırıcılarından 100.000 kat daha fazla enerjiye sahip olan bu neutrino, doğal kozmik olaylarla açıklanamayacak kadar güçlüydü. Araştırma ekibi, "karanlık yük" (dark charge) adını verdikleri hipotezle, bu kara deliklerin standart modellerden farklı davrandığını ve bu sayede devasa enerji patlamaları yarattığını savunuyor. Bu model, aynı zamanda Güney Kutbu'ndaki IceCube dedektörünün neden bu sinyalleri yakalayamadığını da açıklıyor. Bilim insanları, bu ilkel kara deliklerin evrendeki tüm karanlık madde miktarını açıklayabileceğine ve evrenin yapısını anlama yolunda devrim yaratabileceğine inanıyor.

68 görüntülenme
Bu gönderi Evrim Ağacı tarafından öne çıkarılmıştır.
3
0 Yorum
  • Şikayet Et
  • Mantık Hatası
0
  • Paylaş
  • Alıntıla
  • Alıntıları Göster
Ece Müker
Ece Müker
598.4K UP
16 saat önce
Bilim dünyasında çığır açan yeni bir araştırma, hayal gücü ve rol yapma yeteneğinin sadece insanlara özgü olduğu yönündeki asırlık inancı temelinden sarstı. Johns Hopkins Üniversitesi'ndeki araştırmacılar tarafından gerçekleştirilen ve Science dergisinde yayımlanan çalışmada, 43 yaşındaki bonobo Kanzi ile "hayali bir çay partisi" düzenlendi. Deneyler sırasında Kanzi, boş bir sürahiden dökülen hayali meyve sularının ve kaplara konulan hayali üzümlerin yerini tutarlı bir şekilde tespit ederek, zihninde var olmayan nesneleri canlandırabildiğini kanıtladı.

Bu keşif, maymunların bilişsel dünyasının sadece "şu an" ile sınırlı olmadığını, zengin bir hayal gücüne sahip olduklarını gösteriyor. Uzmanlara göre bu yetenek, yaklaşık dokuz milyon yıl önceki ortak atalarımıza kadar uzanan derin bir evrimsel geçmişe sahip olabilir. Kanzi'nin hem hayali nesneleri takip etmesi hem de gerçek bir seçenek sunulduğunda gerçeği tercih etmesi, onun kurgu ile gerçek arasındaki farkı net bir şekilde bildiğini de ortaya koyuyor. Bu çarpıcı bulgular, insanı diğer türlerden ayıran "özel" yeteneklerin yeniden tanımlanmasını ve hayvanların karmaşık zihinsel kapasitelerine daha derin bir saygı duyulmasını zorunlu kılıyor.

55 görüntülenme
Bu gönderi Evrim Ağacı tarafından öne çıkarılmıştır.
3
0 Yorum
  • Şikayet Et
  • Mantık Hatası
1
  • Paylaş
  • Alıntıla
  • Alıntıları Göster
Ece Müker
Ece Müker
598.4K UP
1 gün önce
Güneş, 4 Şubat’ta gerçekleşen güçlü bir X4.2 sınıfı güneş patlamasıyla Afrika’nın batısı ve Avrupa’nın güneyinde kısa süreli radyo iletişimi kesintilerine yol açtı. Patlama, Güneş’in üst atmosferinden yayılan yoğun radyasyonun Dünya’nın iyonosferini etkilemesi sonucu meydana geldi.

Patlama, son günlerde art arda güçlü patlamalar üreten AR4366 adlı büyük ve manyetik açıdan karmaşık güneş lekesi bölgesinden kaynaklandı. X sınıfı patlamalar, Güneş’teki en güçlü patlama türü olarak biliniyor ve geniş çaplı radyo sinyali kesintilerine neden olabiliyor. Bu tür patlamalar bazen koronal kütle atımı (CME) ile birlikte gerçekleşerek Dünya’da jeomanyetik fırtınalar ve kutup ışıklarına yol açabiliyor. Ancak bu olayda önemli bir CME tespit edilmedi.

Yetkililer, daha önce meydana gelen bir X8.4 patlamasına bağlı yavaş bir CME’nin Dünya’ya hafif bir etki yapmış olabileceğini ve küçük ölçekli (G1) jeomanyetik fırtına koşullarının görülebileceğini belirtti. Yaklaşık 15 Dünya genişliğindeki dev güneş lekesi bölgesi hâlâ Dünya’ya dönük durumda ve aktifliğini sürdürüyor. Uzay hava durumu uzmanları, bu bölgenin önümüzdeki günlerde daha güçlü patlamalar üretip üretmeyeceğini yakından izliyor.

135 görüntülenme
Bu gönderi Evrim Ağacı tarafından öne çıkarılmıştır.
6
0 Yorum
  • Şikayet Et
  • Mantık Hatası
0
  • Paylaş
  • Alıntıla
  • Alıntıları Göster
Ece Müker
Ece Müker
598.4K UP
1 gün önce
Bilim insanları, Dünya’nın derinliklerinde bulunan iki devasa ve aşırı sıcak kaya kütlesinin gezegenin manyetik alanının oluşumunda ve korunmasında kritik rol oynadığını ortaya koydu. Nature Geoscience dergisinde yayımlanan araştırmaya göre, bu kıta büyüklüğündeki yapılar Afrika ve Pasifik Okyanusu’nun altında, Dünya yüzeyinin yaklaşık 3.000 kilometre altında, mantonun tabanında yer alıyor.

Araştırmacılar, “blob” olarak adlandırılan bu sıcak kaya yapılarının çevrelerindeki alt mantodan çok daha sıcak olduğunu ve bu sıcaklık farkının Dünya’nın çekirdeği ile mantosu arasında güçlü bir ısı akışı yarattığını belirtiyor. Bu ısı transferi, dış çekirdekteki erimiş demir ve nikelin hareketini sürdüren jeodinamo mekanizmasını destekliyor. Bu mekanizma, Dünya’yı Güneş’ten gelen zararlı radyasyondan koruyan manyetik alanın oluşmasını sağlıyor. Bilim insanlarına göre bu iç ısı akışı olmasaydı Dünya, güçlü bir manyetik alanı olmayan Mars veya Venüs’e daha çok benzeyebilirdi.

Ekip, yüz milyonlarca yıl öncesine ait kayaçların manyetik kayıtlarını inceleyerek ve gelişmiş bilgisayar simülasyonları kullanarak Dünya’nın manyetik alanının farklı ısı dağılımlarına nasıl tepki verdiğini modelledi. En gerçekçi sonuçlar, çekirdek ile manto arasındaki ısı transferinde bu dev blobların aktif rol aldığı senaryolarda elde edildi. Bulgular ayrıca bu yapıların manyetik alanın bazı bölgelerini yüz milyonlarca yıl boyunca daha stabil tutmaya yardımcı olabileceğini gösteriyor.

Ancak bilim insanları, bu dev kaya yapıların kökeni ve tam yapısı hakkında hâlâ birçok bilinmez olduğunu vurguluyor. Araştırmacılar, bu yapıların daha iyi anlaşılmasının Dünya’nın iç dinamikleri ve manyetik alanının uzun vadeli evrimi hakkında önemli bilgiler sağlayabileceğini belirtiyor.

111 görüntülenme
Bu gönderi Evrim Ağacı tarafından öne çıkarılmıştır.
6
0 Yorum
  • Şikayet Et
  • Mantık Hatası
0
  • Paylaş
  • Alıntıla
  • Alıntıları Göster
Ece Müker
Ece Müker
598.4K UP
2 gün önce
NASA’nın Juno uzay aracından elde edilen yeni radyo ölçümleri, Jüpiter’in boyutlarının ve şeklinin yaklaşık 50 yıldır kullanılan değerlerden küçük ama anlamlı biçimde farklı olduğunu gösteriyor. 2 Şubat 2026’da Nature Astronomy dergisinde yayımlanan çalışmaya göre, Jüpiter’in kutuplardan merkeze yarıçapı 66.842 km; bu değer önceki ölçümlerden 12 km daha küçük. Ekvator yarıçapı ise 71.488 km ve eski değerden 4 km daha kısa. Gezegen ayrıca sanılandan biraz daha basık.

Bu farklar küçük görünse de, Jüpiter’in iç yapısına dair modelleri doğrudan etkiliyor. Yeni ölçümler, gezegenin kütleçekim alanı verileri ile atmosferik gözlemleri aynı anda daha iyi açıklayan modeller kurulmasını sağlıyor. Çalışmanın yazarlarına göre, yarıçaptaki birkaç kilometrelik düzeltme bile çekirdek, metalik hidrojen katmanları ve derin atmosfer dinamiklerinin daha tutarlı biçimde anlaşılmasına olanak tanıyor.

Önceki standart ölçümler, 1970’lerdeki Voyager ve Pioneer görevlerinden elde edilen sınırlı radyo verilerine dayanıyordu. Juno ise 2016’dan bu yana Jüpiter çevresinde çok sayıda yakın geçiş yaparak, özellikle son iki yılda daha yoğun ve hassas radyo sinyali verisi topladı. Araştırmacılar, Juno’dan Dünya’ya gönderilen sinyallerin Jüpiter atmosferinden geçerken nasıl büküldüğünü ve gezegen tarafından ne zaman kesildiğini analiz ederek, rüzgârların şekil üzerindeki etkisini de hesaba kattı.

Sonuçlar, yalnızca Jüpiter’in değil, Güneş Sistemi dışındaki gaz devlerinin de daha doğru modellenmesine katkı sağlayacak. Araştırmacılara göre Jüpiter muhtemelen Güneş Sistemi’nde oluşan ilk gezegenlerden biri; bu nedenle iç yapısının daha net anlaşılması, gezegenlerin nasıl oluştuğu ve evrildiği konusunda temel bilgiler sunuyor.

218 görüntülenme
Bu gönderi Evrim Ağacı tarafından öne çıkarılmıştır.
6
0 Yorum
  • Şikayet Et
  • Mantık Hatası
0
  • Paylaş
  • Alıntıla
  • Alıntıları Göster
Daha Fazla İçerik Göster
Popüler Yazılar
30 gün
90 gün
1 yıl
Evrim Ağacı'na Destek Ol

Evrim Ağacı'nın %100 okur destekli bir bilim platformu olduğunu biliyor muydunuz? Evrim Ağacı'nın maddi destekçileri arasına katılarak Türkiye'de bilimin yayılmasına güç katın.

Evrim Ağacı'nı Takip Et!
Keşfet
Ara
Yakında
Sohbet
Agora

Bize Ulaşın

ve seni takip ediyor

Göster

Şifremi unuttum Üyelik Aktivasyonu

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close