Satürn'ün uydusu Iapetus'un başına ne geldi?
Bu tuhaf dünyanın geniş bölgeleri
kömür kadar karanlıkken, başka yerleri buz gibi parlak. Koyu maddenin bileşimi bilinmiyor; ancak
kızılötesi tayflar, içinde koyu bir
karbon türü bulunabileceğini gösteriyor. Iapetus'un bir başka tuhaflığı da ekvator boyunca uzanan sıra dışı bir sırt. Bu sırt, uyduyu
ceviz gibi gösteriyor.
Bu sanki boyanmış gibi duran uydunun gizemini daha iyi anlamak için
NASA, Satürn çevresinde dolanan
robotik Cassini uzay aracını 2007'de 2.000 kilometreye kadar yakından geçecek şekilde yönlendirdi.
Burada görülen görüntüde Cassini, yaklaşık 75.000 kilometre uzaktan bakarken; izlediği rota, Iapetus'un
daima geride kalan yarıküresinin benzeri görülmemiş ayrıntıda görüntülenmesini sağladı. Güneyde görülen dev çarpma krateri yaklaşık 450 kilometre genişliğinde. Üstelik benzer boyutta, daha yaşlı bir kraterin üzerine binmiş gibi duruyor.
Koyu maddenin Iapetus'un en doğu kısmını giderek daha fazla kapladığı görülüyor; hem kraterleri hem de yüksek arazileri karartıyor.
Yakından incelendiğinde, bu koyu örtünün genellikle uydunun ekvatoruna dönük olduğu ve kalınlığının 1 metreden az olduğu anlaşılıyor.
Önde gelen bir hipoteze göre koyu madde, nispeten sıcak ama kirli buz
süblimleştiğinde geride kalan tozun büyük bölümünü oluşturuyor. Başlangıçtaki
koyu madde tabakasıysa, diğer uydulardan meteorların kopardığı parçacıkların birikmesiyle adeta üzerine sürülmüş olabilir.