Araba Sevdası

RECAİZADE MAHMUT EKREM, 1 Mart 1847’de İstanbul’da doğdu. Küçük yaşta babasından Arapça ve Farsça öğrendi, bir süre Vaniköy Sıbyan Mektebi ile Beyazıt Rüştiyesi ve Mekteb-i İrfan’da öğrenim gördü. Daha sonra Harbiye İdadisi’ne girdiyse de ikinci sınıf-tayken hastalanması üzerine bu okuldan ayrılmak zorunda kaldı. 1862’de Hariciye Mektubî Kalemi’nde çalışmaya başladı. Bu dönemde Divan şiiri tarzınd a şiirler kaleme aldı, Fransızcadan tercümeler yap-maya başladı. İlk yazıları Tasvir-i Efkâr, Hakayıkü’l-vekayi ve Hazine-i Evrak gazetelerinde yayımlandı. 1867’de yurtdışına kaçan Namık Kemal, Tasvir-i Efkâr’ın sorumluluğunu ona bıraktı. Öğrencisi Ahmet İhsan’a Servet-i Fünûn dergisinin sayfalarını genç şair ve yazarlara açmasını tavsiye etti. Bu sayede 1896 başlarında Edebiyat-ı Cedide hareketi gelişti. Hikâyelerini Muhsin Bey Yahut Şairliğin Hazin Bir Neticesi (1889) ve Şemsâ (1896) adlı iki kitapta toplayan yazar, Afife Anjelik (1870), Atala Yahut Amerika Vahşileri (1873), Vuslat Yahut Süreksiz Sevinç (1874), Çok Bilen Çok Yanılır (1916) adlı beş tiyatro eserine imza attı. Edebiyatımızda yenileşme akımının en önemli temsil-cilerinden biri olan yazar, 31 Ocak 1914’te İstanbul’da öldü.

Sultan Abdülaziz döneminde yaşanan trajikomik bir aşk hikâyesini, abartılı bir “alafranga züppe” karakterinin etrafında anlatan Araba Sevdası, Türkçe edebiyatın en özgün örneklerinden biridir. Daha sonra pek çok romanda benzer örnekleri yaratılacak, aşırı Batılılaşmış, özenti karakterlerin dramı, en yoğun olarak Araba Sevdası’nın kahramanı Bihruz Bey’in şahsında ete kemiğe bürünür ve bir klasik haline gelir. Bu sadeleştirilmiş basımda, Araba Sevdası’nın orijinalinde yer alan resimlerin yanı sıra romanın kaynaklarını ve göndermelerini belirginleştiren metinlere, haritalara ve resimlere de yer verilmiştir.